PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Międzyplony do zadań specjalnych

Międzyplony do zadań specjalnych

Autor: Anna Kobus

Dodano: 10-08-2018 15:53

Tagi:

Rolnicy wysiewają międzyplony ścierniskowe w przeróżnych celach. Ostatnio jednak największego znaczenia nabiera ich wysiew jako obszarów proekologicznych (EFA), w ramach wymogów zazielenienia.



Przez lata międzyplony ścierniskowe w gospodarstwach z produkcją zwierzęcą wysiewane były przede wszystkim w celu podratowania bazy paszowej. Następnie coraz częściej decydowano się na ich siew z przeznaczeniem na przeoranie lub mulcz, czyli głównie jako źródło cennych składników pokarmowych i materii organicznej. Od pewnego czasu międzyplony pomagają spełnić wymogi unijne. Stały się bowiem ważnym ogniwem w realizacji między innymi wymogów zazielenienia. Można je bowiem zadeklarować jako obszar proekologiczny (EFA). Przypomnijmy, że wykazanie EFA dotyczy gospodarstw rolnych o powierzchni co najmniej 15 ha gruntów ornych - na takie cele należy przeznaczyć minimum 5 proc. powierzchni tych gruntów. Rolnik, który nie przestrzega tych wymogów, ma zmniejszone o 30 proc. płatności bezpośrednie.

PARCIE NA MIĘDZYPLONY

Należy jednak mieć świadomość, że od tego roku zmieniły się przepisy, głównie te dotyczące obszarów proekologicznych. Z całej obszernej listy metod, jak realizować EFA, dotychczas najprostszym rozwiązaniem umożliwiającym spełnienie tych warunków była uprawa roślin wiążących azot (czyli strączkowych). Niestety, od tego roku zgodnie z nowymi przepisami zmieniono szereg zapisów w zakresie obszarów proekologicznych. Najważniejszy z nich dotyczy tego, że na takich obszarach nie można stosować żadnych środków ochrony roślin. Podążając za tym, gros rolników rezygnowało z uprawy grochu, łubinów czy soi dotychczas deklarowanych jako EFA. Nie wyobrażali sobie tych upraw bez stosowania w nich przede wszystkim herbicydów. W związku z powyższym należy oczekiwać, że większość rolników zdecyduje się na wysiew międzyplonów i to głównie ścierniskowych.

ZMIANY W PRZEPISACH

Należy tu jednak przypomnieć, że od tego roku czeka nas sporo zmian także w przypadku międzyplonów ścierniskowych. Nadal muszą to być mieszanki, które powinny składać się z co najmniej dwóch gatunków roślin z następujących grup upraw: zboża, oleiste, pastewne, miododajne, bobowate drobnonasienne, bobowate grubonasienne (mieszanki składające się tylko z roślin zbożowych są wyłączone). Także nie zmienił się tzw. współczynnik ważenia i nadal wynosi 0,3. Czyli 1 ha międzyplonu jest traktowany jako 0,3 ha obszaru proekologicznego. Co się zatem zmieniło? Jak wspominaliśmy wcześniej, również i w tych uprawach nie można już stosować środków ochrony roślin. W tym przypadku jednak nie robi to żadnej różnicy, bo rolnicy i tak w takim uprawach ich nie używali. Zmieniły się jednak terminy wysiewu i utrzymania takiej uprawy na polu - dotyczy to tylko międzyplonu ścierniskowego, ponieważ w przypadku międzyplonu ozimego pozostają one bez zmian.

Z 6 DO 8 TYGODNI

Najbardziej istotna zmiana dotyczy okresu utrzymania międzyplonu ścierniskowego na polu. Został on wydłużony z 6 do 8 tygodni. W praktyce nadal będzie można wysiewać międzyplony ścierniskowe od 1 lipca do 20 sierpnia, ale wówczas wolno będzie je zlikwidować dopiero po 15 października (wcześniej był to 1 października). Pojawiła się jednak w tym wszystkim korzystna zmiana. Od tego roku istnieje możliwość podejścia indywidualnego do każdego przypadku. Oznacza to, że siejąc międzyplon ścierniskowy w terminie wcześniejszym niż 20 sierpnia (np. tuż po zebraniu jęczmienia ozimego), nie trzeba go utrzymywać do 15 października. Istnieje możliwość zlikwidowania go wcześniej, a mianowicie po 8 tygodniach od siewu. Należy jednak pamiętać, że decydując się na ten wariant, rolnik powinien złożyć w terminie 7 dni od wysiewu stosowne oświadczenie w BP ARiMR. Jeśli tego nie zrobi we wskazanym terminie, będzie go obowiązywał wariant ze stałymi terminami (czyli obowiązek zostawienia międzyplonu do 15 października), a to ogranicza znacząco np. wysiew zbóż w terminie optymalnym.

CO ZASIAĆ W MIĘDZYPLONIE?

Każdy rolnik, decydując się na wysiew międzyplonu ścierniskowego, musi sobie przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, jakie korzyści dodatkowe chce z tego tytułu pozyskać. Czy taki międzyplon ma być możliwie jak najtańszy (koszt nasion i wysiewu) i wyłącznie realizować EFA? Czy jednocześnie będzie on przeznaczony na paszę? Czy jednak cała jego biomasa będzie przeorana i tym samym w jak najwyższym stopniu ma korzystnie oddziaływać na glebę? Kolejnym krokiem powinien być dobór odpowiednich gatunków do siewu (minimum dwóch). Należy wziąć pod uwagę głównie rodzaj gleby i uprawy następcze.

