PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Odszkodowanie w przypadku naprawy maszyn rolniczych

Odszkodowanie w przypadku naprawy maszyn rolniczych należy mieć świadomość, iż prawo daje możliwość odzyskania od sprzedawcy wadliwego urządzenia poniesionych przez rolnika kosztów najmu maszyn zastępczych

Autor: Kamil Niedziejko, Anna Szajna-Olszowy

Dodano: 18-12-2016 08:53

Tagi:

Awarie sprzętu rolniczego często dezorganizują pracę w gospodarstwie rolnym. Ponadto długi czas oczekiwania na ich naprawę nieraz łączy się z negatywnymi konsekwencjami finansowymi dla rolnika, w tym m.in. koniecznością najmu maszyny zastępczej. Poniżej odpowiemy na pytanie, czy rolnik ma możliwość odzyskania od sprzedawcy uszkodzonej maszyny kosztów związanych z najmem maszyny zastępczej.



W sytuacji, kiedy w danym gospodarstwie do prac rolnych wykorzystuje się maszyny rolnicze, ich awaria może znacząco zakłócić pracę rolnika i powodować znaczne straty, które polegać mogą również na stratach w uprawach, niedotrzymaniu terminu dostawy płodów rolnych kontrahentowi etc. Często okazuje się bowiem, że dane urządzenie jest nieodzowne, aby w terminie przeprowadzić konieczne prace w gospodarstwie (np. użycie kombajnu w czasie żniw), a koszt zlecenia wykonania takich prac osobom trzecim może stanowić znaczne obciążenie. Pewnym rozwiązaniem w takich sytuacjach może być najem maszyny zastępczej.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPRZEDAWCY

Rozważania należy zacząć od tego, na jakich zasadach sprzedawca (dystrybutor) danych urządzeń ponosi odpowiedzialność za awarie maszyny. Odpowiedzialność sprzedawcy za "wadliwość" rzeczy sprzedanej może wynikać z różnych tytułów prawnych: z rękojmi, gwarancji, nienależytego wykonania umowy lub czynów niedozwolonych, z którymi to tytułami odpowiedzialności związane są roszczenia oparte na różnych przesłankach. Ponadto zakres i zasady odpowiedzialności nie są tylko regulowane przez kodeks cywilny, ale mogą być modyfikowane przez strony w samej umowie sprzedaży. Dlatego aby określić granice odpowiedzialności sprzedawcy, konieczna jest również analiza umowy nabycia maszyny, a także ewentualnie udzielonej gwarancji. Należy również pamiętać, że sam fakt nabycia maszyny używanej (a nie fabrycznie nowej) nie wyklucza możliwości korzystania z powyższych podstaw odpowiedzialności sprzedającego.

W omawianej sytuacji zazwyczaj zastosowanie znajdą przepisy regulujące nienależyte wykonanie zobowiązania opisane w kodeksie cywilnym. Otóż zgodnie z art. 471 k.c.1 dłużnik (czyli w tym wypadku sprzedawca) odpowiedzialny jest za naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Dlatego aby kupujący (w naszej sytuacji rolnik) mógł uzyskać od sprzedawcy rekompensatę poniesionych wydatków na czynsz najmu maszyny zastępczej, musi wykazać zajście następujących przesłanek: powstanie szkody i jej wysokość (1), fakt nienależytego wykonania umowy przez sprzedawcę (2) oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a nienależytym wykonaniem umowy (3). Brak którejkolwiek z przesłanek powodować będzie niemożność uzyskania odszkodowania będącego równowartością poniesionych kosztów związanych z najmem maszyny zastępczej.

PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI ODSZKODOWAWCZEJ

Omawiając pierwszą z przesłanek warunkujących możliwość żądania odszkodowania przez rolnika, można posłużyć się klasycznym przykładem nienależytego wykonania umowy przez sprzedawcę, jakim jest sprzedaż wadliwej rzeczy (m. in. urządzenia z uszkodzonymi lub niesprawnymi podzespołami, obarczonego błędami montażowymi itp.). Zawsze zamiarem kupującego jest zakup sprawnej rzeczy nadającej się do normalnego użytku. Jeżeli doszło do sprzedaży maszyny, która okazała się niesprawna, to sprzedający wydając rzecz nienadającą się do normalnego korzystania, nie wypełnił należycie swojego zobowiązania z zawartej umowy. Stąd mowa jest o nienależytym wykonaniu umowy przez sprzedawcę.

