Co prawda 2/3 powierzchni użytków rolnych (ziemi rolnej) było w rękach prywatnych i stanowiło własność rolników indywidualnych, ale aż 25% było we władaniu będących w większości na krawędzi bankructwa, zadłużonych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej (popularnie pegeerów). Wymusiło to decyzję o powołaniu w październiku 1991 roku ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (od 16 lipca 2003 roku jej następcą prawnym jest Agencja Nieruchomości Rolnych), która miała za zadanie rozwiązanie skutków gospodarki państwowej w rolnictwie trwającej blisko pół wieku! O skali wyzwań w zakresie przekształceń strukturalnych i własnościowych jakie stanęły przed Agencją, świadczy chociażby wielkość przejętego przez nią majątku: 4,7 miliona hektarów gruntów, majątek trwały o wartości 9 miliardów złotych, ponad 336 tysięcy mieszkań, 6 tysięcy obiektów przemysłowych oraz zabytków. Do tego należy dodać 2 miliardy różnych zobowiązań (długów) po pegeerach.

Z perspektywy 20 lat nie ma wątpliwości, że zakres i skala zadań jakie nałożono na Agencję nie znajdują porównania z żadną inną instytucją w sektorze rolnym w tej części Europy.

Na początku nadrzędnym celem Agencji była restrukturyzacja i rozdysponowanie przejętego mienia. W następnych latach wzrastało znaczenie innych celów w tym realizacja zadań rządowych: restrukturyzacja przejętych długów, nadzór właścicielski nad spółkami strategicznymi, pomoc społeczna dla środowisk popegeerowskich w tym przeciwdziałanie bezrobociu. W 2003 roku, praktycznie w „przeddzień" wejścia Polski do Unii Europejskiej Agencja otrzymała nowe instrumenty prawne mające na celu rozwój gospodarstw rodzinnych i przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji gruntów. Wtedy też zmieniała nazwę z Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na Agencję Nieruchomości Rolnych. Obecnie, wraz z ostatnią nowelizacją ustawy (weszła w życie 3 grudnia 2011 roku) Agencja skoncentrowana jest na realizacji procesu trwałego rozdysponowania nieruchomości Zasobu do czasu uwolnienia rynku gruntów rolnych w Polsce, co nastąpi zgodnie z Traktatem Akcesyjnym po 1 maja 2016 roku. Wydaje się, że jest to ostatni znaczący etap w prywatyzacji majątku po byłych pegeerach.