PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Problemy z handlem ziemią rolną okiem notariuszy

Problemy z handlem ziemią rolną okiem notariuszy Notariusz: "Rolnicy się cieszyli, że są uprzywilejowani i że cudzoziemcy nie będą wykupywać nieruchomości. Okazało się, że to im ustawa uprzykrzyła życie" Fot. shutterstock

Notariusze o ustawie o handlu ziemią mówią - klient przychodzi i dowiaduje się, że nie jest rolnikiem. "Tylko pani premier może być zachwycona, że uregulowała sprawy i pomogła rolnikom. Bo jest wręcz przeciwnie".



Temat handlu ziemią po wprowadzonej w maju ubiegłego roku reformie jest wciąż gorący. Znowelizowana ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego miała zapobiec spekulacjom cenami ziemi i zatrzymać ich wzrost, zabezpieczyć ziemię rolną na potrzeby rolników. Ale czy rozwiązała najbardziej palące problemy? Większość ekspertów zgadza się, że regulacje były potrzebne, pytanie pozostaje jedynie o jakość rozwiązań. Zapytani o zdanie notariusze mają na ten temat swoje zdanie.

– Największym problemem jest ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego – mówi pani Małgorzata, notariusz z małego województwa lubelskiego. – Rolnicy się cieszyli, że są uprzywilejowani i że cudzoziemcy nie będą wykupywać nieruchomości. Okazało się, że to im ustawa uprzykrzyła życie.

Sprzeczne przepisy

– Są przepisy, które się wykluczają wzajemnie – mówi pani notariusz. Podaje przykład z praktyki. – Gdy rolnicy przekazują gospodarstwo na rzecz dziecka, dla młodego rolnika i ten syn zobowiązuje się przed ARiMR, że będzie co roku powiększać gospodarstwa. Przychodzi więc do notariusza i mówi, że chce kupić, bo tak się zobowiązał. A tu okazuje się, że w świetle nowej ustawy nie może kupić, bo nie jest właścicielem jeszcze pięć lat i kółko się zamyka. Oczywiście może wystąpić o zgodę do ANR, ale to jest duże utrudnienie – tłumaczy notariusz.

Nieprecyzyjne lub zbyt daleko idące sformułowania ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego rodzą kłopoty nawet w najbliższej rodzinie. Jak informuje Izba Notarialna w Krakowie, pojawiają się problemy z dokonaniem działu spadku po zmarłym członku rodziny, z podziałem majątku po rozwodzie, czy ze stwierdzeniem zasiedzenia nieruchomości rolnej, jeśli nabywcą nie jest rolnik indywidualny.  

Ziemia rolna fot. AP 1200x800.jpg
Ziemia rolna fot. AP 1200x800.jpg

Ograniczenie prawa własności

Z drugiej strony, gdy rolnicy kupią już taką nieruchomość, to na mocy nowej ustawy – nie moją jej zbyć przez 10 lat. – To jest tak ogromne ograniczenie prawa własności. Przecież trudno sobie wyobrazić, co może się w ciągu tak długiego czasu wydarzyć, jaki będzie stan zdrowia, jaka sytuacja finansowa, ekonomiczna takiej osoby. Przecież może być np. zmuszony by sprzedać, bo nie może utrzymać się na takiej nieruchomości i to jest ogromne ograniczenie, moim zdaniem niezgodne z Konstytucją i prawem cywilnym – wylicza pani Małgorzata.

– Gdy przychodzi do mnie klient, a ja mu mówię, że musi prowadzić to nowe gospodarstwo przez dziesięć lat, są zszokowani – przyznaje notariusz z Mazowsza, który zastrzega sobie anonimowość. – Liczymy trochę na Trybunał Konstytucyjny, ale z biegiem czasu te nadzieje opadają – dodaje.

>>> Czytaj też: Co się dzieje z płatnościami bezpośrednimi? Wolne tempo wypłat

Zły stan zdrowia stawia nabywcę w dramatycznej sytuacji 

Kolejny przykład z życia podała Izba notarialna z Krakowa. Małżonkowie Anna i Jan Kowalscy (nazwiska zmienione) są od kilku lat właścicielami 6 hektarów ziemi rolnej (prowadzą gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów tej ustawy). W maju 2016 r. dokupili niewielką, 30–arową działkę. Niestety, okazało się, że 59–letnia pani Anna  ma chore serce i chciałaby przekazać gospodarstwo rolne następcy, aby móc starać się o emeryturę. I tu zaczyna się problem, ponieważ wspomniana ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego zobowiązuje ją do osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez następne 10 lat, bez możliwości zbycia. Jej stan zdrowia nie jest dla ustawy istotny.

