PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Amarantus na zdrowie

Amarantus ma bardzo wysokie walory odżywcze. Nie jest rośliną wymagającą, a koszty uprawy są niższe niż zbóż.



Profesor Emil Nalborczyk z SGGW rozpoczął badania nad aklimatyzacją i możliwościami uprawy amarantusa w Polsce w roku 1989. Pierwsze plantacje założono w 1993 r. Najwięcej uprawia się go na Lubelszczyźnie i w południowej Polsce. Decydując się na uprawę, należy rozpoczynać od mniejszego areału, ponieważ do uprawy większych powierzchni potrzebne jest duże doświadczenie, które uzyskuje się stopniowo.

Roślina ciepłolubna
Amarantus, nazywany inaczej szarłatem, dobrze znosi niedobory wody, dlatego może być uprawiany tam, gdzie roczne opady są bardzo niskie i wynoszą zaledwie 200 mm. Optymalna temperatura rozwoju rośliny waha się w granicach 26–28 C, ale najlepsza to 16–35°C. Wzrost amarantusa ustaje w temperaturze 7°C, a poniżej 4°C powoduje znaczne uszkodzenie zwłaszcza młodych siewek rośliny.
Amarantus nie ma ustalonych wymagań glebowych, jednak lepiej rośnie na stanowiskach zasobnych i suchych. Może być uprawiany na różnych rodzajach gleby, od alkalicznych i piaszczystych o pH powyżej 8,5 do lekko kwaśnych o pH 6,0. Z badań profesora Nalborczyka wynika, że amarantus rozwija się w różnych rejonach glebowo-klimatycznych Polski, ale najlepiej plonuje na glebach żyznych I i II klasy bonitacyjnej. Jest to roślina ciepłolubna i dlatego właściwe dla niej regiony uprawy są te same, co dla kukurydzy uprawianej na ziarno lub dla prosa. Amarantus udaje się najbardziej na glebach kompleksu żytniego bardzo dobrego i dobrego, na glebie cięższej ma zwykle utrudniony rozwój systemu korzeniowego.

Jest bardzo dobrym przedplonem pod wszystkie rośliny uprawne, bo zostawia rolę sprawną i niezachwaszczoną. Przy właściwej pielęgnacji amarantusa pozostawia się bardzo dobre i odchwaszczone stanowisko, z dużą ilością resztek pożniwnych: 50 ton na jednym hektarze. Może być uprawiany w płodozmianie dwupolowym, a uprawa w monokulturze nie jest zalecana.

Dawki na szarłat
Nasiona wysiewa się w drugiej połowie maja, kiedy nie ma już zagrożenia wschodów wiosennymi przymrozkami. Zalecaną dawką jest 0,6–1,2 kg nasion na hektar, przy rozstawie rzędów 40–60 cm i obsadzie 10–15 roślin na m². Przygotowanie pola pod zasiew szarłatu musi być wykonane bardzo starannie ze względu na drobne nasiona rośliny.  Amarantus wymaga głębokiej orki jesiennej i ograniczenia uprawek wiosennych. Należy uważać, aby nie przesuszyć gleby, ponieważ zbyt mała wilgotność może opóźnić wschody.
Nawozy fosforowo-potasowe wysiewa się jesienią. Azotowe stosuje się w dwóch dawkach – przedsiewnie i pogłównie, kiedy rośliny zaczynają intensywny wzrost, a więc około pięć tygodni po wschodach. Potrzeby nawozowe w przypadku amarantusa są niezbyt wygórowane: 80 kg/ha azotu, 50–70 kg/ha fosforu i 50–70 kg/ha potasu.
Walkę z chwastami wykonuje się mechanicznie w międzyrzędziach, zwykle bez użycia środków ochrony roślin, co jest bardzo pracochłonne. Dlatego uprawa polecana jest w systemie ekologicznym, gdzie zabronione jest używanie chemii. Nie stwierdzono, aby choroby i szkodniki powodowały duże szkody. Mogą być jednak wskazane zabiegi chemiczne przeciwko pchełce w okresie wschodów i mszycom w późniejszych fazach rozwojowych rośliny.

Plon i suszenie
Zbiór szarłatu przeprowadza się zwykle po pierwszych przymrozkach w październiku lub listopadzie, ponieważ niska temperatura (poniżej –5°C) zatrzymuje wegetację roślin i powoduje ich podsychanie. Wyższe temperatury natomiast niewystarczająco przerywają wegetację. Przy dobrej pogodzie zbiór można wykonać kombajnem zbożowym.
Ze względu na bogate ulistnienie, które może być nawet częściowo zielone, zbiór jest utrudniony, a nasiona mogą być wilgotne, co powoduje ich pleśnienie. Wilgotność nasion po zbiorze wynosi 18–25 proc., dlatego należy je niezwłocznie dosuszyć do 11–13 proc. Do tego celu można wykorzystać każdy typ suszarni z wymiennikiem cieplnym.
Wadami uprawy szarłatu są duże wymagania termiczne, ponieważ wschody mogą być uszkadzane już w temperaturze 4°C, oraz długi okres wegetacji wynoszący od 100 do 140 dni. Problemem są też trudności w mechanizacji i konieczności dosuszania nasion po zbiorze.

Opłacalność uprawy
Koszty uprawy szarłatu są dużo tańsze niż innych zbóż. A najwyższą pozycję w nakładach stanowią koszty zbioru i dosuszania nasion. Materiał nasienny jest stosunkowo niedrogi w porównaniu z osiąganymi dochodami. Jak po-daje przedstawiciel firmy „Szarłat” – pierwszej w Polsce firmy zajmującej się konraktacją i przerabianiem amarantusa – przeciętny plon z hektara wynosi od 2 do 3 ton, a cena jest przeważnie 3,5–4 razy wyższa od ceny pszenicy. Z roku na rok zwiększa się areał uprawy, od kilku hektarów na początku lat 90. do kilkuset obecnie. Zarówno konsumenci, jak i rolnicy coraz bardziej przekonują się do tej rośliny.•

Warto wiedzieć
Amarantus coraz częściej nazywany jest zbożem XXI wieku, ponieważ jego nasiona pod względem najważniejszych składników odżywczych przewyższają nawet pszenicę. Reguluje biosyntezę cholesterolu, co zapobiega chorobom układu krążenia. Zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe, które zmniejszają ryzyko chorób serca i rozwój miażdżycy, a także ma wysoką zawartość białka. Szarłat nie zawiera glutenu, natomiast ma dużo skwalenu – lipidu opóźniającego procesy starzenia, łatwo przyswajalnego żelaza, wapnia i mag-nezu. Ma też dużo błonnika i znaczną zawartość witamin z grupy D oraz A, E, i C.
Wielkie nadzieje wiąże się z uprawą szarłatu w celu przeciwdziałania erozji wietrznej gleby oraz oczyszczania gleb skażonych nadmierną zawartością azotanów i jonów metali ciężkich. Ponadto jako roślina wiążąca z dużą intensywnością atmosferyczny dwutlenek węgla może odegrać istotną rolę w łagodzeniu skutków efektu cieplarnianego.

Źródło: Farmer 08/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • arszczecin 2013-05-14 21:08:10
    mieciuch, ale dobre z pół godz kopania, nie?
  • mieciuch 2013-05-14 20:12:11
    Wykopałem
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.92.153.90
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!