Notariusz, zgodnie z ustawą „Po notariacie” z 14 lutego 1991 r. (DzU Nr 22 z 1991 r., poz. 91) działa jako osoba zaufania publicznego. To znaczy, że dokonuje swoich czynności nie tylko zgodnie z prawem, ale również bezstronnie. Notariusza obowiązuje tajemnica zawodowa. Najważniejsze jest jednak to, że notariusz czuwa nad należytym zabezpieczeniem praw i interesów stron. Udziela stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących postanowień umowy oraz jej skutków prawnych i odmówi dokonania czynności sprzecznej z prawem. Te wszystkie okoliczności gwarantują, że dokonywanie pewnych istotnych czynności u notariusza, zwanego kiedyś rejentem jest po prostu bezpieczne.

Ustawowa konieczność

Obowiązkowo formy aktu notarialnego wymagają umowy dotyczące przeniesienia własności nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest to sprzedaż, zamiana, darowizna, dożywocie, umowa z następcą itp. Najważniejsze, że przedmiotem transakcji jest nieruchomość. Nieważne również, czy są to grunty rolne, działka, dom lub mieszkanie w bloku. W każdym z tych przypadków nie zachowanie formy aktu notarialnego sprawia, że umowa jest nieważna, a własność nieruchomości nie zostanie przeniesiona. Przy sprzedaży nieruchomości najlepiej udać się do notariusza w swoim rejonie sądowym, ponieważ dzięki temu uniknie się części formalności i kosztów. Nie będzie trzeba na przykład pobierać odpisu z księgi wieczystej z sądu, a po zakończeniu sprawy notariusz sam złoży wniosek o dokonanie w niej zmian.

Oryginał aktu notarialnego zawsze zostaje u notariusza, jest  tam przechowywany przez dziesięć lat, następnie trafia do archiwum sądu. Stronom wydawane są wypisy aktów notarialnych, które mają moc oryginału. W formie aktu notarialnego powinna być zawarta również umowa z następcą, omówienie tej umowy wymaga jednak odrębnego artykułu.

Inne czynności

Zakres czynności dokonywanych przez notariusza jest bardzo szeroki. Przede wszystkim oprócz sporządzania aktów notarialnych, notariusz poświadcza: własnoręczność podpisu, zgodność kopii z okazanym oryginalnym dokumentem, datę okazania dokumentu. Przyjmuje również dokumenty na przechowanie. Zawarcie umowy z poświadczonym notarialnie podpisem powoduje, że druga strona nie będzie mogła twierdzić, że jej podpis został sfałszowany. To samo dotyczy poświadczenia zgodności kopii dokumentu z oryginałem.