Znaczny udział zbóż w strukturze zasiewów (ponad 70 proc.) powoduje, że rośliny uprawiane są w monokulturze bądź na stanowiskach po przedplonach kłosowych. Krótkie rotacje zmianowań i ograniczenie bioróżnorodności powodują spadek plonu i pogorszenie jego jakości. Przyczyniają się także do degradacji gleb. Zmianie ulega ich zasobność w makro- i mikroelementy, pogarszają się właściwości fizyczne i biologiczne, zwiększa się zachwaszczenie i następuje kompensacja chwastów szczególnie uciążliwych. Bardzo trudno zniwelować te niekorzystne zmiany. Złagodzenie negatywnych skutków niekorzystnego następstwa roślin można uzyskać poprzez uprawę międzyplonów.

KORZYŚCI UPRAWY MIĘDZYPLONU

Międzyplony to uprawy krótkookresowe, lecz niosące wiele korzyści. Są to zasiewy jednogatunkowe lub mieszanki kilku roślin uprawiane między dwoma plonami głównymi w celu uzyskania dodatkowego, trzeciego zbioru w ciągu 2 lat z danego pola. Międzyplon ścierniskowy uprawiany jest po roślinach ozimych (np. rzepaku ozimym, jęczmieniu ozimym), jak również jarych, lecz wcześnie schodzących z pola. Jako poplony ścierniskowe wykorzystuje się rośliny jednoroczne. Uprawiane są w wielu rejonach kraju z wyjątkiem terenów podgórskich i częściowo północnych.

Do niedawna międzyplony ścierniskowe były traktowane jako istotne źródło paszy i element poprawiający bilans paszowy w gospodarstwie, ułatwiający wyprodukowanie paszy bez zajmowania dodatkowych powierzchni pól. Obecnie wzrasta ich znaczenie agrotechniczne i proekologiczne. Głównym celem ich uprawy jest podniesienie żyzności gleby na skutek poprawy bilansu substancji organicznej w glebie poprzez odtwarzanie zasobów próchnicy.

Przyorane międzyplony są wtórym źródłem składników pokarmowych. Wysiewane po zbiorze rośliny głównej, wcześniej schodzącej z pola, mogą dać od 15 do 30 t/ha biomasy roślinnej stanowiącej znakomity nawóz dostarczający szereg składników mineralnych, dzięki czemu można zmniejszyć nawożenie rośliny następczej. Poza wpływem nawozowym zwiększona zostaje efektywność biologiczna gleby. Szczególnie jest to ważne w gospodarstwach o profilu produkcji roślinnej. Międzyplony wpływają na zwiększenie pojemności wodnej gleby, ważnego czynnika ograniczającego negatywne skutki niedoboru wody dla roślin. W okresie jesiennym zmniejszają one także wymywanie azotanów do wód gruntowych.