PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Uprawa peluszki - zasady uprawy

Uprawa peluszki - zasady uprawy

Autor: Janusz Prusiński

Dodano: 08-04-2013 14:03

Tagi:



W krajowym rejestrze odmian grochu pastewnego (peluszki) - stan na 30 kwietnia 2012 roku - znajduje się 13 odmian przeznaczonych do uprawy na nasiona paszowe lub na zielonkę w siewie czystym lub w mieszankach. Średni plon nasion uzyskiwany w badaniach COBORU wynosi od 3,5 t z ha dla odmian wysokich (około 110 cm - Marych, Muza i Roch) do ponad 4 ton z ha dla odmian średniowysokich (około 85 cm - Eureka, Gwarek, Hubal, Klif, Milwa, Model, Pomorska, Sokolik, Turnia i Wiato).

Część z nich należy do grupy wąsolistnych (Marych, Muza, Milwa, Model, Pomorska, Sokolik i Turnia), szczególnie przydatnych w rejonach o większej ilości opadów, które mogą być przyczyną zwiększonego wylegania form normalnie ulistnionych. Z wyjątkiem nasienno- zielonkowej odmiany Roch, pozostałe są odmianami pastewno-nasiennymi.

Do najwyżej plonujących należą zarejestrowane w 2012 roku odmiany Model i Turnia.

Do skarmiania

Nasiona peluszki są przydatne w żywieniu trzody chlewnej oraz bydła i mogą stanowić zamiennik (przynajmniej w 50 proc.) śruty sojowej w przygotowaniu własnej paszy. Zawierają 23-24 proc. białka, które jest dobrze wykorzystywane pod warunkiem ich ześrutowania.

Z żywieniowego punktu widzenia optymalny udział nasion w plonie nasion mieszanki grochowo-zbożowej powinien wynosić 30-40 proc., co daje gwarancję właściwego zbilansowania składników pokarmowych zawartych w nasionach grochu, jak i w ziarnie zbóż. Zwiększenie udziału grochu powoduje z reguły zmniejszenie strawności skrobi zawartej w jego nasionach.

Do mieszanek grochowo-zbożowych wykorzystuje się najczęściej wysokie odmiany grochu, które z powodu wiotkich łodyg mogą wylegać, co jest pewnym utrudnieniem w zbiorze nasion.

Zboża w mieszankach spełniają rolę rośliny podporowej, a dzięki utrzymywaniu roślin w łanie zbóż nad powierzchnią gleby, zebrane nasiona grochu charakteryzują się na ogół bardzo dobrą wartością siewną. Wykorzystanie części azotu pochodzącego z symbiozy powoduje też, że w ziarnie zbóż gromadzi się więcej białka.

Mieszanki grochu ze zbożami mogą być uprawiane też z przeznaczeniem do bezpośredniego skarmiania. Najwyższą wartość paszową dzięki podwyższonej zawartości białka mają zielonki zebrane w fazie mleczno-woskowej zbóż. Kiszonka sporządzona z mieszanki grochowo- zbożowej dla np. cieląt ma wartość paszową porównywalną do siana łąkowego i można ją stosować łącznie z kiszonką z kukurydzy.

Wymagania glebowe

Groch pastewny ma mniejsze wymagania glebowe od grochu jadalnego i można go uprawiać na glebach lekkich, zaliczanych do kompleksu żytniego bardzo dobrego i dobrego, w wysokiej kulturze, klasy bonitacyjnej IV a i b o odczynie zbliżonym do obojętnego (optymalne pH 6,5-7,2). Na glebach zbyt kwaśnych (pH poniżej 5,4) rośliny rosną powoli i w mniejszym stopniu mogą korzystać z azotu związanego przez bakterie brodawkowe.

W razie konieczności wapnowanie najlepiej wykonać po zbiorze przedplonu.

Nie należy uprawiać grochu po sobie lub innych roślinach strączkowych (min. 3-4 lata przerwy). Gdy mieszankę zbożowo-strączkową wysiewa się po zbożach, należy unikać następstwa po tym gatunku zboża, który jest w składzie mieszanki.

Nawozy mineralne z reguły stosuje się jesienią przed orką przedzimową lub wiosną przed doprawieniem pola, po sprawdzeniu zasobności w P i K. W mieszankach możliwe jest zastosowanie niższych dawek P i K niż pod zboża czy groch w czystym siewie, a azot z brodawek korzeniowych jest wykorzystywany przez rośliny zbożowe.

