PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zatrudnianie cudzoziemców w gospodarstwach rolnych

Zatrudnianie cudzoziemców w gospodarstwach rolnych Fot. Shutterstock

W okresie jesiennym z uwagi na wytężoną pracę w gospodarstwach i zbiór plonów wzrasta zapotrzebowanie na pracowników sezonowych. Z kolei deficyt polskich pracowników powoduje, że wielu rolników decyduje się na zatrudnienie przez okres kilku miesięcy obcokrajowców, zwłaszcza zza wschodniej granicy.



Przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców w Polsce regulują: ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 645) oraz rozporządzenia wykonawcze. Należy zaznaczyć, że procedury zatrudniania pracowników do prac sezonowych uzależnione są od obywatelstwa danego pracownika, ale co do zasady cudzoziemcy podejmują pracę na terenie Polski na podstawie zezwolenia na pracę. Istnieje jednak wiele wyjątków od tej zasady i jednym z nich jest możliwość wykonywania pracy na podstawie zarejestrowanego oświadczenia pracodawcy o zamiarze zatrudnienia. Takie rozwiązanie można przyjąć w sytuacji zatrudniania pracowników spoza krajów Unii Europejskiej, jak: Ukraina, Białoruś, Mołdawia, Rosja i Gruzja - mamy tu do czynienia z najprostszą procedurą, trzeba jednak pamiętać o kilku ważnych obowiązkach, które bezwzględnie należy spełnić, aby zatrudnienie pracownika było legalne.

UPROSZCZONA PROCEDURA

W przypadku zamiaru zatrudnienia pracowników będących obywatelami Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdawii, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy można zastosować uproszczoną procedurę ich zatrudniania zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.1 Warunkiem zastosowania tej uproszczonej procedury jest to, że obywatele ww. krajów wykonują pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, co oznacza, że od pierwszego dnia pracy na terenie Polski należy liczyć rok, w ramach którego okres faktycznego wykonywania pracy nie może przekroczyć 6 miesięcy. Okres dopuszczalnego zatrudnienia nie musi być wykorzystywany w sposób ciągły, jednak ważne jest, by łączny okres pracy wykonywanej np. w kilku krótszych okresach nie przekroczył 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Jeżeli okresy rzeczywistego wykonywania pracy przez cudzoziemca nie przekroczyły łącznie 6 miesięcy, wtedy istnieje możliwość zarejestrowania kolejnego oświadczenia. W takim wypadku zgodnie z tym rozporządzeniem zatrudnienie cudzoziemca jest możliwe bez konieczności wcześniejszego uzyskania zezwolenia na pracę.

Przed podjęciem pracy przez obcokrajowca rolnik, który ma zamiar go zatrudnić, zobowiązany jest złożyć w powiatowym urzędzie pracy pisemne oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi, popularnie zwane "zaproszeniem", wraz z pouczeniem dla podmiotu składającego oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi ( wzory takich dokumentów znajdują się na stronach internetowych poszczególnych powiatowych urzędów pracy). Oświadczenie będzie rejestrowane przez powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu lub siedzibę rolnika zawierającego umowę. W takim oświadczeniu należy określić: nazwę zawodu, czyli rodzaj wykonywanej pracy przez cudzoziemca, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz przewidywaną wysokość wynagrodzenia brutto za pracę. Dodatkowo w takim oświadczeniu rolnik powinien poinformować, że nie ma możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz że zapoznał się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców, jak również że praca ta wykonywana będzie na podstawie pisemnej umowy na warunkach określonych w złożonym oświadczeniu.

Wypełnione oświadczenie wraz z pouczeniem i ich kopią składamy w powiatowym urzędzie pracy. Po dokonaniu wpisu do rejestru przez powiatowy urząd pracy oryginał takiego oświadczenia przekazywany jest cudzoziemcowi, który kolejno przedkłada go placówce dyplomatyczno-konsularnej w miejscu jego stałego zamieszkania. Na podstawie oryginału takiego zarejestrowanego oświadczenia cudzoziemiec może otrzymać wizę umożliwiającą mu pracę w Polsce.

Należy pamiętać, że podczas procedury rejestracyjnej pracodawca prowadzący działalność rolniczą może zostać poproszony o przedstawienie danych potwierdzających, iż faktycznie jest on rolnikiem i prowadzi gospodarstwo rolne, jak również w celu weryfikacji rzeczywistej potrzeby zatrudnienia. Najczęściej wtedy rolnik przedkłada w urzędzie pracy zaświadczenie o ubezpieczeniu w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub zaświadczenie z urzędu gminy o powierzchni gospodarstwa rolnego. Przykładowo w sytuacji, kiedy rolnik prowadzi gospodarstwo poniżej 2 ha i jego uprawy dotyczą wyłącznie ziemniaka, to może budzić uzasadnioną wątpliwość wskazywana przez rolnika potrzeba zatrudnienia sezonowo 30-35 pracowników z zagranicy do pracy w takim gospodarstwie.