– Może więc przekazać nawet 5 hektarów, ale musi zachować ponad hektar dla siebie. A zachowując ponad 1 ha dla siebie nie dostanie emerytury, gdyż musi zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jeśli dodać do tego ciężki stan zdrowia pani Anny, to widać, że sytuacja staje się poważna – napisał Krzysztof Maj, Prezes Rady Izby Notarialnej w Krakowie. Wyjaśnia, że nabyta nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym osobom. Ewentualnie sąd, na wniosek nabywcy może wyrazić zgodę na takie zbycie przed upływem 10 lat, ale tylko jeśli uzna, że „konieczność jej dokonania wynika z przyczyn losowych, niezależnych od nabywcy”. 

Skąd pewność, że jesteś rolnikiem?

Nie wystarczy urodzić się na wsi, w rodzinie rolników i od dzieciństwa pomagać rodzicom w gospodarstwie. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego wytycza własny wzór rolnika – ma on być osobą fizyczną, która jest właścicielem, posiadaczem, dzierżawcą lub użytkownikiem nieruchomości rolnych o powierzchni do 300 ha, który ma kwalifikacje rolnicze oraz od co najmniej od 5 lat mieszka w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i przez ten czas prowadził osobiście gospodarstwo…

– Bywa, że ktoś przychodzi i dowiaduje się, że nie jest rolnikiem – podsumowuje notariusz z Mazowsza. – Na przykład mieszka nie tam, gdzie by chciała ustawa, bo mieszka gminę obok, a musi przynajmniej pięć lat tam mieszkać, być zameldowanym.

Ten sam problem dostrzega notariusz z Lubelskiego. Ustawa przewiduje tu furtkę, że osoba, która według ustawy nie jest rolnikiem, może wystąpić o zgodę na kupno ziemi do Agencji Nieruchomości Rolnych. W ubiegłym roku na przykład od maja do końca listopada ANR wydała ponad 2,7 tysiąca decyzji pozytywnych na nabycie nieruchomości rolnych. Osoba fizyczna wnioskowała średnio o niecałe 2,5 hektara…  

– O zgodę do ARiMR występują najczęściej ludzie nie związani z rolnictwem, ale jak najbardziej rolnicy, którzy nie spełniają na przykład tylko części warunków, na przykład mają mniej niż hektar ziemi albo nie są właścicielami od pięciu lat. I to oni mają problem, bo spółki jak nie mogły kupić, tak dalej nie mogą – komentuje pani Małgorzata.

Spadek transakcji ziemią rolną

Spowolnienie handlu ziemią rolną widać najlepiej w liczbie aktów notarialnych, bez których ziemia nie zmieni właściciela. Ministerstwo sprawiedliwości odnotowało w ubiegłym roku  69,8 tys. aktów notarialnych sprzedaży nieruchomości rolnych, czyli o jedną czwartą mniej niż w roku ubiegłym. Różnica byłaby jeszcze większa, gdyby rolnicy nie śpieszyli się z transakcjami przed wejściem w życie nowelizacji ustawy 1 maja.  

– Od pierwszego maja jest bardzo duży spadek – komentuje notariusz z Mazowsza. – Klienci przychodzą do kancelarii i często nie rozumieją sensu tych regulacji. Tylko pani premier może być zachwycona, ze uregulowała sprawy i pomogła rolnikom. Bo  jest wręcz przeciwnie, rolnicy są zdziwieniu informacjami,, które otrzymują od nas, notariuszy. Że ten, kto chciał kupić, ten nie kupi, albo ma ją potem trzymać 10 lat.

