PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Gotowi do zbioru soi

Gotowi do zbioru soi Fot. P. Kardasz

Autor: Przemysław Kardasz

Dodano: 25-08-2018 07:30

Tagi:

Opłacalność uprawy soi związana jest z kilkoma czynnikami - odmianą, przebiegiem pogody, zastosowaną agrotechniką. Jednak do pełni sukcesu niezbędny jest prawidłowo przeprowadzony zbiór.



Błędem popełnianym przez rolników jest bagatelizowanie zbioru, a ten źle przeprowadzony istotnie wpływa na plon i końcową opłacalność produkcji.

POGODA DETERMINUJE TERMIN ZBIORU

Zbiór soi jest znacznie uzależniony od odmiany, regionu kraju, terminu siewu oraz warunków atmosferycznych. O ile na ten ostatni czynnik rolnik nie ma wpływu, to na pozostałe już tak. Pogoda ma bardzo duży wpływ na szybkość i równomierność dojrzewania nasion w strąkach. Najlepiej, gdy w tym okresie opady są umiarkowane, a temperatura niezbyt wysoka.

W gospodarstwach, które posiały soję w zalecanym terminie, jej zbiór przypada zazwyczaj na pierwszą dekadę września. W przypadku opóźnionego terminu siewu uprawy odmian późniejszych bądź niekorzystnego układu warunków atmosferycznych zbiór przeprowadzany jest na początku października. W 2015 r., gdy panowały wysokie temperatury oraz susza, w wielu gospodarstwach na południu i południowym zachodzie kraju soja została zebrana na początku ostatniej dekady sierpnia. Z całkowicie odmienną sytuacją mieliśmy do czynienia w 2017 r.

GDY DŹWIĘCZĄ STRĄKI

Prace przygotowawcze do zbioru soi należy rozpocząć, gdy rośliny zaczynają żółknąć, zasychać, a ich liście opadać. Przygotowania do zbioryusą analogiczne jak w przypadku zbioru zbóż. Trzeba pamiętać o miejscu przechowywania plonu, transporcie oraz odpowiednim przygotowaniu kombajnu.

W fazie dojrzałości pełnej większość strąków jest dojrzała, a nasiona osiągnęły typową dla danej odmiany wielkość oraz barwę. Większość uprawianych w Polsce odmian ma nasiona żółtokremowe. W dojrzałości pełnej są twarde, nie można ich łatwo rozgryźć. Fazę tę można określić również inną metodą. Polega ona na potrząsaniu strąków. Jeśli nasiona są dojrzałe, wówczas szeleszczą podczas delikatnego potrząsania. Nasiona w dźwięczących strąkach charakteryzują się wilgotnością wynoszącą 15-16 proc. i nadają się do zbioru. Przy takiej wilgotności okrywy nasienne są w mniejszym stopniu narażone na mechaniczne uszkodzenia podczas omłotu. Ponadto liczba połówkowanych nasion jest zdecydowanie mniejsza. Taka wilgotność nasion jest najbardziej korzystna do wykonania zbioru. Wilgotność nasion na poziomie 15-16 proc. ma bardzo duże znaczenie w przypadku plantacji nasiennych oraz tych partii pól, z których nasiona przeznaczane będą do wysiewu w kolejnym sezonie wegetacyjnym. Zbioru nie wolno opóźniać, ponieważ strąki niektórych odmian wykazują tendencję do otwierania się i osypywania nasion. Zbyt długie zwlekanie może być przyczyną bardzo dużych strat nasion.

Plantacje zachwaszczone to też nie lada problem, który istotnie utrudnia zbiór. Obecnie na rynku zarejestrowany jest w uprawach małoobszarowych preparat - Roundup PowerMax 720 niszczący chwasty przed zbiorem. Należy stosować go w fazie, gdy wilgotność nasion wynosi ok. 30 proc., w dawce 2,0 kg/ha. Nie należy stosować go w uprawach nasiennych, gdyż może ograniczyć zdolność kiełkowania.

