Zmianie podlegają również plony - tendencja rosnąca oraz zbiory - zmienne tendencje bez wyraźnego kierunku. Warzywa i ich przetwory są przedmiotem wymiany handlowej z zagranicą ze zmiennym saldem. Dodatnie saldo występuje w obrotach z krajami UE-12 i WNP, ujemne zaś z krajami UE-15 i pozostałymi krajami.

1. Wstęp

Rynek owoców i warzyw w Polsce jest objęty regulacjami Wspólnej Organizacji Rynku Owoców i Warzyw (WOROiW), która powstała w 1996 r. w Unii Europejskiej.

Należy zaznaczyć, że niektóre regulacje dotyczące rynku świeżych i przetworzonych owoców oraz warzyw (przetworów) istniały już wcześniej. Zostały uregulowane kwestie związane z jakością owoców i warzyw będących przedmiotem obrotu rynkowego, ochroną rynku wewnętrznego poprzez określenie zasad handlu zagranicznego owocami i warzywami (ustalenie kontyngentów, ceł, wydawanie pozwoleń na import niektórych owoców i warzyw, do niedawna jeszcze wspomaganie eksporterów subwencjami eksportowymi). Na rynku wewnętrznym główny nacisk położono na wsparcie dla producentów owoców i warzyw za pośrednictwem grup i organizacji producentów, m.in. poprzez pomoc związaną z wycofaniem produktów z rynku czy nieprzeznaczaniem ich do sprzedaży, dopłaty do surowca do przetwórstwa, a także wsparcie finansowe działalności administracyjnej i inwestycji - w początkowym okresie ich istnienia (szerzej [Kierczyńska 2012]).

Należy zaznaczyć, że poza regulacjami ilościowo-jakościowymi i ewentualnie wsparciem finansowym płynącymi ze WOROiW, na rynku owoców i warzyw o cenach i popycie decyduje konsument. Ważną kwestią jest więc upowszechnianie wiedzy o wartości odżywczej i znaczeniu zdrowotnym owoców i warzyw dla człowieka.

W prawidłowym żywieniu człowieka poczesne miejsce zajmują produkty ogrodnictwa, czyli warzywa i owoce. Ze względu na swoje walory sensoryczne, tj. barwę, smak, zapach, konsystencję oraz na zawartość składników urozmaicają codzienne posiłki.

Należy podkreślić, że znaczenie warzyw i owoców w żywieniu współczesnego człowieka niepomiernie wzrosło w związku ze zwiększeniem zanieczyszczenia środowiska przyrodniczego. Codzienne spożywanie odpowiedniej ilości warzyw i owoców wpływa korzystnie na regulację procesów trawienia i hamuje negatywne oddziaływanie związków toksycznych na organizm. Produkty te zawierają dużo niezbędnych i cennych dla człowieka składników, są głównym źródłem witamin, związków egzogenicznych, spełniających w organizmie rolę regulatorów, oraz związków mineralnych, w tym głównie fosforu, wapnia, potasu, magnezu, żelaza, sodu i innych. Spełniają one wielorakie funkcje w organizmie [Ziemlański 1995].