Nie należy zatem znacząco nawozić mieszanki grochowo-zbożowej azotem - najczęściej wystarcza dawka 30-40 kg na ha. Dawki N powyżej 45 kg na ha można podzielić i zastosować 60 proc. przedsiewnie i 40 proc. w fazie końca krzewienia jęczmienia lub owsa. Nawożenie azotowe pod groch pastewny w siewie czystym w zasadzie nie jest konieczne, gdyż gleby nawet po monokulturowej uprawie zbóż zawierają wystarczającą do początkowego wzrostu i rozwoju roślin ilość N mineralnego do czasu, w którym zaczną asymilować N atmosferyczny. W przypadku wolnego tempa wzrostu roślin po wschodach, bladozielonego koloru łanu lub braku brodawek korzeniowych konieczny stać się może zabieg dolistnego dokarmiania roślin 8 proc. mocznikiem, który najpóźniej należy zastosować do fazy pąkowania. Takie objawy mogą też wynikać z niedoboru molibdenu wchodzącego w skład enzymu uczestniczącego w wiązaniu azotu. Pogłównie pożądane jest zastosowanie molibdenianu sodowego lub amonowego w dawce 0,04 kg Mo na ha.

Tradycyjna uprawa?

Uprawa gleby pod groch pastewny jest najczęściej tradycyjna - po zbiorze przedplonu należy wykonać podorywkę lub kultywatorowanie i bronowanie w celu zniszczenia wschodzących chwastów. W razie dużej ilości samosiewów zbożowych lub chwastów dwuliściennych konieczne będzie zastosowanie herbicydu z glifosatem. Późną jesienią należy wykonać głęboką orkę przedzimową lub zastosować uprawę uproszczoną. Orka zwiększa dostępność N na skutek szybszego rozkładu resztek pozbiorowych, ale zmniejsza różnorodność bakterii brodawkowych, której z kolei sprzyja uprawa uproszczona (bezpłużna). Wiosną najważniejszym zabiegiem jest przygotowanie pola do siewu na głębokość 6-8, a nawet do 10 cm na glebach nieco słabszych. Ważne jest wyzbieranie kamieni i dobre wyrównanie pola po siewie, co pozwoli na niskie ustawienie hedera w sytuacji częściowego wylegnięcia łanu.

Optymalny termin siewu grochu pastewnego przypada na przełom marca i kwietnia. W przypadku uprawy mieszanek, zwłaszcza z jęczmieniem jarym termin siewu może być nieco późniejszy.

Średnia norma wysiewu grochu pastewnego w czystym siewie wynosi około 180 kg na ha. Przy jej wyliczaniu należy przyjąć wysiew około 80 kiełkujących nasion na 1 m2. Rozstawa rzędów powinna wynosić 15-20 cm, a głębokość siewu: 6-8 cm. W siewach mieszanych udział grochu pastewnego w normie wysiewu wynosi z reguły 30-50 proc. jego podwyższanie nie prowadzi do wzrostu plonu mieszanki, ale może podnieść zawartość w niej białka.

Do najbardziej popularnych komponentów mieszanek z grochem pastewnym należą: jęczmień jary na glebach nieco lepszych i owies - na słabszych.

W lata suche lepiej plonuje mieszanka z jęczmieniem, w wilgotne - z owsem. Należy pamiętać, że w mieszankach głębokość siewu należy nieco zmniejszyć - do 3-4 cm, tak żeby nie utrudniać wschodów zbóż, a rozstawa rzędów może być typowa dla składnika zbożowego.

Niezależnie od sposobu uprawy grochu pastewnego podstawowym zabiegiem pielęgnacyjnym jest staranne przygotowanie pola wolnego od chwastów.

Wiosną najskuteczniej zwalczać chwasty po siewie, a w razie konieczności, przy dużym nasileniu dwu- lub jednoliściennych - także po wschodach według zaleceń IOR-u (tak jak grochu siewnego jadalnego). Mieszanki grochowo-zbożowe silniej konkurują z chwastami, stąd najczęściej wystarczy bronowanie zasiewów w fazie 3 liści zbóż, a tylko w przypadku silnego zachwaszczenia należy zastosować herbicydy. Jednak chemiczna pielęgnacja mieszanek jest trudna, gdyż środki ochrony zbóż często nie są przydatne (z powodu szkodliwości lub neutralności) dla grochu i odwrotnie.

Zbiór grochu

Sposób zbioru czystych lub mieszanych zasiewów grochu pastewnego zależy od stopnia wylegnięcia łanu. Uprawy nasienne zbiera się kombajnem koniecznie z podbieraczem, gdy strąki są brunatne, a nasiona dojrzałe, najlepiej kiedy zawierają mniej niż 15 proc. wody.

W mieszankach zarówno nasiennych, jak i zielonkowych, bardzo ważny jest dobór odmian składników gwarantujący równomierne dojrzewanie łanu. Unikać należy zbytniego opóźniania zbioru, aby nie dopuścić do samoosypywania się nasion grochu. Dobrze dobrany skład gatunkowy i odmianowy mieszanki grochowo- zbożowej zapewniają prawidłowy wzrost i rozwój roślin oraz wysokie i wierne plony nasion lub zielonej masy.

Warto podkreślić, że obecne odmiany grochu pastewnego charakteryzują się znacznie mniejszym stopniem wylegania i stwarzają mniej kłopotów podczas zbioru. Odmiany wąsolistne i o średniej wysokości są bardziej odporne na wyleganie od normalnie ulistnionych i wysokich.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 66.102.9.55 [188.146.39.47]
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!