W październiku ub.r. Trybunał uznał za niezgodny z konstytucją przepis ustawy tzw. rekompensacyjnej, który uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten nakłada wymóg zamieszkiwania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przed, nie po, ale dokładnie w dniu 1 września 1939 r., mimo że w tym czasie dochodziło do licznych migracji.

Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty można było złożyć do końca 2008 r., ale niekonstytucyjny przepis nadal obowiązuje. Przestanie obowiązywać 30 kwietnia 2014 r., ponieważ Trybunał odroczył utratę jego mocy o 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku TK w Dzienniku Ustaw.

By wykonać wyrok Trybunału Senat przygotował projekt nowelizacji ustawy z lipca 2005 r. "o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej".

Projekt przewiduje, że o rekompensaty będą mogły się starać osoby - lub ich spadkobiercy - które na kresach wschodnich miały jedynie "dodatkowe" miejsce zamieszkania. Wystarczyłoby być w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i spełnić warunek posiadania miejsca zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu jednego z kilku przewidzianych w projekcie aktów prawnych.

Jeżeli Sejm uchwali nowelizację, osoby te lub ich spadkobiercy będą mogli złożyć wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie. Projekt przewiduje, że będą mieli na to pół roku od wejścia w życie ustawy.

O rekompensaty mogłyby wystąpić również osoby, które z różnych przyczyn w dniu 1 września 1939 r. nie miały na byłym terytorium RP miejsca zamieszkania, bo przed wybuchem wojny przeprowadziły się na tereny znajdujące się w obecnych granicach Polski, pozostawiając na kresach wschodnich część swojego majątku, i później nie mogły powrócić do pierwotnego miejsca zamieszkania. Z reguły osoby te - kierując się przeświadczeniem, że nie spełniają warunków ustawy - w ogóle nie złożyły do końca 2008 r. wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Teraz, jeśli tylko Sejm uchwali nowelizację, będą one mogły - lub ich spadkobiercy - złożyć taki wniosek w ciągu sześciu miesięcy od wejścia w życie ustawy.