W postępowaniu podziałowym prowadzonym na wniosek właściciela nieruchomości wójt, burmistrz bądź prezydent wydają postanowienie zatwierdzające projekt podziału sporządzony wcześniej przez uprawnionego geodetę. Następnie wydawana jest decyzja o podziale nieruchomości – zgodnie z projektem podziału. W sytuacji, gdy podział nieruchomości wymaga umożliwienia którejś z działek dostępu do najbliższej drogi publicznej, musi nastąpić wydzielenie działek pod nową drogę publiczną, bądź wewnętrzną. Możliwość wydzielenia działek po drogę musi wynikać z treści obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela nieruchomości, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Powyższa zasada dotyczy także nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

W konsekwencji prawomocnej decyzji podziałowej nieruchomości wydzielone pod drogi stają się z mocy prawa własnością gminy. Wówczas, właściciel podzielonej nieruchomości pozbywa się obowiązku utrzymania takiej drogi, utwardzania, czy odśnieżania, to w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami może się domagać stosownego odszkodowania.

Gminy nie pouczają właścicieli dzielonych nieruchomości o przysługującym im uprawnieniu żądania odszkodowania. Częstokroć właściciele zobowiązywani są przez gminę do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odszkodowania. Takie zrzeczenie się nie wywołuje żadnych skutków prawnych, albowiem jest ono niezgodne z konstytucyjnym prawem do odszkodowania. W tym miejscu należy również zaznaczyć, że termin przedawnienia uprawnienia właściciela do żądania odszkodowania zaczyna biec dopiero od momentu wydania decyzji o przyznaniu odszkodowania. W praktyce skutkuje to możliwością żądania przez właścicieli zapłaty odszkodowania za drogi powstałe nawet kilkanaście lat temu.