Nowelizacja ustawy rozszerza katalog czynów zabronionych m.in. o przeprowadzanie na zwierzętach zabiegów mających na celu zmianę ich wyglądu, a w szczególności przycinanie psom uszu i ogonów. Zabronione będzie również m.in. narażanie zwierząt domowych lub gospodarskich na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają ich zdrowiu lub życiu.

Od 1 stycznia 2012 będzie obowiązywał m.in. także zakaz trzymania zwierząt domowych na uwięzi krótszej niż 3 m i nie dłużej niż 12 godzin w ciągu doby lub w sposób powodujący uszkodzenie ciała lub cierpienie zwierzęcia. Zakazany będzie handel zwierzętami domowymi poza miejscami ich chowu i hodowli, na targowiskach, targach, giełdach, a także prowadzenie takich targowisk. Zakaz będzie dotyczył również rozmnażania psów i kotów w celach handlowych, z wyłączeniem hodowli rasowych.

Rada gminy będzie miała corocznie obowiązek uchwalania programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Program powinien obejmować m.in. zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsc w schronisku, opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie i odławianie bezdomnych zwierząt. Każdy obywatel będzie miał obowiązek powiadamiania najbliższego schroniska, straży gminnej lub policji o porzuconych psach lub kotach, w szczególności pozostawionych na uwięzi.

- Bardzo gorąco zachęcam wszystkich Polaków do tego, żeby uwrażliwili swoje serca i zaopiekowali się tymi zwierzętami, które są dzisiaj bezdomne, a także tymi, które są w schroniskach - powiedział minister Sawicki.

W nowelizacji podwyższono kary za nieuzasadnione i niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi. Karę ograniczenia lub pozbawienia wolności podwyższono z 1 roku do 2 lat, a w przypadkach, gdy sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem, z 2 lat do 3 lat pozbawienia wolności.

W przypadku znęcania się nad zwierzęciem sąd będzie orzekał jego przepadek, a nową karą jest możliwość orzeczenia zakazu posiadania zwierząt nawet przez 10 lat. Nawiązka orzekana dotąd w wysokości od 25 zł do 2,5 tys. zł została zwiększona do wymiaru od 500 do 100 tys. zł.

- Sądzę, że ta ustawa będzie lepiej chronić zwierzęta, gdyż w sposób precyzyjny określa zadania samorządu gminnego, na każdego z nas, obywateli, nakłada obowiązek informowania o bezdomnych zwierzętach, zajmowania się nimi i sposób bardzo ostry podnosi kary za znęcanie się nad zwierzętami - powiedział Sawicki. Dodał, że jeśli sądy będą skuteczne, to los bezdomnych zwierząt będzie zdecydowanie lepszy.

O nowelizacji dobrze wypowiadają się także przedstawiciele organizacji promujących ochronę zwierząt.

- Przepisy są dobre, ale tak naprawdę wszystko zależy od tego, jak ta regulacja będzie wcielana w życia. Tu ogromną rolę do odegrania będą mieli inspektorzy weterynarii i gminy - powiedziała obecna na konferencji Beata Błasiak, współorganizatorka akcji promującej ochronę zwierząt "Wielcy Małym".

Dodała, że najlepszą motywacją do właściwego działania nie są kary, ale pokazywanie dobrych przykładów opieki nad zwierzętami.