PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Czy spółdzielnia to socjalizm?

Czy spółdzielnia to socjalizm? fot. Shutterstock

Autor: Marzena Pokora-Kalinowska

Dodano: 12-04-2017 11:28

Tagi:

Okazuje się, że niekoniecznie. Na Zachodzie Europy w spółdzielniach zrzeszeni są prawie wszyscy rolnicy. Niektórzy należą do kilku jednocześnie. Czy podobnie może być w Polsce?



O tym, jak wyglądają warunki funkcjonowania spółdzielczości rolniczej w Danii, Francji i Holandii dyskutowali niedawno posłowie podczas sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wybór krajów jest nieprzypadkowy: w Danii jest 100% zrzeszonych rolników, 98% w Holandii, 90% we Francji. W każdym z tych krajów sytuacja jest inna:

- W Danii funkcjonuje 28 spółdzielni rolniczych, a zrzeszonych w nich jest 46 tys. członków – informował wiceminister Jacek Bogucki. - W spółdzielniach pracuje 35 tys. osób, łącznie rocznie obracają 25 mld euro. We Francji zrzeszonych jest 90% rolników, działa 2,4 tys. spółdzielni rolniczych, a więc sytuacja jest zupełnie inna niż w Danii. Liczba członków spółdzielni wynosi 858 tys., a więc tak naprawdę jest porównywalna do liczby rolników, którzy prowadzą działalność w szerszym zakresie niż na samozaopatrzenie w Polsce. Liczba pracowników w spółdzielniach wynosi 164 tys., a łączne obroty wynoszą 84 mld euro. W Holandii w spółdzielniach zrzeszonych jest 98% rolników. Jest tam 215 spółdzielni skupiających 140 tys. członków, 60 tys. pracowników, a obrotu mają 32 mld euro.

Zastępca dyrektora Departamentu Rynków Rolnych MRiRW Marian Borek mówił, że w każdym z krajów stworzone inne warunki funkcjonowania spółdzielni: - Jeżeli chodzi o Danię i Holandię, to powiedziałbym, że jest to nieco liberalne podejście. Są stworzone pewne ramy prawne, a wiele spraw rozstrzyganych jest w statutach spółdzielni. Francja bardziej szczegółowo reguluje w prawie zagadnienia spółdzielczości.

W Danii jeden rolnik należy nawet do kilku spółdzielni.

- W sektorze mleczarskim spółdzielnie posiadają 90% mleczarni i zakładów przetwórczych. Taki stopień uspółdzielczenia jest również w sektorze przetwórstwa mięsa. Oprócz tak podstawowych funkcji, jak zakup i sprzedaż produktów, spółdzielnie również zapewniają bardzo istotny element, to jest fachowe doradztwo produkcyjne. Spółdzielnie duńskie są silnie skonsolidowane, skoncentrowane, jak również są silnie skonsolidowane regionalnie.

W Holandii spółdzielnia może być tworzona poprzez utworzenie nowej osoby prawnej lub połączenie dwóch lub więcej spółdzielni.

- Co jest dosyć istotne, to spółdzielnie mogą tworzyć struktury holdingowe, czyli są stosowane rozwiązania, które umożliwiają zwiększenie skali działania, koncentrację spółdzielczości; występują zarówno w Danii, jak i w Holandii – informował zastępca dyrektora Departamentu Rynków Rolnych.

We Francji spółdzielnie zrzeszają bardzo dużą liczbę członków:

 – 858 tys. osób, nie licząc ponad 13 tys. CUMA, czyli małych podmiotów spółdzielczych zbiorowego użytkowania sprzętu rolniczego – mówił Marian Borek. - A więc oprócz tego, że spółdzielczość zajmuje się nabywaniem środków plonotwórczych, sprzedawaniem produktów, to również organizuje zaplecze maszynowe. Również bardzo istotne jest duże angażowanie się spółdzielczości francuskiej w przetwórstwo w ostatnich latach; chodzi o przechwytywanie marży wyższych stopni łańcucha marketingowego, co zwiększa dochodowość produkcji. Obecnie we Francji ponad połowa przetwórstwa jest kontrolowana przez spółdzielczość.

Spółdzielnie francuskie zajmują się odbieraniem plonów od rolników, przechowywaniem i wprowadzaniem ich na rynek, są też spółdzielnie zaopatrzeniowe, które zaopatrują w nasiona, nawozy, opakowania, środki ochrony roślin. Są spółdzielnie usługowe, rośnie znaczenie spółdzielni zajmujących się przetwórstwem, szczególnie mleka, trzody chlewnej, wytwarzaniem pasz.

- Bardzo istotna, na co kładzie się we Francji duży nacisk, jest forma demokratycznego zarządzania w spółdzielniach. Na walnych zgromadzeniach, co do zasady, członkowie spółdzielni mają jeden głos; w niektórych przypadkach istnieje możliwość, że dany spółdzielca, w zależności od zaangażowania, może mieć nawet do 20% głosów. We Francji dosyć istotny jest także fakt, że spółdzielnie mają charakter bardziej terytorialny – objaśniał Marian Borek.

