PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nowe odmiany bobowatych drobnonasiennych

Niektóre gatunki bobowatych drobnonasiennych uprawia się w mieszankach z trawami. Plonują one wierniej niż komponenty wysiane osobno, a uzyskana pasza jest bardziej zrównoważona pod względem wartości energetycznej oraz zawartości białka.



Komonica zwyczajna i koniczyna biała stanowią bardzo wartościowy składnik runi trwałych łąk i pastwisk. W mieszankach z trawami część azotu pobranego przez bobowate z atmosfery jest przekazywana trawom, a to oznacza oszczędności w nawożeniu użytków zielonych drogim azotem przemysłowym. Ilość azotu cząsteczkowego, wiązanego symbiotycznie przez rośliny, zależy od ich gatunku, fazy zbioru i plonu, a także od uwarunkowań glebowo-klimatycznych. Największa ilość N2 w suchej masie runi (84-86 kg/t) jest wnoszona przez koniczynę białą już w pierwszym roku na glebie gliniastej. To więcej, niż wnoszą lucerna i koniczyna łąkowa w siewie czystym. Także odmiany bobowatych grubonasiennych uprawianych na nasiona wiążą mniej azotu, np. groch siewny - 41 kg, bobik - 55 kg na 1 tonę nasion.

KOMONICA ZWYCZAJNA

W naturalnych siedliskach rosną pospolicie ekotypy komonicy. Spotyka się je na wieloletnich łąkach i pastwiskach oraz w przydrożnych rowach. Rozprzestrzeniają się głównie poprzez samosiewy. Mają małe wymagania glebowe i duże możliwości adaptacyjne do różnych warunków siedliskowych. Rośliny komonicy dobrze znoszą ostre zimy i rosną nawet na dużych wysokościach. Jeżeli zima jest mroźna, rośliny zamierają aż do szyjki korzeniowej. Komonica zwyczajna rośnie dobrze na gruntach mineralnych, jak i torfowych. Silnie rozwinięty system korzeniowy sięga do 1,5 m w głąb gleby, dlatego rośliny dobrze wykorzystują wodę gruntową. Dzięki temu komonica toleruje stanowiska słabo uwilgotnione, a także okresy posuszne. Wykazuje jednak wrażliwość na nadmiar wody w glebie, a także na silne zacienienie. Liczne, drobno ulistnione pędy, których liczba wzrasta z wiekiem rośliny, tworzą luźne i rozłożyste kępy. Łodygi są stosunkowo cienkie, młodsze - rozesłane lub pochyłe, a starsze wzniesione, najczęściej słabo owłosione, a wewnątrz wypełnione.

Odmiany uprawne, których ogólnie jest mało w Europie (ok. 30, w tym 1/3 stanowią odmiany włoskie), mogą być uprawiane na lekkich i uboższych, ale nie kwaśnych gruntach ornych. Na takich glebach szczególnie dobrym komponentem są późno kłoszące się odmiany kupkówki pospolitej (8-10 kg/ ha) przy współrzędnym wysiewie komonicy w ilości 10-12 kg/ha. Na bardziej wilgotne gleby odpowiednim składnikiem do mieszanki z komonicą są odmiany kostrzewy łąkowej (14-16 kg/ha). W wieloskładnikowych mieszankach na łąki trwałe stosuje się 1-2 kg/ha, a na pastwiska 2-3,5 kg/ha nasion komonicy. Uprawiając komonicę w siewie czystym, można zebrać w roku siewu jeden pokos. Pełnię rozwoju uzyskuje w 2-3 roku po siewie, dając najczęściej dwa pokosy w sezonie. Przy dobrych warunkach agrotechnicznych i pogodowych możliwy jest zbiór trzech pokosów.

W zależności od pokroju roślin odmiany uprawne komonicy zwyczajnej zaliczane są do jednego z dwóch typów - Empire bądź Europe. Oba są określane jako "szerokolistne" (trefoils). Odmiany w typie Empire są lepiej przystosowane do wypasu, ponieważ mają silnie płożące się łodygi. Rośliny te wolniej rosną po zasiewie i odrastają wolniej po zbiorach niż rośliny typu Europe.

Na naszym kontynencie wykorzystywanych jest kilkanaście odmian uprawnych, a w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie w uprawie znajduje się 25 odmian, w przewadze typu Empire. Odmiany europejskie są przystosowane do użytkowania kośnego i nadają się do produkcji siana. Rośliny są wysokie i bardziej wyprostowane, szybciej rozwijają się po siewie i szybciej odrastają po skoszeniu. Zawartość białka ogólnego w roślinach wynosi średnio dla odmian 190-210 g/kg suchej masy pierwszego pokosu, zebranego w początku kwitnienia roślin.

