Potrzebne jest do tego podjęcie uchwały, w której rada wyraża zgodę albo nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu w roku budżetowym. I na tym w zasadzie kończy się działanie rady gminy wobec funduszu sołeckiego.

Pieniądze sołectwa

- Skoro rada gminy w terminie do 31 marca b.r. podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na utworzenie funduszu sołeckiego w budżecie gminy na rok 2013, zatem po tej dacie nie jest możliwe uchylenie się od skutków podjętej uchwały ani podjęcie nowej uchwały o niewyrażeniu zgody na utworzenie takiego funduszu - mówi Wojciech Lachiewicz, członek kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie.

Warto zwrócić uwagę na stwierdzenie potwierdzone w toku ubiegłorocznej kontroli prowadzonej przez NIK, że wójt nie posiada uprawnień do korygowania kwot ani rodzaju przedsięwzięć wskazanych we wnioskach sołectw (nawet jeżeli byłyby do tego podstawy).

Stosownie do przepisu art. 4 ust 5 ustawy o funduszu sołeckim wójt może jedynie odrzucić wniosek niespełniający wymogów. Tylko mieszkańcy sołectwa na zebraniu wiejskim, formułując treść wniosku o fundusz sołecki i podejmując stosowną uchwałę, decydują o przedsięwzięciach funduszu sołeckiego.

Wzór zawarty w ustawie o funduszu sołeckim pozwala obliczyć wysokość funduszu przypadającego na każde sołectwo.

Działania zmierzające do obniżenia wysokości funduszu sołeckiego pozbawione są podstaw prawnych. Jeśli wójt nie odrzuci wniosku, nie można uchwalić budżetu, nie uwzględniając przedsięwzięć z funduszu sołeckiego.

Na co uważać przy wyodrębnianiu funduszu

W ubiegłym roku NIK skontrolowała funkcjonowanie funduszy sołeckich w 11 województwach.

"Dotychczas Najwyższa Izba Kontroli nie badała funkcjonowania funduszy sołeckich, mimo iż ze względu na specyfikę zadań z nich finansowanych oraz liczbę podmiotów uczestniczących w procesie obszar ten obarczony jest znacznym ryzykiem wystąpienia nieprawidłowości. Dokonane ustalenia pozwolą ocenić przestrzeganie zasad tworzenia funduszy, rozdysponowanie środków na sołectwa i ich wykorzystanie, refundację wydatków poniesionych z funduszu, a także wybrane elementy systemu kontroli zarządczej" - uzasadniano potrzebę przeprowadzenia kontroli w załączniku do uchwały Kolegium Najwyższej Izby Kontroli z 14 grudnia 2011 r. Jednak pomimo "znacznego ryzyka", w większości z analizowanych wystąpień Izba pozytywnie oceniła funkcjonowanie funduszy.