Spółdzielnie francuskie tworzą rezerwy i mają udogodnienia podatkowe.

Łączne obroty spółdzielni pokazują, jak duża jest skala działalności.

- W zależności od rynku stopień zorganizowania jest różny. Bardzo duży stopień zorganizowania jest na rynku mleka, trzody chlewnej, czyli w przypadku produkcji zwierzęcej, a nieco mniejszy ma miejsce w produkcji roślinnej. W przypadku zbóż we Francji 74% rolników jest spółdzielcami, a w Holandii – 55%. A już na rynku owoców i warzyw uspółdzielczenie w Danii i we Francji jest na poziomie 35%, ale w Holandii widzimy, że działalność wspólna, spółdzielnie w formie organizacji producentów, jak również silnie rozwinięty system giełd sprawia, że 95% producentów należy do spółdzielni.

Jak podsumował Marian Borek, forma wspólnej działalności ma bardzo duże znaczenie dla rolnictwa i pozwala zwiększyć siłę negocjacyjną rolników, a także pozwala ograniczać koszty przy rozdrobnionej strukturze gospodarstw.

22 marca polski rząd przedstawił w Sejmie projekt ustawy o spółdzielniach rolników, który dotyczy kompleksowego uregulowania zasad i sposobu funkcjonowania spółdzielni rolników i ich związków oraz stworzenia zachęt do powoływania przez rolników tego typu podmiotów poprzez m. in. wyłączenie ich z niektórych obowiązków fiskalnych.

Więcej: Sejm: Projekt o spółdzielniach rolniczych skierowany do prac w komisji

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o spółdzielniach rolników

Spółdzielnie rolnicze z zachętami

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (13)

  • Ja 2017-04-13 20:00:17
    Do niedawna należałem do spółdzielni mleczarskiej, i faktycznie w polskich realiach spółdzielnie nie będą dobrze odbierane skoro w zależności od wielkości dostawcy ceny są zróżnicowane nawet o 50%.
  • Europejczyk 2017-04-13 10:59:45
    Z komentarzy i prawdziwych ocen (rolo, Aleksander Grosicki, bolek) jawi się obraz po-folwarcznej mentalności która destruktywnie wpływa na podejmowanie wspólnych inicjatyw które są warunkiem optymalizacji produkcji i przetwórstwa rolnego. Powszechny nepotyzm, kumoterstwo i tolerowanie niegospodarności i przekrętów, ze świadomością bezkarności utwierdziło środowisko zamieszkujące wieś że nic się wspólnie zrobić nie da.. Prawda zaś jest taka że bez wspólnego, zespołowego działania polski rolnik nigdy się samodzielnie nie podniesie, bo w pozostałych częściach świata obowiązuje gra zespołowa. Uczestniczenie w poszczególnych częściach łańcucha produkcyjno-przetwórczego o czym napisał rolo to jest warunek być albo nie być na rynku. Historia Polski wykreowała najniższy poziom zaufania społecznego wśród Polaków w porównaniu z każdym bez wyjątku społeczeństwem w Europie. Czas to zmienić-lub zginąć ekonomicznie..
  • rolnik polski 2017-04-13 10:54:12
    Zamiast dotacje dla grup producentów powinno się dotować spółdzielnie, ale najpierw solidne prawo gdzie spółdzielnia jest własnością zrzeszających rolników a nie prezesa, udziały tylko dla rolników, decyzje tylko dla rolników, potem grube dofinansowanie by zbudować zakłady przetwórcze mogące konkurować na rynku i dopiero wówczas rolnictwo zacznie przynosić profity rolnikom. Dziś śmietankę spijają przetwórcy dojący rolnika na wszystkie sposoby. Ale do tego potrzeba myślących a nie tych co tworzą poprawo pod dyktando lobbystów z koncernów przetwórczych.
  • muu muuuuuu 2017-04-13 10:06:46
    @darroo, rolnicy -mleczarze nie chcą się organizować w spółdzielnie?. Chłopcze, przecież całe mleczarstwo było spółdzielcze!. Gdzie one są, te Spółdzielnie Mleczarskie? Przecież tacy jak ty latali wtedy i gardłowali, że to przeżytek komunistyczny, że niegospodarne, niewydajne, że trzeba sprywatyzować, sprzedać, bo prywatny właściciel, to jedyna droga naprawy!. A przecież spółdzielcze, to też podobno prywatne, choć kołchozowe. A jak kołchozowe, to niczyje, można kraść!. Sprzedano mleczarstwo w prywatne ręce, a teraz namawiasz na nowo tworzyć, aby było co kraść?
    • Marcin 2018-07-13 11:49:26
      Ale wytłumacz mi coś. Rozumiem, ze było zachłyśnięcie zachodem ale decyzję o prywatyzacji musieli podjąć nie kto inni a sami członkowie tychże spółdzielni?