Przeznaczenie gruntu

Rolnicy najlepiej wiedzą, na co stać ich grunty, co opłaca się na nich siać. Bywają grunty, które bardziej niż na uprawę rolną nadają się na pastwiska czy zalesienie. Lub na sprzedaż. Ale to już nie takie łatwe. – Są problemy ze zmianą przeznaczenia gruntu – tłumaczy notariusz z Mazowsza. – Rolnik sprzedałby czasem ziemię nierolnikowi, po niezłej cenie, a tu przepisy nie pozwalają. Albo są problemy z przeznaczeniem gruntu, albo nie każdy może ten grunt kupić – wylicza prawnik. 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (65)

  • wisienka (jak na torcie) 2017-02-18 22:19:46
    No i forum się zacięło. Pewno same niecenzuralne wpisy. A mam czas wolny na czytanie.
  • miko. 2017-02-17 15:45:50
    Oto teksty , które powinny zwrócić uwagę Moderatora:
    (...) nie bądźcie ormowcami. To jest forum każdy moze pisać a Wy jesteście zwykle kapuście i placzkom co skarżą i do mamusi biegną. C i o t y
    Packers , 2017-02-16 12:17:45
    djp, ty w PO masz pewne miejsce w resorcie rolnictwa, takich jak ty, im trzeba swojaków zalatujących bimbrem i łojem. Łopatą machałeś i w obiadowej przerwie wymyśliłeś jak przeciwdziałać, tęgą masz głowę, możesz nią śmiało z rozpędu walnąć w ścianę :D
    Mistrz, 2017-02-16 00:55:06
    marek już w tym chlewiku się znajdujesz, nie w Holandii lecz blisko na czerskiej razem z pozostałymi Michnikopodobnymi kwiczycie do koryta :D
    Mistrz, 2017-02-15 22:31:45
    marek, też oczami jak Notariusz przewracasz, do koryta tęskno, 6 tysięcy było ale teraz się skończyło, trzeba wyeliminować, by bobrom lepiej się żyło :D
    Mistrz, 2017-02-15 22:27:30
  • miko. 2017-02-17 15:36:58
    Moderator , przepraszam ale mój komentarz dotyczył wpisu Mareckiego a nie Zofii. Gdybyś był uprzejmy zaznaczać usuniecie - byłbym wdzięczny. Proponuje zaznaczać tak jak na Onecie : naruszenie regulaminu poprzez używanie np. określeń obraźliwych wobec interlokutora, ogólnie nieobyczajnych , rasistowskich , nie na temat, nakłaniających do agresji itp. O Key ?
  • daro 2017-02-17 15:29:59
    Kto tam teraz będzie sprzedawał jak decyzja o dopłatach właśnie przyszła i za chwilę kasę będę liczył.
  • miko. 2017-02-17 09:32:59
    Po ostatnim wpisie odjęło mi mowę. Cenzura jest konieczna.
  • zofia 2017-02-16 18:39:40
    Mam pretensje do autora artykułu! Dlaczego pisze o "handlu ziemią" - grunty to nie pomidory, podlegają specjalnemu reżimowi prawnemu. Właściwie jest pisać o "obrocie ziemią".
  • stanisławski (do jutra) 2017-02-16 18:05:19
    @Emil , na dobrze postawione pytanie warto odpowiadać ; podaję informację przekazywana dla imigrantów:
    Jaki status prawny musi posiadać cudzoziemiec, aby zakupić nieruchomość w Polsce?

    Musi mieć zezwolenie Ministra Spraw Wewnętrznych jest ono niezbędne w każdym przypadku zakupu gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej 1 ha.
    Jaka jest procedura zakupienia nieruchomości przez cudzoziemca?
    Przepisy różnicują procedurę zakupu nieruchomości przez cudzoziemca, który potrzebuje zezwolenia na zakup nieruchomości i który może zakupić nieruchomość bez takiego zezwolenia.
    W przypadku, gdy cudzoziemiec potrzebuje zezwolenia na zakup nieruchomości – zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez Ministra Spraw Wewnętrznych.
    Zezwolenie jest wydawane na wniosek cudzoziemca, jeżeli:
    1) nabycie nieruchomości przez cudzoziemca nie spowoduje zagrożenia
    obronności, bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, a także nie sprzeciwiają się temu względy polityki społecznej i zdrowia społeczeństwa;
    2) wykaże on, że zachodzą okoliczności potwierdzające jego więzi z Polską.