DOBÓR GATUNKÓW

Kompozycji mieszanek międzyplonowych można tworzyć niezliczoną ilość. W tabeli 1 przedstawiamy przykładowe, wielogatunkowe, gotowe mieszanki międzyplonowe ścierniskowe zaproponowane przez firmy specjalizujące się w ich tworzeniu, natomiast w tabeli 2 - przykłady prostych mieszanek, które mogą być tworzone we własnym gospodarstwie i oparte są na łatwo dostępnych nasionach. Najczęściej komponentami takich mieszanek są następujące gatunki:

Gorczyca biała - jest najbardziej niezawodną rośliną międzyplonową. Może być uprawiana właściwie na wszystkich rodzajach gleb. Tworzy głęboki system korzeniowy, który penetruje glebę, poprawiając tym samym jej właściwości fizyczne. Dużą zaletą gorczycy jest jej szybkie tempo wzrostu. Dobrze rozwinięta gorczyca zaorana jako zielony nawóz może zastąpić nawet 20 t obornika. Jesienią biomasę można ciąć i spasać nią zwierzęta. Wiele odmian ma także właściwości antymątwikowe. Chętnie zatem wykorzystywana jest jako mulcz przed siewem buraka cukrowego. Po przemarznięciu łatwo się kruszy i nie ma z nią większych problemów podczas wykonywania uprawek. Gorczyca jednak nie powinna się pojawiać na polach, gdzie w zmianowaniu występują rośliny kapustne (np. rzepak). Grozi

to nagromadzeniem się w przestrzeni rolniczej patogenów wspólnych dla tych upraw.

Nasiona są tanie i łatwo dostępne. Cena za 1 kg nasion waha się od 2 do 4 zł. W siewie czystym wysiewa się ją w granicach 15-25 kg/ha.

Facelia błękitna - gatunek oddziałuje na glebę fitosanitarnie, ponieważ pomiędzy facelią a pozostałymi roślinami uprawnymi nie ma bliskiego pokrewieństwa gatunkowego. Zieloną masę facelii, jak również masę mieszanek można wykorzystać jako paszę dla zwierząt, przyorać lub zostawić na mulcz (niektóre odmiany również działają mątwikobójczo). W poplonie w siewie czystym zaleca się wysiewać ją w ilości ok. 10 kg na hektar (na lepszych glebach) do 12-15 kg (na słabszych). Po siewie należy zwrócić uwagę na dokładne przykrycie nasion, bowiem wystawione na działanie światła (źle przykryte glebą) bardzo słabo kiełkują. Cena nasion waha się w granicach 6-15 zł/kg.

Łubin (żółty oraz wąskolistny) - do wysiewu na międzyplon najlepiej nadają się odmiany łubinu szybkorosnące i wytwarzające w krótkim czasie dużą zieloną masę. Na gleby słabsze powinien być wykorzystywany łubin żółty, a na średnie i dobre - wąskolistny. Łubiny na poplony najlepiej wysiewać w lipcu, zaraz po zbiorze ozimin, w ilości 160-180 kg/ha. W mieszankach ilość wysiewu nasion łubinu zazwyczaj nie przekracza 100 kg/ha. Udany i przeorany międzyplon na bazie łubinu jest dobrym źródłem próchnicy i azotu (zdolność wiązania azotu atmosferycznego przez bakterie brodawkowe). Cena nasion waha się najczęściej od 1 do 2 zł/kg.

Rzodkiew oleista - gatunek, który bardzo korzystnie wpływa na właściwości fizyczne i stan fitosanitarny gleby. Wykształca długi korzeń palowy, sięgający nawet do 1,5 m. Ze względu na dużą masę korzeniową głęboko spulchnia i napowietrza glebę, a po przyoraniu wprowadza do stanowiska dużo materii organicznej. Rzodkiew może być także wysiewana na mulcz pod rośliny jare. Są także dostępne odmiany mątwikobójcze. Podobnie jak gorczycy również rzodkwi oleistej nie powinno się uprawiać w zmianowaniach z rzepakiem (wspólne patogeny). Ściętą biomasę można wykorzystywać na paszę. Norma wysiewu w międzyplonie wynosi 25-30 kg/ha. Cena za nasiona kształtuje się na poziomie 5-7 zł/kg.

Groch siewny, groch pastewny (peluszka) - groch siewny wymaga raczej zwięzłych gleb, zasobnych w wilgoć konieczną do dobrych wschodów. Peluszka może być wysiewana na nieco słabszych stanowiskach. W porównaniu z łubinami groch szybciej zacienia glebę i tym samym jest bardziej konkurencyjny dla chwastów. Podobnie jak w przypadku łubinów, siejąc groch, wzbogacamy stanowisko w dodatkowy azot. Siejąc go jako międzyplon w siewie czystym, nie powinniśmy przekraczać 160 kg/ha. W mieszankach natomiast obniża się normę wysiewu do ok. 100 kg/ha. Cena kształtuje się w szerokim przedziale od 0,80 do 2 zł/kg.

Artykuł ukazał się w lipcowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.161.116.225
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!