Konieczność organizowania przetargów zakłada przygotowana przez Ministerstwo Środowiska nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która weszła w życie 1 stycznia 2012 r.

Dotychczas to właściciele nieruchomości decydowali, który przedsiębiorca odbierał od nich śmieci. W myśl nowych przepisów wybór takiej spółki należy tylko i wyłącznie do gminy. W drodze przetargu ma ona wybierać jeden podmiot świadczący usługi na całym jej terenie, a w przypadku większych gmin - na określonym obszarze. Władze lokalne mają czas do połowy 2013 r. na wprowadzenie nowych rozwiązań.

Samorządy kwestionują obowiązek ogłaszania przetargów na wywóz odpadów nawet, gdy gmina ma własną zajmującą się tym spółkę. Argumentują, że unijne prawo zezwala na zlecanie usług w zakresie gospodarki odpadami w gminach spółkom komunalnym bez przetargu.

We wrześniu radni Inowrocławia (woj. kujawsko-pomorskie) zdecydowali o skierowaniu ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. W środę rada miejska Katowic poparła wniosek samorządu Inowrocławia.

Wcześniej stanowisko władz Inowrocławia wsparły m.in.: Gdańsk, Szczecinek, Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolskich, Warmiński Związek Gmin, Zrzeszenie Prezydentów, Burmistrzów i Wójtów Województwa Lubuskiego oraz Związek Bieszczadzkich Gmin Pogranicza.

Woźniak powiedział na środowym posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST), że nie ma możliwości odstąpienia od trybu przetargowego na wywóz śmieci. - Niestety nie ma możliwości odstąpienia od trybu konkurencyjności. Jesteśmy szczególnie intensywnie pilnowani w tej sprawie przez Komisję Europejską - zaznaczył.

- Jeśli chodzi o sam kręgosłup ustawy nie ma żadnego planu zapasowego, żadnych zasadniczych zmian w obrębie rządu się nie planuje ani nawet nie rozważa - dodał.

W Sejmie są dwa projekty nowelizacji tej ustawy złożone przez PiS i SLD. Oba dotyczą właśnie kwestii przetargów i wychodzą naprzeciw oczekiwaniom samorządowców.

Podczas posiedzenia KWRiST Ministerstwo Środowisko zaprezentowano też dane dotyczące procesu wdrażania nowego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.

Jak mówiła Emilia Kołaczek z Departamentu Gospodarki Odpadami w Ministerstwie Środowiska, pierwszy krok we wdrażaniu nowego systemu powinny wykonać wojewódzkie władze samorządowe. Większość z nich przekroczyła jednak ustawowy termin, który zobowiązywał je, by do końca czerwca br. zaktualizować własne plany gospodarki odpadami.