    Cudzoziemiec, ubiegający się o wydanie zezwolenia na nabycie nieruchomości ma obowiązek złożyć następujące dokumenty:
    Określające jego status prawny:
    a) w przypadku osoby fizycznej - odpis lub kopię dokumentu potwierdzającego tożsamość ze wskazaniem obywatelstwa, miejsca urodzenia oraz miejsca zamieszkania, a jeśli osoba ta prowadzi działalność gospodarczą – także wyciąg z odpowiedniego rejestru lub ewidencji;
    b) w przypadku osoby prawnej i spółki nieposiadającej osobowości prawnej – odpis lub wyciąg z odpowiedniego rejestru;
    Określające nieruchomość:
    - Odpis z księgi wieczystej lub zaświadczenie ze zbioru dokumentów;
    - wypis z rejestru gruntów wraz z wyrysem z mapy ewidencyjnej;
    - w przypadku, gdy nabywana nieruchomość powstała w wyniku scalenia lub podziału – wykaz zmian gruntowych lub decyzja zatwierdzająca podział bądź scalenie nieruchomości;
    - wypis z aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku – z opracowanego studium;
    3) Oświadczenie osoby sprzedającej nieruchomość wyrażające wolę sprzedaży nieruchomości na rzecz cudzoziemca, a w przypadku nabywania nieruchomości w wyniku procesu łączenia (podziału) spółek – uzgodniony plan połączenia (podziału) wraz z projektami uchwał o połączeniu (podziale) i projektem umowy lub statutu spółki przejmującej, wydzielonej lub nowo zawiązanej.
    c) Czy cudzoziemiec może otrzymać prawo do pobytu w Polsce, jeżeli zakupi nieruchomość na jakąś sumę?
    Cudzoziemiec może ubiegać się o kartę czasowego pobytu, jeżeli uzasadni, że zachodzą inne (niż te, które zostały wyszczególnione w ustawie), ważne okoliczności ubiegania się o zezwolenie i okoliczności te uzasadniają zamieszkanie na terytorium Polski przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W związku z powyższym, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy można uzasadnić tym, że osoba posiada nieruchomość w Polsce, mieszka w Polsce i wiąże swoje życie z Polską. Należy pamiętać, że urząd wojewódzki zawsze może poprosić o przedstawienie dodatkowych dokumentów potwierdzających związek z Polską. Ostateczna decyzja o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy należy do wojewody i to on uznaje, czy posiadanie nieruchomości przez cudzoziemca jest wystarczającą podstawą udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy.
    Sporo warunków ; przepisy - ze mniejszymi lub większymi zmianami - obowiązują od Przewrotu Majowego . Zmiany ustawowe dot. kształtowania ustroju rolnego nie są skierowane przeciwko cudzoziemcom. Kto sądzi inaczej niech wskaże szkody jakie poczyniła wspomniana ustawa - właśnie - cudzoziemcom. No niech wskaże te szkody (przy czym ; szkoda to uszczerbek na majątku lub godności ).
  • Emil 2017-02-16 17:46:33
    Djp, jeśli nie można wpisać ze Hans jurgen nie może kupić, to jak wg Ciebie mogłoby wyglądać prawo?
  • Misia A 2017-02-16 17:42:59
    Ty saletra , ty ...Nie smoła , a słoma . Pewno nie wiesz, że to powiedzenie dotyczyło szlachty ? To szlachta chodziła w butach (nie boso , ani w trepach) i nie znając "instytucji " skarpet - wyścielała buty (i słusznie ) słomą , jako materiałem higroskopijnym. To obca moda (pięknisiów z Paryża , bawidamków i innych dupków z arystokracji) usiłowała poniżyć polską szlachtę. Nie przymierzając tak jak ty próbujesz obrazić lepiej wykształconych od siebie. Zapytam - lekko zniesmaczona - to jesteś (...) z których dupków?
  • stanisławski 2017-02-16 17:34:38
    @saletra , zaczepiłeś mnie obraźliwym określeniem "chłopek". Chcesz się ze mną zmierzyć ? Może majątek , pozycja w społeczności lokalnej i poza nią , wykształcenie, majątek i wykształcenie dzieci ? Napisałeś kilka bezprzedmiotowych tekstów (bez jakiejkolwiek - istotnej- głównej myśli , generalnie bezpłodnych ponieważ niczego z twoich wpisów nie można wykorzystać , ani do pogłębienia wiedzy , ani do zarządzania , ani do oferowania propozycji rozwiązań przydatnych indywidualnie rolnikom , ani w organizacjach rolniczych
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.73.22
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!