Prawo własności może być naruszane nie tylko w ten sposób, że zostaniemy pozbawieni całkowicie możliwości korzystania z nieruchomości. Często w relacjach właścicieli nieruchomości rolnych dochodzi do sytuacji, kiedy nasza własność jest naruszana w ten sposób, że inna osoba dopuszcza się korzystania wbrew naszej woli z nieruchomości, np. wypasając na naszej działce zwierzęta gospodarskie, jak krowy, konie czy kozy lub też notorycznie przepędzając bydło przez naszą działkę. Takie działania mogą powodować znaczne straty dla właściciela, a w przypadku ich dużego natężenia i notoryczności mogą być wyjątkowo uciążliwe.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że ochronie własności służą dwa podstawowe roszczenia, które uzależnione są od charakteru dokonanego naruszenia. Pierwsze roszczenie powstaje w razie dokonania bezprawnego pozbawienia właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą. Jest to roszczenie windykacyjne, inaczej zwane "wydobywczym". Drugim środkiem ochrony, w który wyposażony został właściciel nieruchomości przez ustawodawcę, jest roszczenie negatoryjne (art. 222 § 2 KC)1., które przysługuje "przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą". Powyższy przepis ma zastosowanie właśnie w przypadku, kiedy inna osoba ogranicza nasze prawo własności, ingerując w naszą nieruchomość, przy czym właściciel cały czas włada tą nieruchomością, z tym że jego władanie jest systematycznie o graniczane.

PRZESŁANKI ROSZCZENIA NEGATORYJNEGO

Uregulowane w art. 222 § 2 k.c. roszczenie negatoryjne jest skierowane przeciwko każdej nieuprawnionej osobie, która ingeruje w cudze prawo własności. Przykładami takiej niedozwolonej ingerencji mogą być sytuacje, gdy np. osoba nieuprawniona przechodzi lub przejeżdża przez cudzą nieruchomość, wypędza na tę nieruchomość swoje bydło, wypasa bydło, kieruje na cudzą nieruchomość odpływ wody deszczowej, łowi ryby w cudzym jeziorze, prowadzi budowę na cudzym gruncie czy też czerpie wodę ze źródła lub studni znajdującej się na cudzym gruncie.

Roszczenie negatoryjne przysługuje właścicielowi nieruchomości, co oznacza, że może on wystąpić z żądaniem zaniechania naruszeń na drogę sądową. Właściciel w toku procesu będzie musiał udowodnić, że faktycznie przysługuje mu prawo własności (np. wskazać podstawę nabycia nieruchomości).