Zgodnie z obowiązującymi przepisami, rolnik nie może odmówić kontrolującemu wstępu na teren gospodarstwa rolnego. Uniemożliwienie wstępu powoduje nieprzyznanie płatności z danego działania lub nawet wykluczenie z programów pomocowych. Skoro nie możemy uniknąć kontroli, to przygotujmy się do niej tak, aby uniknąć jej negatywnych skutków. Konsekwencją nieprzestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności jest bowiem zmniejszenie, a nawet pozbawienie płatności: bezpośrednich, ONW, rolnośrodowiskowych oraz płatności na zalesienie gruntów rolnych. Warto zatem wiedzieć, jak uniknąć dotkliwych strat finansowych.

Ogólne zasady mogą być różnie rozpatrywane - przede wszystkim w zależności od tego, czy popełnione wykroczenia zostaną uznane za zaniedbanie (nieumyślność), czy winę (celowość). Wysokość procentowa sankcji zleży także od rodzaju i skali naruszenia norm i wymogów - oceniane są 3 kryteria: zasięg, dotkliwość i trwałość. Jeżeli wina wynika z zaniedbania - płatności zostaną obniżone średnio o 3 proc. (ale może wynosić od 1 do 5 proc. - w zależności od stopnia naruszenia). Gdy rolnikowi zostanie wykazana celowość, obniżka z zasady wynosi 20 proc. ARiMR może jednak, w oparciu o wyniki kontroli, zmniejszyć tę wielkość do 15 proc., ale też zwiększyć nawet do 100 proc. W przypadku, gdy niezgodność się powtarza (więcej niż raz w ciągu trzech kolejnych lat), naliczony procent sankcji zostaje pomnożony razy trzy, jednak łącznie nie więcej niż 15 proc. całkowitej kwoty płatności.

Część niezgodności może mieć również charakter drobnej niezgodności - są to naruszenia, które nie powodują zagrożenia dla środowiska, zdrowia ludzi czy zwierząt. Taką niezgodnością jest np. niedokonanie wpisu w ciągu 7 dni w księdze rejestracji bydła, nieoznakowanie bydła w terminie 7 dni poprzez umieszczenie na obu uszach kolczyków. W tym przypadku nakazuje się podjęcie działań naprawczych i potwierdzenie ich wykonania stosownym oświadczeniem, które należy przedłożyć do kierownika biura powiatowego ARiMR.

KTO I CO DO KONTROLI?

Wymogi i normy wzajemnej (ang. cross-compliance) zostały podzielone na następujące obszary:

- obszar GAEC - obejmuje normy dobrej kultury rolnej zgodne z ochroną środowiska,