MAGAZYNUJĄC SOJĘ

Nasiona soi zazwyczaj nie są sprzedawane bezpośrednio po zbiorze. Jeśli chcemy długotrwale je przechowywać, wilgotność nasion nie może przekraczać 13 proc. Przy wyższej ulegają niekorzystnym zmianom biochemicznym i mikrobiologicznym, co łatwo rozpoznać, ponieważ zagrzewają się, zmieniają barwę, zapach oraz smak. W tym stanie nie mogą być przeznaczone na paszę, gdyż grozi to zatruciem zwierząt. Nie można ich również wykorzystać jako materiału siewnego, gdyż wiele jest martwych, a pozostałe przy życiu charakteryzują się bardzo niską siłą i energią kiełkowania. W związku z tym są w gospodarstwie zbędnym balastem. Z taką sytuacją mieliśmy powszechnie do czynienia w zeszłym roku. Póki co soja uprawiana jest w wielu gospodarstwach niejako na próbę, zajmując niewielki areał i rolnicy rezygnowali z dosuszania pozyskanych niewielkich partii nasion. Skutki tego były opłakane.

Dosuszając nasiona, trzeba pamiętać, aby do tego celu wykorzystać strumień powietrza, którego temperatura nie przekracza 30°C. Dotyczy to przede wszystkim nasion przeznaczonych do siewu. Dosuszając nasiona służące jako materiał siewny, trzeba pamiętać, że zbyt gorące powietrze (powyżej 40°C) istotnie zmniejsza ich zdolność kiełkowania. Nasiona soi powinny być przechowywane w niskiej temperaturze, w przedziale od 5 do -5°C. Wilgotność względna powietrza w pomieszczeniu magazynowym powinna wynosić do 70 proc.

ODPOWIEDNI HEDER

Dużym problemem w uprawie soi jest nisko osadzony pierwszy strąk. Prace hodowlane kładą duży nacisk, aby zmienić tę niekorzystną sytuację. Mimo nieznacznego podniesienia wysokości zawieszenia pierwszego strąka w nowych odmianach sytuacja nadal nie jest najlepsza. Dlatego przygotowując się do zbioru soi, a mając możliwość wyboru kombajnu o większej i mniejszej szerokości roboczej hedera, korzystniej jest wybrać ten drugi. Dzięki temu maszyna będzie dokładniej kopiowała nierówności powierzchni pola i można będzie opuścić niżej heder bez większego ryzyka, że wbije się w ziemię. Węższe hedery mogą się ślizgać po powierzchni pola, nie przyszczypując (przecinają na pół) strąków. Zatem poprzez wybór kombajnu mamy wpływ na wysokość straty nasion przy zbiorze. Dla gospodarstw, które uprawiają tę roślinę na dużych powierzchniach, producenci kombajnów oferują hedery specjalistyczne do soi. Są one wyposażone m.in. w elastyczną listwą tnącą i regulowany system zawieszenia hedera, który reaguje na nierówności terenu nawet przy bardzo małej wysokości koszenia, co sprawia, że odsetek strąków pozostawianych na polu jest niewielki.

Równie ważną rolę odgrywają parametry pracy kombajnu. Powinien się on poruszać po polu z prędkością 3-4 km/h. Motowidło musi być wysunięte do przodu, bo ogranicza to pękanie dojrzałych strąków przed stołem i wysypywanie się nasion przed hederem. Prędkość pracy motowideł powinna być większa o ok. 25 proc. w stosunku do prędkości kombajnu. Kolejnym ważnym elementem jest szerokość szczeliny roboczej w zespole młócącym. Zaleca się, aby na wejściu wynosiła ona ok. 30 mm, a na wyjściu ok. 20 mm. Takie ustawienie sprawi, że ilość połówkowanych nasion zostanie znacznie ograniczona. Prędkość obrotowa bębna młócącego powinna być dostosowana do wilgotności nasion. Zbierając nasiona suche, o 14-15 proc. wilgotności, powinna ona wynosić od 380 do 500 obr./min. W przypadku zbioru nasion bardziej wilgotnych obroty należy zwiększyć do 600/min. Dobór sit to kolejny nie mniej ważny element. Niestety, często jest on bagatelizowany, mimo że odmiany bardzo różnią się masą tysiąca nasion (MTN). W wypadku odmian o drobnych nasionach MTN wynosi tylko 130 g, gdy u grubonasiennych nawet 200 g. Dobór sit ma szczególne znaczenie w lata z niedoborem wody, w które zawsze i niezależnie od odmiany dochodzi do zdrobnienia nasion. Zatem aby nie zostawiać ich za kombajnem, trzeba wstawić sita o mniejszej średnicy oczek. Przed ich wyborem dobrze jest sprawdzić wielkość nasion bezpośrednio na polu.

Artykuł ukazał się w sierpniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.166.141.69
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!