Na siano i sianokiszonkę przydatne są mieszanki traw z lucerną lub koniczyną czerwoną, a na pastwiska – z koniczyną białą. Doświadczenia ostatnich lat wskazują, że do zakładania krótkotrwałych pastwisk mogą być również wykorzystywane mieszanki z lucerną.

Zmienność mieszanek

W materiale siewnym, udział nasion roślin motylkowych musi wynosić co najmniej 10–15 proc. Niższy nie zapewni trwałego ich udziału w runi. Nie oznacza to jednak, że w masie zebranego plonu będzie taki sam udział koniczyny czy lucerny, jak w wysiewanej mieszance. Skład zbieranego plonu jest silnie modyfikowany przez nawożenie azotem. Zbyt wysokie jego dawki (powyżej 200 kg/ha) wypierają z runi rośliny motylkowe i odwrotnie – zaniechanie tego nawożenia eliminuje trawy. Dawka 100–160 kg azotu na ha jest wystarczająca.

W ciągu sezonu wegetacyjnego najwyższy plon suchej masy zbiera się z pierwszego pokosu, a plony następnych odrostów są zwykle coraz mniejsze. Łączne plony w sezonie wegetacyjnym wynoszą 6–12 ton suchej masy z hektara. Plon białka strawnego waha się od 1200 do 1700 kg/ha, a zawartość włókna mieści się w przedziale od 18 do 28 proc. Tak duże zróżnicowanie wysokości plonu i jego jakości wynika nie tylko ze zmienności warunków klimatyczno-glebowych, ale także ze składu mieszanki i sposobu jej użytkowania, a w tym przede wszystkim poziomu nawożenia azotem, terminu zbioru, liczby pokosów lub wypasów oraz sposobu konserwacji.

Jakość paszy

O jakości paszy – zwłaszcza pierwszego pokosu czy wypasu – decyduje termin zbioru. Powinien on nastąpić przed wykłoszeniem się traw. Udział liści jest wówczas najwyższy, a to one – a nie źdźbła – są głównym nośnikiem białka, karotenu i witamin. Po wykłoszeniu i zakwitnięciu roślin motylkowych następuje szybki proces drewnienia. Efektem opóźnienia zbioru jest co prawda przyrost plonu ogólnego, ale za cenę obniżenia zawartości białka w paszy oraz pogorszenia jej strawności, gdyż zwiększa się ilość włókna. Mieszanka zebrana w połowie maja zawiera 20 proc. białka ogólnego, 21 proc. włókna surowego, a jej strawność sięga 75 proc. Zebrana miesiąc później ma już tylko 16 proc. białka, 27 proc. włókna, a jej strawność nie przekracza 60 proc. W ciągu doby strawność paszy obniża się o 0,3 – 0,5 proc.