      Ponadto, skoro rozwiązanie się sprawdza to czemu z niego nie skorzystać? Oczywiście patrzeć w przesłość i szukać winnych swojej niedoli łatwiej niż zacząć działać.
  • bolek 2017-04-13 09:51:44
    Tak,tak - spółdzielnia to socjalizm, gdzie ma najwięcej nie ten, co zapndala, ale ten co jest najbliżej koryta, więc "Ukradnie, schowa ładnie i mu jak z nieba spadnie"
    Była u nas duża GS SCH Miała magazyny, sklepy skupy budynki, a wszystko za chłopskie pieniądze. Po "pierestrojce" zwolniono magazynierów, sprzedawców, magazyny wydzierżawiono. potem zwolniono część księgowych, potem resztę. Został prezes i gł księgowa. Urzędowali tak jeszcze 10 lat wyprzedając sklep po sklepie za coś plus coś pod stołem. Po sprzedaniu ostatniego obiektu zgasili światło i odeszli na bardzo wysoką ,zasłużoną emeryturę.
    Prawo niby podobne jak u innych, ale "i", lub "," robi różnicę . Zmieńcie prawo na chroniące majątek spółdzielcy i każące nadużycia i przekręty, to zobaczymy.
    Na razie nie ma głupich ,dzięki!
  • Aleksander Grosicki 2017-04-13 06:23:42
    była do 1993 roku Spółdzielnia Ogrodniczo Pszczelarska w Zambrowie. Ok 2500 członków .
    Dawała pracę ...10 000 ? rolników, sąsiadów...ogórki, cebula, marchew, fasola, pieczarki, pomidory ,grzyby, kapusta, miód, porzeczka ,ziemniaki, jabłka, śliwki, ...skupywali, przerabiali, sprzedawali...
    W 1993 osiedle w Zambrowie skarżyło się że kotłownia dymi... zamiast nauczyć palaczy jak podawać węgiel żeby nie dymiło...wzięli kredyt 4,5 mld starych złotych... /inflacja, odsetki 60%!!!! i po 1 roku zdechli ... nowy nabywca odkupił przetwórnię za 1,8 mld ...
    A członek komisji rewizyjnej mówił.../niech ona zdycha ta spółdzielnia my sobie bez niej poradzimy.
    Tysiące rodzin pozbawili frontu pracy... opostoszały szkoły wiejskie w 10 gminach...
    Żaden z tych debili nie poniósł zadnej odpowiedzialności... nikt nie próbował ratować spółdzielni... /teren wójta Boguckiego..ministra../ nie próbowali dokapitalizować.. członkowie..
    To była ciemnota... i tacy zostali...nic się nie nauczyli..KOŚCIÓŁ POWIEDZIAŁ ŻE SPÓŁDZIELNIA TO KOMUNISTYCZNY WYMYSŁ...
  • syn odważnego 2017-04-12 20:54:33
    Ale wspomnienia zostały,w 1952 roku zwołano chłopów za wsi i propaganda o powołaniu spółdzielni na koniec pytanie kto zapisuje się do spółdzielni, wstaje chłop i mówi my do spółdzielni nie wstąpimy, za odwagę przesiedział 2 tygodnie w areszcie.
  • rolnik6666 2017-04-12 20:15:56
    komuna i spółdzielnie na szczęście mineły
  • viktor 2017-04-12 16:10:35
    Spóldzielnia to jest zrzeszenie w którym jak jest dobrze do to jest dobrze.
    Ale jak jest źle to jest źle.
    Mówiąc o spółdzielczości za granicą brakuje podstawowej informacji że to jest spółdzielczość krewniacka - tego fundamentu z ich budowy spółdzielczości holenderskiej dunskiej i innej - nie dopowiedziano.
    A jak już krewniacka to wujek i stryjek a jeszcze inny pociotek będzie zawsze w pierszenstwie do maszyn i pieniędzy, oczywiście to będzie wszystko tylko słusznie.
  • rolo 2017-04-12 16:09:24
    Spółdzielnie w rolnictwie, aby miały sens muszą mieć w posiadaniu również przemysł skupowy i przetwórczy. Inaczej będą dymane tak jak dymany jest rolnik. U nas próbuje się budować spółdzielczość od strony du,py. W ten deseń nic z tego nie będzie. Okradziono rolnictwo z otoczki przemysłowej i teraz na siłę próbuje się stworzyć wyłącznie spółdzielczość produkcyjną oderwaną od handlu i przetwórstwa. Rolnik na zachodzie nie martwi się spadkiem ceny tucznika, czy pszenicy,bo zarobi więcej na dywidendach z masarni, młyna, elewatora, czy piekarni.
    Druga sprawa, to prawo i jego egzekwowanie. Brak odpowiedzialności biurokratów i kierowników zniechęca do tworzenia pozawłasnościowych komórek decyzyjnych. Mamy przykładów masę z przeszłości gdzie księgowi i prezesi obrobili spółdzielnie do nitki i włos im z głowy nie spadł, więc dymajcie się ze swoją propagandą.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.3.15
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!