Aktualnie w Krajowym Rejestrze (KR) są dwie odmiany komonicy, w tym polska Skrzeszowicka. W roku 2017 do KR wpisano odmianę Bruce, wyhodowaną w Kanadzie.

Bruce - odmiana w typie pastwiskowym. Plon suchej masy roślin w drugim roku użytkowania duży. Rozkład plonowania w sezonie wegetacji dobry. Rośliny w pierwszym odroście wysokie, w drugim - średniej wysokości, o dużej odporności na wyleganie. Hodowca: Agiculture and Agri-Food Canada. Reprezentant zachowującego: L.H.J. Barenbrug B.V (NL).

KONICZYNA BIAŁA

Powszechnie znana i ceniona wieloletnia roślina pastewna o dużej wartości pokarmowej. Dostarcza bogatą w białko, dobrze strawną i smaczną paszę. Jest typową rośliną pastwiskową, która dobrze wytrzymuje częste wypasanie i udeptywanie, a także koszenie. Ma zdolność do silnego zadarniania dzięki wytwarzaniu pędów płożących, które dobrze zakorzeniają się. Wiosną rośliny zakwitają wcześnie i pozostają żywo zielone do późnej jesieni. Gatunek dobrze przystosowuje się do różnych warunków przyrodniczo-glebowych, stąd cechuje go szeroki zasięg ekologiczny. Najbardziej naturalnym siedliskiem dla koniczyny białej jest pastwisko. Nadaje się też do mieszanek motylkowato-trawiastych na krótkotrwałe pastwiska polowe. Na łąki jest mniej przydatna, gdyż słabo toleruje zacienienie wysokich gatunków traw.

Wśród odmian koniczyny białej wyróżnia się formy: drobnolistne, wielkolistne i średniolistne - pośrednie. Odmiany drobnolistne tworzą wiele długich i delikatnych pędów silnie zadarniających glebę. Rośliny mają drobne listki i liczne główki kwiatowe. Wykazują dużą trwałość, dlatego są najbardziej przydatne na długotrwale użytkowane pastwiska. Aktualnie w Krajowym Rejestrze nie ma zarejestrowanych odmian tej formy.

Rośliny odmiany wielkolistnych są wyższe, wytwarzają mniej rozłogów, mają duże listki oraz większe i mniej liczne kwiatostany. Cechują się z reguły większą plennością, szybciej się rozwijają i szybciej odrastają, a w mieszankach bardziej konkurują z trawami. Można je stosować do krótkotrwałych upraw polowych w mieszankach z trawami.

Odmiany średniolistne łączą w sobie cechy botaniczne i właściwości użytkowe form drobno- i wielkolistnych. Wykazują dobrą zdolność do zadarniania, lecz nie są tak trwałe, jak formy drobnolistne. Są przydatne do mieszanek z trawami na trwałe i przemienne użytki zielone.

W roku 2017 zarejestrowano dwie odmiany wielkolistne - polską Mazovia i duńską Silvester. Aktualnie w KR znajduje się 9 odmian, w tym pięć krajowych. Odmiany, które obligatoryjnie powinny być składnikiem mieszanek do obsiewania pastwisk i niektórych rodzajów łąk, są incydentalnie namnażane w kraju. Szacuje się, że przedsiębiorstwa nasienne potrzebują rocznie ok. 200 t nasion koniczyny białej do konfekcjonowania mieszanek z trawami. Zatem duża ilość taniego materiału siewnego jest importowana aż z Nowej Zelandii, Australii i Bliskiego Wschodu.

Mazovia - odmiana wielkolistna. Plony świeżej i suchej masy duże w pierwszym i drugim roku użytkowania. Tempo odrastania roślin wiosną dobre, po zbiorze kolejnych pokosów bardzo dobre. Rośliny wysokie w pierwszym i drugim odroście. Zdrowotność roślin dobra. Hodowca: Ulstar - Handel-Pośrednictwo-Usługi Lucjan Staszewski (PL).

Silvester - odmiana wielkolistna. Plony świeżej i suchej masy bardzo duże w pierwszym i drugim roku użytkowania. Tempo odrastania roślin wiosną i po pokosach bardzo dobre. Rośliny średnio wysokie w pierwszym i drugim odroście. Zdrowotność roślin dobra. Hodowca: DLF Seeds A/S (DK).

 

Artykuł ukazał się w październikowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.128.159
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!