Obie sytuacje łączy konieczność udowodnienia KRUS-owi, że posiadanie nie oznacza jeszcze wykorzystywania w celach zarobkowych. Jak to zrobić? Kiedy Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uzna się za przekonaną o tym fakcie?

Jak się okazuje, trzeba liczyć się z tym, że dopiero po procesie sądowym.

Dotąd wszystko wydawało się proste: zaprzestanie działalności KRUS oceniał na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, który głosi:

Uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego, nie uwzględniając:

1) gruntów wydzierżawionych, na podstawie umowy pisemnej zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie niebędącej:

a) małżonkiem emeryta lub rencisty,

b) jego zstępnym lub pasierbem,

c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,

d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c;

2) gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych;

3) gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia;

4) własności (udziału we współwłasności) nieustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka.

Pewien ferment w sytuacji wywołał jednak wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2012 r. , który przyznał rację osobie ubiegającej się o pełne świadczenie pomimo wydzierżawienia gospodarstwa synowi. Sąd uznał, że przytoczony wyżej ustęp 4 artykułu 28 jedynie uzupełnia treść art. 28 ust. 1 tej ustawy, poprzez wskazanie niektórych sytuacji faktycznych, na podstawie których definiuje pojęcie nieprowadzenia działalności rolniczej.

Ów art. 28 ust. 1 głosi natomiast:  Wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust. 2–8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą.