- Trudno określić charakter tej wspólnoty – mówiła podczas Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Rola prawa w procesie gospodarowania ziemią w Polsce” dr Izabela Lipińska. – To zespół praw rzeczowych zorganizowanych na nieruchomościach.

Wokół wspólnot pojawia się wiele problemów związanych z brakiem dokumentacji, brakiem wpisów do ksiąg wieczystych, trudności wiążą się z kwestiami podatkowymi i dopłat bezpośrednich.

Chaos mógłby ulec likwidacji, gdyby zdecydowano się w końcu na uregulowanie problemu z zastosowaniem którejś z trzech możliwości: wspólnota stałaby się współwłasnością, utrzymano by niektóre – zwłaszcza te co są spółkami, albo zlikwidowano by je, przekazując na własność skarbu państwa.

Trudność z zaproponowaniem jednego właściwego rozwiązania to wynik złożoności sytuacji. Odrębny status i sytuacja poszczególnych wspólnot wymaga zastosowania różnego podejścia.

Problem nie jest wcale mały – NIK w marcu 2009 r. doliczyła się 865 gmin ze wspólnotą gruntową, 5126 wspólnot gruntowych (1080 działa jak spółka, z czego 1014 ma zatwierdzony statut) , w tym 2104 wspólnot gruntów rolnych. Na obszarze do jednego hektara działa 1712 wspólnot, do 10 ha – 1585, a 221 ma aż powyżej 100 ha.