Należy podkreślić, iż po dokonanym zgłoszeniu pracodawca zobowiązany jest do zatrudnienia cudzoziemca, którego dotyczyło złożone oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu pracy.

Z punktu widzenia rolnika istotna do rozstrzygnięcia jest również kwestia, na podstawie jakiej umowy ma nastąpić zatrudnienie cudzoziemca. W tym zakresie strony mogą swobodnie wybrać, czy będzie ich łączyła umowa o pracę czy umowa cywilnoprawna, np. umowa zlecenia czy też umowa o dzieło. Zazwyczaj jednak korzystniejszą formą, z punktu widzenia interesów rolnika, jest umowa cywilnoprawna. Przy czym warto pamiętać o tym, że zgodnie z przepisami prawa pracy niedozwolone jest zastępowanie umowy o pracę umową cywilnoprawną, jeżeli warunki wykonywania pracy są charakterystyczne dla stosunku pracy.

Rolnik, który zatrudniać będzie cudzoziemca, musi pamiętać również, iż jest on zobowiązany dokonać odpowiedniego zgłoszenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, jeśli z tytułu zawartej umowy obcokrajowiec będzie podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Jeżeli natomiast chodzi o kwestie podatkowe, rolnik może obliczyć go na zasadach ogólnych, podatku zryczałtowanego lub z zastosowaniem przepisów o unikaniu podwójnego podatku.

Zatem aby cudzoziemiec z wymienionych państw mógł legalnie pracować w Polsce, w pierwszej kolejności musi mieć wizę, w której jest zaznaczone, że może podjąć pracę na terenie Polski, a kolejno musi zostać z nim zawarta umowa na warunkach, które zostały wskazane w treści oświadczenia rolnika o zamiarze jego zatrudnienia. Warto podkreślić, iż dla oceny legalności zatrudnienia pracownika z zagranicy nie ma znaczenia, że pracował już u kogoś innego na terenie Polski, albo że ktoś inny go zaprosił - pomimo tego nie można go zatrudnić bez dokonania ponownej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. W praktyce bywa tak, że rolnicy decydują się na zatrudnienie do pracy cudzoziemców, którzy posiadają dokumenty zezwalające im na pracę na terenie Polski, jednak odnosi się to np. do pracy w innym gospodarstwie. W takim przypadku nie ma można mówić o legalnym zatrudnieniu takiego pracownika. Podobnie nie są dopuszczalne sytuacje, kiedy pracownicy z jednego gospodarstwa niejako są "wypożyczani" do pracy w innym gospodarstwie. Takie działania również mogą powodować negatywne sankcje dla rolnika, który w ten sposób pozyskuje pracowników. Legalnie można bowiem wykonywać pracę wyłącznie na rzecz podmiotu, który zarejestrował takie oświadczenie. Oczywiście, pracownik będący cudzoziemcem może jednocześnie wykonywać prace w dwóch lub kilku gospodarstwach, jednak każdorazowo rolnik powinien dokonać zgłoszenia, jak w sposób powyżej opisany.

Poniżej przedstawiamy w skróconej formie poszczególne kroki zmierzające do zatrudnienia cudzoziemca zza wschodniej granicy:

KROK 1 - rolnik składa w urzędzie pracy oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi,

KROK 2 - oryginał zarejestrowanego dokumentu rolnik przekazuje przyszłemu pracownikowi,

KROK 3 - cudzoziemiec w polskiej placówce konsularno-dyplomatycznej w kraju jego stałego pobytu zgłasza wniosek o wydanie mu wizy lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z tytułu pracy, jeśli przebywa już w Polsce,

KROK 4 - rolnik weryfikuje (przed zatrudnieniem), czy cudzoziemiec otrzymał wizę (lub inny dokument uprawniający go do pobytu), a jej kopię przechowuje przez cały okres wykonywania pracy,

KROK 5 - rolnik zatrudnia cudzoziemca na podstawie umowy o pracę albo umowy cywilno-prawnej zgodnej z treścią zarejestrowanego oświadczenia.

Zatem przy zastosowaniu powyższych wymagań, które nie są przy tym wygórowane i zazwyczaj nie stwarzają większych trudności, możliwe jest szybkie i efektywne pozyskanie pracowników w okresach intensywnych prac polowych w gospodarstwach.

