Topinambur to potoczna nazwa słonecznika bulwiastego (Helianthus tuberosus), który został sprowadzony z Ameryki Północnej i rozpowszechniony w Europie i Azji. Gatunek jest ceniony ze względu na swoją uniwersalność. Jest wykorzystywany głównie jako roślina jadalna, pastewna oraz do produkcji biomasy oraz jako fitoremediator.

Słonecznik bulwiasty od XVII wieku stał się cenioną i uprawianą we Francji i Anglii rośliną. Jadalne są bulwy, które tworzą się na rozłogach. Posiadają zazwyczaj żółty lub biały miąższ o charakterystycznym lekkim orzechowym smaku. W zależności od odmiany są różnego kształtu, od owalnego po gruszkowaty. W Polsce są nadal mało popularne i silnie wypierane przez ziemniaka.

Bulwy zawierają znaczną ilość (17 proc.) inuliny, co w przeliczeniu stanowi ok. 80 proc. wszystkich węglowodanów. W wyniku obróbki termicznej inulina przekształca się w przyswajalną fruktozę, dlatego warzywo polecane jest diabetykom. Roślina jest również pomocna w dolegliwościach trawiennych i w rekonwalescencji po chemioterapii.

Topinambur jest uprawiany również jako roślina pastewna, gdzie całe rośliny służą jako wartościowa pasza dla zwierząt hodowlanych w postaci suszu czy granulatów. Części nadziemne przerabiane są również na kiszonkę. Z hektara uprawy można uzyskać ponad 200 ton zielonej masy, a plon bulw wynosi - 90 ton z ha. W polskich warunkach średni plon wynosi od 10-16 t/ha.

Bulwy topinambury są wykorzystywane do produkcji alkoholu, a z biomasy wytwarza się bioetanol jako komponent do paliw. Surowcem energetycznym są pędy i liście słonecznika, z których po wysuszeniu produkuje się brykiety lub granulat. Do spalania wykorzystuje się również świeżą masę lub kiszonkę. Uzyskiwany plon suchej masy łodyg pozwala na otrzymanie blisko 88 GJha-1 bioenergii.

Warto wspomnieć, ze topinambur jest świetną rośliną do rekultywacji terenów zdegradowanych i silnie zasolonych. Dzięki właściwościom fitoremediacyjnym jest w stanie pochłaniać ropopochodne, szkodliwe związki organiczne.

Słonecznik odznacza się dużymi zdolnościami adaptacyjnymi i jest mało wymagającą rośliną względem uprawy. Odznacza się wysoką żywotnością i mrozoodpornością. W dość krótkim czasie tworzy dużo zielonej masy. Topinambur jest raczej odporny na większość chorób i szkodników. Jedynie część nadziemna może być atakowana przez mszyce i ślimaki oraz rdzę słonecznika, a bulwy przez pędraki oraz zgniliznę twardzikową.