Z kolei związek przyczynowy pomiędzy nienależytym wykonaniem umowy przez sprzedawcę i szkodą należy rozumieć jako pewne powiązanie pomiędzy danym uszkodzeniem a uszczerbkiem majątkowym. I tak przykładowo: związek taki może istnieć pomiędzy uszkodzeniem silnika spowodowanym wadami jego montażu na etapie produkcyjnym a kosztami usunięcia i naprawy uszkodzeń spowodowanych taką wadą. Nie będzie zaś mowy o takim związku, jeżeli awaria danej maszyny wyniknęła z normalnego zużycia podzespołów maszyny czy też z niewłaściwego korzystania z maszyny przez rolnika, np. braku okresowej wymiany przez rolnika oleju w ciągniku, co doprowadziło do uszkodzenia silnika.

Aby mówić o odpowiedzialności odszkodowawczej, należy również wykazać szkodę i jej wysokość. Taką szkodą po stronie rolnika może być właśnie wydatek na czynsz najmu maszyny zastępczej. Ważne jest, aby koszt ten był wydatkiem uzasadnionym.2 W szczególności musi istnieć konieczność najmu danego rodzaju urządzenia (najem kombajnu w czasie żniw, a nie np. w okresie zimowym), najmowane urządzenie winno być podobnej klasy i rodzaju co uszkodzone, a cena najmu winna odpowiadać zasadniczo cenom rynkowym (sprzedawcy nie można obciążać wydatkami, które przewyższają wydatki normalnie przyjęte w danych warunkach). Aby ułatwić sobie możliwość udowodnienia wysokości poniesionych wydatków, należy gromadzić wszelkie rachunki oraz umowy związane z takim najmem. Dokumenty takie będą mogły stanowić dowód w ewentualnym postępowaniu sądowym, jeżeli nie uda się dojść do porozumienia. Warto również wykonać - o ile jest to możliwe - dokumentację fotograficzną uszkodzeń, która również może posłużyć za dowód przed sądem.

Co istotne, sprzedawca nie chcąc zadośćuczynić roszczeniom rolnika, może kwestionować okoliczności podnoszone przez nabywcę. Ponadto sprzedający może twierdzić, że nie ponosi odpowiedzialności, gdyż dane urządzenie było niewłaściwie konserwowane, użytkowane, nieprzygotowane odpowiednio do pracy. Sprzedawca może również kwestionować wysokość i zasadność poniesionych na najem wydatków, próbując wykazać, że przekraczają one ceny rynkowe i nie były w danych okolicznościach uzasadnione.

STOSUNEK ZWROTU WYDATKÓW NA NAJEM DO INNYCH UPRAWNIEŃ KUPUJĄCEGO

Dochodzenie od sprzedawcy zwrotu wydatków na najem maszyny zastępczej nie wyłącza dochodzenia rekompensaty za inne uszczerbki majątkowe, np. kosztów samej naprawy, transportu maszyny do warsztatu etc. Należy pamiętać, że wyżej wskazana odpowiedzialność na zasadach ogólnych (nienależyte wykonanie umowy) nie wyklucza równoległego korzystania z roszczeń przewidzianych przepisami o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej - m.in. roszczeń o naprawę, wymianę na rzecz wolną od wad, o obniżenie ceny sprzedaży, odstąpienia od umowy. Tytułem przykładu można wskazać na sytuację, w której sprzedawca wezwany do naprawy na podstawie przepisów o rękojmi podejmuje się usunięcia awarii (nieodpłatnie). Nie zwalnia to jednak sprzedawcy od jego odpowiedzialności za inne szkody, w tym wspomniane powyżej wydatki na n ajem maszyny zastępczej.

PODSUMOWANIE

Niniejsza analiza ma jedynie walor poglądowy i stąd też nie może odpowiedzieć na wszystkie problemy, które mogą pojawić się w konkretnym przypadku. Niemniej jednak należy mieć świadomość, iż prawo daje możliwość odzyskania od sprzedawcy wadliwego urządzenia poniesionych przez rolnika kosztów najmu maszyn zastępczych. Zasadniczo nie ma również rozstrzygającego znaczenia samo to, czy sprzedawana maszyna była nowa czy też używana. Istotne pozostaje to, czy maszyna miała wady, za które odpowiedzialność ponosi sprzedawca, a które w rezultacie doprowadziły do powstania szkody.

Artykuł pochodzi z wydania 12/2016 miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.195.140
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!