Typy sadów

Można wyróżnić trzy okresy rozwoju sadów jabłoniowych. Pierwszy okres dynamicznego rozwoju zaczął się po 1918, a zakończył w 1960 roku. Był to okres dużych, wysokopiennych drzew w rozstawie 10-12 x 10-12 m (80 - 100 drzew na hektarze). Pod drzewami uprawiano różne rośliny rolnicze. Z odmian dominowały P.z Boskoop, Renety Kulona i Landsberska, Malinowa Oberlandska i Kosztela. Były to małe, głównie przydomowe sady z niskimi plonami. Większość jabłek zostawała w gospodarstwie. Były rarytasem dla członków rodziny.

Od 1960 roku Instytut Sadownictwa w Skierniewicach opracował i wdrożył nowy typ sadu. Drzewa były niskopienne w rozstawie 6x4 m (420 drzew/ha) z koroną kolistą. Dominowały odmiany Mc Intosh, Cortland, Lobo, Jonagold i Idared. Większa była powierzchnia sadów, przeważały z powierzchnią do 2 hektarów. Były już sady z powierzchnią około 10 hektarów. Zaczęła się specjalizacja w produkcji jabłek. Większość drzew była dobrze pielęgnowana. Średnie plony wahały się od 15-20 ton z hektara. Ogólna powierzchnia sadów wzrosła ze 120 tys. do 170 tys. hektarów. Ten okres skończył się po 40 latach.

Po bliższym poznaniu przez grupę producentów jabłek sadów jabłoniowych w krajach Zachodniej Europy od 2000 roku zaczęto wymieniać sady niskopienne na karłowe, z przewagą na podkładce M 9. Rozstawa drzew wynosiła 3,5-4,0 x 1,0-1,5 m (1600-3000 drzew na hektarze) z koroną piramidalną (wrzecionową). Rozpoczęto uprawę innych, tzw. nowych odmian i ich sportów, jak Golden Delicious, Gala, Jonagold, Sampion i Idared. Powierzchnia sadów waha się od kilku do kilkunastu hektarów, a plony od 30 do 60 ton z hektara. Przy takich plonach produkcja jabłek jest opłacalna. Te sady miały decydujący wpływ na wielkość produkcji i eksport oraz na zmianę poziomu wiedzy, przedsiębiorczości i mentalności producentów, na rozwój infrastruktury handlowej oraz grup i organizacji producentów. Trwa okres sadów karłowych, bez większych zmian w najbliższej przyszłości.

Produkcja jabłek

Według Głównego Urzędu Statystycznego produkcja jabłek wynosiła w tys. ton: 1938 - 279, 1950 - 113, 1991 - 1 300, a po roku 2000 od 2 300 do 3 000 tys. ton. Według bilansu produkcji jabłek zbiory wynosiły 3 200 tys. ton w 2008 roku i 3 700 w roku 2012. Należałoby się zastanowić nad tymi różnicami zbiorów jabłek w naszym kraju. Przy zbiorach powyżej 2,5 mln ton zajmujemy pierwsze miejsce w Europie a trzecie na świecie po Chinach (25 mln ton) i USA (5 mln ton).