Rolnicy będący u schyłku prowadzenia działalności rolniczej często decydują się na przekazanie gospodarstwa rolnego swoim dzieciom na podstawie umowy darowizny czy też umowy dożywocia. Dzieje się tak dlatego, że rodzice chcą już za życia rozdysponować swoim majątkiem na rzecz dzieci, tak aby w przyszłości, w razie ich śmierci, własność gospodarstwa nie stanowiła sporu w rodzinie i aby nie doprowadzić do rozdrobienia własności w przypadku podziału spadku na kilku spadkobierców. Ważnym czynnikiem przy podejmowaniu takich decyzji jest też oczekiwanie, że dzieci będą rozwijać "ojcowiznę", modernizować gospodarstwo, kontynuować hodowlę i uprawę ziemi, czyli jednym słowem gospodarstwo będzie trwać i zapewniać utrzymanie rodzinie.

Niestety, czasem okazuje się, że wbrew zapewnieniom dzieci o kontynuacji prowadzonej działalności rolniczej po czasie entuzjazm i zaangażowanie w pracę słabną, a gospodarstwo popada w ruinę. Sytuacja wygląda jeszcze trudniej, kiedy dochodzi do skonfliktowania rodziców i dzieci, o co przecież nie trudno, kiedy wbrew ustaleniom podarowane gospodarstwo rolne w zastraszającym t empie jest rujnowane.

ODWRÓCENIE SKUTKÓW DAROWIZNY

W takiej sytuacji możliwym rozwiązaniem jest odwołanie uczynionej przez rolników darczyńców darowizny z powodu "rażącej niewdzięczności" obdarowanego. Jednak aby działanie to było skuteczne, trzeba wykazać, iż faktycznie doszło do "rażącej niewdzięczności" obdarowanego, jak i spełnić inne przesłanki warunkujące odwołanie darowizny (przepisy regulujące odwołanie darowizny znajdują się w kodeksie cywilnym w artykułach 896-902). Trzeba bowiem w tym miejscu pamiętać, że mamy określony czas na odwołanie darowizny, tj. nie może ona zostać odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego. Dodatkowe kryterium to wymóg, że odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie. W takim piśmie należy podać powód, dlaczego odwołujemy darowiznę, czyli na czym polega rażąca niewdzięczność. Odwołanie darowizny jest czynnością jednostronną, której skuteczność zależy od dopuszczenia się przez obdarowanego rażącej niewdzięczności do czasu złożenia tego oświadczenia. W większości wypadków obdarowany nie uznaje naszego żądania do zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, dlatego też w tym momencie konieczne jest skierowanie sprawy do sądu, który będzie oceniał, czy takie działanie było uzasadnione, a w szczególności, czy faktycznie można mówić w danym wypadku o rażącej niewdzięczności obdarowanego.

RAŻĄCA NIEWDZIĘCZNOŚĆ