Uprawy energetyczne to takie, których płody wykorzystuje się do wytworzenia ciepła, energii elektrycznej, czy też paliwa, ciekłego lub gazowego. W europejskiej strefie klimatycznej pod pojęciem roślin energetycznych rozumiane są:

  • rośliny o dużym przyroście biomasy (np. miskantus, wierzba, ślazowiec), które mogą być stosowane m.in. w celach grzewczych,
  • rośliny jednoroczne, o dużej zawartości cukru i skrobi (zboża, ziemniaki, buraki, kukurydza na ziarno), wykorzystywane do produkcji etanolu,
  • rośliny oleiste (rzepak, słonecznik i len), z których wytłacza się olej roślinny.

Biomasa, więc również rośliny energetyczne, to jedno z najbardziej obiecujących źródeł energii odnawialnej w Polsce.

Rośliny na opał
Rośliny energetyczne uprawiane w celach opałowych, zależnie od cech fizjologicznych, można podzielić na trzy grupy: 

  • rośliny trawiaste (m.in.: mozga trzcinowata, manna mielec, tymotka łąkowa oraz miskantus),
  • rośliny zielne (np.: ślazowiec, topinambur i konopie siewne)
  • rośliny drzewiaste szybkiej rotacji, nazywane również odroślowymi (topola, wierzba i grochodrzew).

Podstawowymi cechami, które powinny charakteryzować rośliny wykorzystywane dla celów grzewczych są: duży przyrost roczny, odporność na choroby i szkodniki a także niewielkie wymagania względem siedliska oraz możliwość zmechanizowania prac polowych przy zakładaniu plantacji i zbiorze biomasy. Innym istotnym parametrem jest wysoka wartość opałowa.
W Polsce uprawianych jest wiele gatunków takich roślin, chociaż część upraw nie wykroczyła jeszcze poza obszar badań – nie mają one jeszcze praktycznego zastosowania.