W sytuacji, kiedy w danym gospodarstwie do prac rolnych wykorzystuje się maszyny rolnicze, ich awaria może znacząco zakłócić pracę rolnika i powodować znaczne straty, które polegać mogą również na stratach w uprawach, niedotrzymaniu terminu dostawy płodów rolnych kontrahentowi etc. Często okazuje się bowiem, że dane urządzenie jest nieodzowne, aby w terminie przeprowadzić konieczne prace w gospodarstwie (np. użycie kombajnu w czasie żniw), a koszt zlecenia wykonania takich prac osobom trzecim może stanowić znaczne obciążenie. Pewnym rozwiązaniem w takich sytuacjach może być najem maszyny zastępczej.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPRZEDAWCY

Rozważania należy zacząć od tego, na jakich zasadach sprzedawca (dystrybutor) danych urządzeń ponosi odpowiedzialność za awarie maszyny. Odpowiedzialność sprzedawcy za "wadliwość" rzeczy sprzedanej może wynikać z różnych tytułów prawnych: z rękojmi, gwarancji, nienależytego wykonania umowy lub czynów niedozwolonych, z którymi to tytułami odpowiedzialności związane są roszczenia oparte na różnych przesłankach. Ponadto zakres i zasady odpowiedzialności nie są tylko regulowane przez kodeks cywilny, ale mogą być modyfikowane przez strony w samej umowie sprzedaży. Dlatego aby określić granice odpowiedzialności sprzedawcy, konieczna jest również analiza umowy nabycia maszyny, a także ewentualnie udzielonej gwarancji. Należy również pamiętać, że sam fakt nabycia maszyny używanej (a nie fabrycznie nowej) nie wyklucza możliwości korzystania z powyższych podstaw odpowiedzialności sprzedającego.

W omawianej sytuacji zazwyczaj zastosowanie znajdą przepisy regulujące nienależyte wykonanie zobowiązania opisane w kodeksie cywilnym. Otóż zgodnie z art. 471 k.c.1 dłużnik (czyli w tym wypadku sprzedawca) odpowiedzialny jest za naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Dlatego aby kupujący (w naszej sytuacji rolnik) mógł uzyskać od sprzedawcy rekompensatę poniesionych wydatków na czynsz najmu maszyny zastępczej, musi wykazać zajście następujących przesłanek: powstanie szkody i jej wysokość (1), fakt nienależytego wykonania umowy przez sprzedawcę (2) oraz związek przyczynowy pomiędzy szkodą a nienależytym wykonaniem umowy (3). Brak którejkolwiek z przesłanek powodować będzie niemożność uzyskania odszkodowania będącego równowartością poniesionych kosztów związanych z najmem maszyny zastępczej.

PRZESŁANKI ODPOWIEDZIALNOŚCI ODSZKODOWAWCZEJ