Przeważająca część obcokrajowców zatrudniana jest w oparciu o tak zwane oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcom. Wydawane są pracodawcom planującym zatrudnić obywateli państw ościennych, takich jak Ukraina, Białoruś czy Mołdawia. W pierwszej połowie 2011 roku powiatowe urzędy pracy zarejestrowały 97371takich oświadczeń od osób chcących zatrudnić w rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie i rybactwie (ogółem w kraju dla wszystkich branż takich oświadczeń było 163969), z czego blisko 96 tys. dotyczyło obywateli Ukrainy.


28 lipca br. weszło w życie rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 20 lipca 2011 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium RP jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę (Dz. U. Nr 155, poz. 919). Zastąpiło ono rozporządzenie z 30 sierpnia 2006 r. w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.


Główne zmiany dotyczą rejestrowanych przez powiatowe urzędy pracy oświadczeń o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi z Białorusi, Gruzji, Mołdowy, Rosji lub Ukrainy. W nowym przepisie określono, jakie dodatkowe informacje dotyczące pracy cudzoziemca powinny zostać zamieszczone w oświadczeniu (nazwa zawodu, miejsce, data rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, wysokość proponowanego wynagrodzenia, a także rodzaj umowy na podstawie, której praca będzie wykonywana). Ponadto, powierzający pracę zobowiązany jest oświadczać, iż zapoznał się z przepisami dotyczącymi zatrudniania cudzoziemców oraz że nie ma możliwości zaspokojenia swoich potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy.
Nowy przepis uzależnia możliwość pracy cudzoziemca bez zezwolenia na pracę od zawarcia umowy w formie pisemnej oraz doprecyzowuje, że ograniczenie możliwości wykonywania pracy do 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy obowiązuje cudzoziemca niezależnie od liczby podmiotów powierzających mu wykonanie pracy.


Zniesiono ponadto możliwość powierzania pracy na okres powyżej 6 miesięcy, jeżeli cudzoziemiec ma w tym czasie zezwolenie na pobyt na czas oznaczony w związku z wykonywaniem innej pracy na terytorium RP (przyjęto zasadę, że uproszczone przepisy powinny dotyczyć wyłącznie pracy tymczasowej).
Przepisy określające inne przypadki, w których nie jest wymagane zezwolenie na pracę, pozostały w większości bez zmian. Wprowadzone zmiany mają charakter uściślający i porządkujący.