Farby do malowania elewacji powinny gwarantować:
  • odporność na ścieranie, uderzenia i zarysowania,
  • nienasiąkliwość tynku podczas opadów deszczu i śniegu;
  • trwałość koloru,
  • dobrą przepuszczalność pary wodnej.
Rynek budowlany oferuje wiele najprzeróżniejszych farb do malowania domu na zewnątrz. Można je ująć w cztery podstawowe grupy. Są to farby: akrylowe, winylowe, silikonowe i silikatowe.

Farby akrylowe Farby akrylowe należą do najpopularniejszych, bo można je stosować na najróżniejszych materiałach budowlanych: tynkach, betonie, cegle i drewnie. Mają bardzo dobrą przyczepność nawet do nietypowych podłoży, takich jak PCV i pod tym względem przewyższają inne rodziny farb. Wyjątkiem są tynki wapienne - nie należy kłaść na nie farb akrylowych. Farby te są jednak mniej przepuszczalne dla pary wodnej niż farby silikatowe i silikonowe. Produkowane są w pełnej gamie kolorystycznej, co pozwala na ciekawe zaprojektowanie elewacji budynku.

Z tej rodziny farb szczególnie polecane są akrylowo-silikonowe, które łączą w sobie zalety tych dwóch materiałów. Silikon polepsza „oddychanie” powłoki malarskiej i zwiększa odporność na deszcz i zabrudzenia.

Farby winylowe Mają trzykrotnie krótszą trwałość niż farby akrylowe, ale są dość tanie. Do ich wad należy mała wodoodporność, duża nasiąkliwość, podatność na zabrudzenia, słabe przepuszczanie pary wodnej. Aby deszcz nie spływał po pomalowanej ścianie, takie farby najlepiej stosować na budynkach niskich, parterowych, ze znacznie wysuniętym okapem chroniącym przed opadami. Nie należy malować nimi świeżych tynków przed upływem miesiąca od ich położenia. Dobrze przyjmują je cegła i beton. Mają jednak słabszą przyczepność do podłoży niż inne rodzaje farb elewacyjnych.

Farby silikonowe Ten rodzaj farb głęboko wnika w porowate podłoża i znakomicie do nich przylega, zwłaszcza jeśli są nowe i jeszcze nie malowane. Można je kłaść na tynk cementowo-wapienny, beton, cegłę, tynki cienkowarstwowe.

Silikon jest tak zwanym materiałem hydrofobowym, co oznacza, ze odpycha cząsteczki wody i nie przyjmuje wilgoci. Po tak pomalowanej ścianie deszcz spływa jak po tłustej powierzchni. Ściana staje się nienasiąkliwa, a osiadający kurz jest łatwo zmywalny podczas deszczu. Dzięki tej zalecie powłoka silikonowa nadaje ścianie właściwości samoczyszczące, co w rezultacie daje wieloletnią odporność elewacji na czynniki atmosferyczne.

Farba silikonowa należy do paroprzepuszczalnych. Wykonana z niej powłoka w dużym powiększeniu przypomina żółty ser z dziurami. Przez takie małe otwory łatwo przenikają cząsteczki pary wodnej i ściana ma zapewnione znakomite „oddychanie”.

Są też farby silikonowe oparte na rozpuszczalnikach, które znakomicie nadają się do nakładania na beton, tynki cementowo-wapienne i gipsowe. Świetnie sprawdzają się jako zabezpieczenie obiektów wystawionych na bezpośrednie oddziaływanie zmiennych warunków atmosferycznych, takich jak silosy do kiszonek, balustrady balkonowe, ściany nieosłonięte przed deszczem. Specjalne filtry chronią trwałość powłoki farby przed niszczącym działaniem słonecznego promieniowania ultrafioletowego UV, co z kolei gwarantuje wieloletnią świeżość kolorów, które nie blakną w słońcu.
Farby te gwarantują pełną wodoodporność, a pomalowana ściana ma właściwości samo oczyszcza się pod wpływem opadów atmosferycznych, co gwarantuje utrzymanie przez wiele lat jej estetycznego wyglądu.

Podczas stosowania tej farby wydzielają się opary rozpuszczalnika, dlatego w trakcie prac malarskich należy zachować szczególną ostrożność. Zwłaszcza przy nakładaniu metodą natryskową konieczne są rękawice, okulary i - co najważniejsze – maska zabezpieczająca układ oddechowy.

Stosowanie farb silikonowych wiąże się ze znacznymi kosztami w przeliczeniu na objętość zużytej farby. Biorąc jednak pod uwagę znacznie dłuższą żywotność pokryć silikonowych w porównaniu z innymi rodzajami farb, te jednorazowe koszty stają się ekonomicznie uzasadnione, jeśli rozłożymy je na wieloletni okres użytkowania elewacji.

Farby silikatowe Tynki wapienne przeznaczone do malowania farbą silikatową wymagają dłuższego okresu schnięcia i wiązania trwającego 4 tygodnie, a tynki cementowo-wapienne – minimum 2 tygodnie. Farba ta twardnieje w trakcie reakcji chemicznej z powierzchniami mineralnymi, co gwarantuje znakomitą przyczepność, dlatego można ją także kłaść na surowe, niemalowane i wcześniej nieimpregnowane powierzchnie betonu, naturalnego kamienia i cegły. Farb tych nie należy jednak stosować na powierzchnie gipsowe i pokryte uprzednio farbami akrylowymi, olejnymi, ftalowymi lub lakierami. Stare powłoki tego rodzaju, nawet usunięte, utrudniają trwałe chemiczne związanie farby z podłożem. Jedynym wyjątkiem jest malowanie ściany pokrytej wcześniej również farbą silikatową. Przed malowaniem należy uzupełnić ubytki w tynku. Do naprawy absolutnie nie wolno używać gipsu, a jedynie takiej samej zaprawy z jakiej został wykonany tynk.

Podczas malowania należy uważać na szyby okienne, na których przypadkowe zachlapania wywołują reakcję chemiczną i w rezultacie je wytrawiają, powodując trwałe zniszczenia. Stwardniała zaschnięta farba na trwałe przylega do szkła i nie sposób jej potem usunąć. Najlepiej starannie zabezpieczyć okna przed malowaniem budynku.

Rozpuszczalnikiem dla farb silikatowych jest zwykła woda, ale spoiwem jest szkło wodne, które jest materiałem silnie żrącym. Dlatego wymagana jest duża ostrożność i stosowanie się do zaleceń zamieszczonych na etykiecie.

Farba silikatowa ma same zalety. Jest bardzo odporna na światło słoneczne, gwarantuje wieloletnią niezmienność koloru, jest bardzo dobrze przepuszczalna dla pary wodnej i można ją kłaść na ściany zawilgocone. Wilgoć w połączeniu z dużym stężeniem szkodliwych gazów tworzy agresywne kwaśne środowisko, na które farba ta jest również w pełni odporna. Z powodzeniem nadaje się do malowania budynków inwentarskich. Ściany takie można potem łatwo zmywać wodą, a tak pokryte drewno jest znacznie odporniejsze na ogień. Jedyną wadą tej farby jest znacznie skromniejszy zestaw kolorów w porównaniu z innymi farbami. Zużycie takiej farby wynosi 1 litr na 4&pide;5 m kw. malowanej powierzchni.

Zalecenia ogólne Malowanie elewacji budynku farbami wodorozcieńczalnymi należy przeprowadzić w takich warunkach pogodowych, które umożliwią należyte wyschnięcie ściany. Temperatura powietrza powinna być zawsze dodatnia i wynosić co najmniej 8 st.C. Najkorzystniejsze warunki do prac malarskich to 12 - 18 st.C. Temperatura nie powinna przekraczać 25 stopni, ponieważ wtedy schnięcie przebiega zbyt intensywnie. Prac malarskich należy zaniechać nawet przy ciepłej pogodzie, jeśli w ciągu najbliższej nocy spodziewane są spadki temperatury poniżej zera. Również niewskazane jest malowanie w trakcie opadów lub przed spodziewanym deszczem i przy intensywnym nasłonecznieniu ściany budynku.

Farby o bardzo dobrej paroprzepuszczalności rozsądnie jest stosować na ścianach zewnętrznych „oddychających”, czyli wykonanych z cegły. Ociepleniem może być w tym wypadku wełna mineralna lub wata szklana. Jeśli pomalujemy ścianę betonową lub tynk cienkowarstwowy na styropianie, to zdolność farby do przepuszczania pary wodnej nie ma praktycznie żadnego znaczenia. Warto też pamiętać, że ciemniejsze kolory prędzej blakną w słońcu, natomiast farby jaśniejsze dłużej zachowują pierwotną barwę.

Źródło: "Farmer" 14/2005