PRZEDŁUŻENIE ZATRUDNIENIA

Jeżeli dojdzie do sytuacji, że upłynie 6 miesięcy zatrudnienia danego pracownika w sposób opisany powyżej, to pracownik tak zatrudniony musi wrócić do swojego kraju. Jeżeli jednak rolnik ma potrzebę kontynuowania jego zatrudnienia, to ma w tej sytuacji dwie możliwości. Pierwsza możliwość polega na tym, że następuje 6 miesięcy przerwy w zatrudnieniu, po czym po tym okresie można ponownie zlecić cudzoziemcowi wykonywanie pracy bez zezwolenia na podstawie przedstawionej powyżej uproszczonej procedury. Przyjęcie takiego rozwiązania oznacza konieczność ponownej rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Druga możliwość to zatrudnienie pracownika na czas nieokreślony - w takiej sytuacji rolnik powinien wystąpić do wojewody o wydanie zezwolenia na pracę.

ZATRUDNIANIE OBYWATELI INNYCH PAŃSTW

Każdy cudzoziemiec, który na mocy przepisów nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę w Polsce, a chcący podjąć zatrudnienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, musi posiadać odpowiednie zezwolenie. O zezwolenie na pracę występuje do właściwego wojewody pracodawca lub w przypadku zezwolenia na pobyt czasowy i pracę cudzoziemiec przebywający już legalnie na terytorium Polski.

Zezwolenia na pracę w Polsce nie muszą posiadać m.in.: osoby, które mają status uchodźcy, zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej czy też zgodę na pobyt ze względów humanitarnych; są obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub też członkami ich rodzin; posiadający Kartę Polaka, nauczyciele języków obcych w instytucjach należących do systemu oświaty, absolwenci polskich szkół ponadgimnazjalnych i stacjonarnych studiów wyższych oraz studenci i doktoranci odbywający studia w Polsce.

Z kolei, aby cudzoziemiec mógł wykonywać pracę w Polsce na podstawie zezwolenia na pracę, musi posiadać tytuł pobytowy, z którym może wiązać się uprawnienie do wykonywania pracy w Polsce; o tytuł pobytowy ubiega się sam cudzoziemiec.

Cudzoziemcy posiadający zezwolenie na pracę są uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Polski, jeżeli przebywają w Polsce na podstawie: wizy, zezwolenia na pobyt czasowy czy też dokumentu pobytowego. W takich sytuacjach należy bezwzględnie pamiętać, że pracodawca zamierzający zatrudnić lub zatrudniający cudzoziemca ma obowiązek: sprawdzenia, czy ten posiada ważny dokument uprawniający do pobytu Polsce, zrobienia kopii tego dokumentu i przechowywania jej przez okres zatrudnienia cudzoziemca.2

Zezwolenia na pracę są wydawane przez wojewodów na wniosek pracodawcy. Zezwolenie określa podmiot powierzający wykonywanie pracy przez cudzoziemca, stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca, najniższe wynagrodzenie, które może otrzymywać cudzoziemiec na danym stanowisku, wymiar czasu pracy oraz okres ważności zezwolenia - podobnie jak w przypadku opisanej powyżej procedury. Wniosek o wydanie zezwolenia składa się w postaci formularza oraz dołącza do niego określone dokumenty. Nie zawsze jednak możemy spodziewać się pozytywnego załatwienia sprawy, gdyż zezwolenie na pracę nie zostanie wydane, jeżeli np. pracodawca był wielokrotnie uznany za winnego nielegalnego zatrudniania cudzoziemców bądź został skazany za poważne naruszenie prawa w kwestii zatrudniania cudzoziemców. Zezwolenie na pracę nie zostanie wydane również wtedy, gdy dane osobowe cudzoziemca zostały umieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany. Od 1 maja 2014 r. możliwe jest również zatrudnienie cudzoziemców na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Wniosek o wydanie takiego zezwolenia składa cudzoziemiec przebywający już legalnie na terytorium Polski. Co do zasady, cudzoziemiec powinien również dołączyć do wniosku informację starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy, którą wcześniej ten pracodawca uzyskał i przekazał cudzoziemcowi.

Z powyższego wynika jednak, iż procedura zatrudniania tych pracowników jest nieco bardziej skomplikowana i czasochłonna, z tego również powodu większą popularnością cieszy się zatrudnianie w rolnictwie pracowników zza wschodniej granicy, co do których wymagana jest jedynie procedura rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.

Artykuł pochodzi z wydania 9/2016 miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • malorolny 2016-09-16 22:08:45
    mam 2 ha malin . cena na skupie 3.7 za kg.
    place po 5 pln za lubianke .wiecej nie moge dac
    i nie ma kto zbierac !!!
    jak nie bedzie pracownikow ze wschodu to niedlugo z owocow bedziecie jedli tylko banany
  • rolnik 2016-09-11 12:40:38
    zabronić zatrudniania ,z Ukrainy ,oni nawiozą nam ASF-u,gdzie jest weterynaria ....
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.105.205
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!