Soja zwyczajna (warzywna, owłosiona) należy do rodziny bobowatych - Fabaceae. Jej nasiona jako cenne źródło składników pokarmowych wykorzystywane są zarówno w żywieniu ludzi, jak i zwierząt. W Unii Europejskiej zapotrzebowanie przemysłu paszowego na białko roślinne zaspokajane jest głównie poprzez import śruty sojowej. Z uwagi na fakt, że surowiec ten pochodzi z roślin modyfikowanych genetycznie, rozpoczęto próby zwiększenia produkcji roślin bobowatych grubonasiennych w U E, w tym soi.

SOJA W NASZYM KRAJU

Wzrost produkcji soi zasadny jest również w Polsce, na co wskazują przeprowadzone obliczenia efektywności ekonomicznej uprawy soi w gospodarstwach rolnych. Równocześnie wyróżnić można rejony szczególnie przydatne do uprawy soi na nasiona. Jest to między innymi południowo-wschodnia część kraju będącą pod wpływem klimatu kontynentalnego. Rosnące zainteresowanie uprawą soi wśród rolników to wynik dostępności nowych odmian oraz wprowadzenia zachęt finansowych. Dopłaty do produkcji roślin bobowatych wiążą się z założeniami wspólnej polityki rolnej UE, której celem jest zmniejszenie importu soi spoza krajów członkowskich.

Rolnicy podejmujący decyzje o uprawie soi, powinni brać pod uwagę nie tylko finansowy efekt w postaci dochodu ze sprzedaży nasion, ale także wielorakie korzyści wynikające z uprawy tej rośliny, zwłaszcza wartość pozostawionego stanowiska. Udana plantacja soi pozostawia w glebie dla rośliny następczej od 50 do 100 kg N/ha.

W ścisłych doświadczeniach polowych prowadzonych w różnych rejonach kraju plony soi, a zwłaszcza nowych odmian, są wysokie. Świadczy to o dużym potencjale plonowania tej cennej rolniczo rośliny uprawnej. Niestety w praktyce rolniczej nie zawsze są one zadowalające. Wynika to z wielu przyczyn. Ważne jest zatem prowadzenie dalszych prac nad hodowlą nowych odmian soi przystosowanych do krajowych warunków siedliskowych oraz nad udoskonalaniem jej agrotechniki.

CO WARUNKUJE WYSOKI PLON NASION SOI?

Niski poziom plonów roślin bobowatych grubonasiennych, w tym soi, może być spowodowany brakiem obrodawkowania korzeni. Brak brodawek na korzeniach może wystąpić nawet wówczas, gdy zaszczepiono nasiona siewne szczepionką bakteryjną. Jeśli rośliny soi słabo nawiązały symbiozę z bakteriami brodawkowymi, wówczas ich rozwój uzależniony jest od zasobności gleby w azot oraz zastosowanej dawki nawożenia mineralnego tym składnikiem.