Sejm debatował wczoraj nad rządowym projektem nowej ustawy o funduszu sołeckim i projektem nowelizacji przygotowanym przez PiS.

Według ustawy z 2009 r., fundusz sołecki to forma budżetu partycypacyjnego, który jest wykorzystywany głównie na terenach wiejskich. Składają się na niego wyodrębnione w budżecie gminy środki, stanowiące ustandaryzowany system wsparcia inicjatyw lokalnych. Obliczane na podstawie ustawy środki są przekazywane do dyspozycji poszczególnym sołectwom. Wydatki wykonane w ramach funduszu są w części refundowane przez budżet państwa. Decyzja o tym, czy utworzyć fundusz sołecki, pozostaje w gestii rad gmin.

Według samorządowców dotychczasowa praktyka funkcjonowania funduszu pokazała pewne mankamenty, podobnego zdania było Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji.

Dlatego w MAC przygotowano projekt nowej ustawy o funduszu sołeckim; został przyjęty przez rząd w styczniu. Projekt uwzględnia uwagi działaczy samorządowych i doprecyzowuje niektóre uregulowania tak, by nie stwarzać w samorządach pola do nadużyć.

Jego celem jest też zwiększenie liczby gmin, korzystających z funduszu o 15 proc. - do 70 proc. ogółu gmin. Aby uzyskać ten wynik, projekt przewiduje zwiększenie wysokości zwrotu z budżetu państwa wydatków wykonywanych w ramach funduszu sołeckiego o 10 proc., do poziomu 20, 30 i 40 proc. (obecnie wydatki wykonane w ramach funduszu podlegają zwrotowi w 10, 20 i 30 proc.).

Projekt doprecyzowuje też obowiązujące uregulowania; jego celem jest też usunięcie barier dla rozwoju funduszy sołeckich. Zaproponowano w nim m.in, by uchwała podejmowana przez radę gminy o utworzeniu funduszu sołeckiego miała charakter permanentny, czyli obowiązujący do czasu zmiany decyzji, zamiast dotychczasowej corocznej uchwały władz gminy w tej sprawie. Rozwiązanie to ma zwiększyć trwałość i stabilizację funduszy sołeckich, umożliwiając społecznościom planowanie przedsięwzięć w dłuższym okresie.

Nowe przepisy mają umożliwić realizację wspólnych przedsięwzięć przez sołectwa z terenu danej gminy. Każde z sołectw ma uchwalać oddzielnie wniosek dotyczący wspólnego przedsięwzięcia. Umożliwi to kumulowanie środków funduszu na realizację większych inwestycji.

W projekcie zapisano też możliwość zmian w planowanych przedsięwzięciach oraz jego zakresu w ramach przyznanego limitu środków. Dotychczas zgłoszone w ramach funduszu projekty nie mogły być zmieniane w trakcie roku budżetowego. Zmiana ma dać samorządom elastyczność i pozwolić na wydawanie zaoszczędzonych środków lub reagowanie na nieprzewidziane zdarzenia.