PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak czytać katalogi odmianowe kukurydzy?

Jak czytać katalogi odmianowe kukurydzy? Flint, dent, stay-green, FAO - to tylko niektóre skróty figurujące przy opisach odmian kukurydzy. Dla większości producentów tej rośliny te pojęcia są znane, ale mimo wszystko, aby ułatwić rolnikom pracę, przypominamy, co one oznaczają

Autor: Małgorzata Tyszka

Dodano: 09-12-2017 07:22

Tagi:

Zbliża się czas wyboru odmian kukurydzy pod zasiewy na nowy rok. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, decydując o konkretnej pozycji.



Flint, dent, stay-green, FAO - to tylko niektóre skróty figurujące przy opisach odmian kukurydzy. Dla większości producentów tej rośliny te pojęcia są znane, ale mimo wszystko, aby ułatwić rolnikom pracę, przypominamy, co one oznaczają. W ten sposób będzie łatwiej podjąć decyzję, którą odmianę kukurydzy wybrać, gdyż na rynku jest ich bardzo dużo. W Krajowym Rejestrze znajduje się obecnie ok. 200 odmian, a do tego dochodzą jeszcze te ze Wspólnotowego Katalogu Odmian Roślin Rolniczych.

Co prawda kukurydzę wysiewa się zwykle w maju lub pod koniec kwietnia, ale zima to czas zamawiania materiału siewnego - zwłaszcza w tych większych gospodarstwach. Mimo problemów z zasiewem zbóż ozimych nie przewiduje się w roku 2018 zwiększonego areału produkcji kukurydzy, a co za tym idzie - problemów z dostępnością materiału siewnego. Owszem, może zabraknąć wybranych, najpopularniejszych odmian, ale będzie t o raczej kłopot lokalny.

FLINT CZY DENT?

Flint (f) to typ ziarna kukurydzy odznaczający się okrągłym kształtem nasion. Charakteryzuje się szybszym rozwojem początkowym, wcześniejszym kwitnieniem, a także lepszą odpornością na chłody. Nasiona typu flint można wysiać w glebę mniej ogrzaną, o temperaturze 5-6°C, tym samym we wcześniejszych terminach, a wczesny siew przekłada się na dłuższy okres wegetacji. Odmiany takie preferują gleby ciężkie, wolno nagrzewające się i gliniaste. Sprawdzają się w warunkach chłodnej wiosny. Odznaczają się większą liczbą rzędów ziarna w kolbie, jak i ziaren w rzędzie. Odmiany kukurydzy o ziarnie typu flint polecane są do wykonywania kiszonek dla bydła, gdyż ich ziarno zawiera o 50 proc. więcej skrobi niż ziarno typu dent. Co warto wiedzieć - twarda skrobia w takim ziarnie otacza skrobię miękką i dzięki temu wpływa na trawienie skrobi w żwaczu i zmniejsza ryzyko wystąpienia kwasicy. Ziarno typu flint to genetyka europejska. Typy odmian różnią się też wyglądem samych roślin, flint są przeważnie niższe i słabiej ulistnione, stąd wymagają nieco gęstszych siewów dla lepszego zakrycia międzyrzędzi, większej konkurencyjności dla chwastów oraz zwiększenia liczby kolb. Tego typu są przeważnie wczesne (do FAO 230), ale trudniej oddają wodę z ziarna, dlatego mogą pojawić się problemy w wypadku opóźnionego rozwoju, a także chłodów w okresie dojrzewania.

Dent (d), tzw. koński ząb, to już genetyka amerykańska. Wyróżnia się wolniejszym rozwojem początkowym, dlatego jest bardziej wrażliwa na chłody i cechuje się późniejszym kwitnieniem. Lubi gleby lekkie, szybko nagrzewające się, bo siew wykonywać powinno się w glebę o temperaturze 8-12°C. Odznacza się wyższym potencjałem plonowania przy uprawie na suche ziarno. Trzeba dodać, że odmiany te są zwykle późne, wyższe i dość dobrze ulistnione, dlatego zwykle poleca się je siać rzadziej. Ich ziarno łatwiej wysycha, a więc skraca się okres między dojrzałością fizjologiczną, tzw. stadium czarnej plamki, a optymalnym terminem omłotu. Warto wiedzieć, że dent ma dużo bielma mączystego, dlatego jest przydatny do produkcji skrobi i alkoholu. Nadaje się też do produkcji kiszonki dla bydła.

Wskutek prac hodowlanych uprawia się najczęściej odmiany kukurydzy o pośrednim (semi) typie ziarna: zbliżonym do flint (sf), zbliżonym do dent (sf/sd). Nasiona o typie zbliżonym do flint zbudowane są w przeważającej części z twardej - szklistej - skrobi, która otacza skrobię miękką. Z kolei ziarno o typie zbliżonym do dent ma charakterystyczne zagłębienie na górze ziarniaka - tam cienka warstwa twardej skrobi otacza wnętrze ziarniaka wypełnione skrobią mączystą. Odmiany pośrednie mają FAO przeważnie od 240 do 290. Odmiany typu f/d to takie, gdzie przeważają cechy typu flint, a z kolei d/f - typu dent.

WCZESNE CZY PÓŹNE?

FAO oznacza wczesność odmian i polega na porównaniu ocenianej odmiany z przyjętymi wzorcami wczesności. "Wzorce" w różnych regionach Europy mogą być inne, stąd liczba FAO przypisywana odmianie w jednym kraju często nie pokrywa się z tą samą odmianą w innym kraju. Jest ona wyznaczana na podstawie wilgotności ziarna przy zbiorze. Odmiany są porównywane pod względem tej właśnie cechy do odmian wzorcowych, o określonej liczbie FAO, które są z kolei przypisywane do konkretnych grup wczesności. Warto jednak wiedzieć, że cecha wczesności jest negatywnie skorelowana z plennością odmian, czyli odmiany późne zwykle odznaczają się większą, a odmiany wcześniejsze - mniejszą wilgotnością ziarna przy zbiorze.

Warto bowiem wiedzieć, że w południowej Europie zakres wczesności, jak i liczba klas wczesności są znacznie większe niż w Polsce. Sięgają nawet od 100 do 900 FAO. U nas funkcjonują trzy klasy wczesności, zarówno odmian z przeznaczeniem na kiszonkę, jak i na ziarno: wczesne (FAO do 220), średnio wczesne (FAO 230-250) i średnio późne (FAO 260-290).

W opisie odmian można też znaleźć nietypowy zapis mówiący o tym, że posiada ona np. FAO 210 / FAO 240. Oznacza to, że w wypadku przeznaczenia odmiany na cele kiszonkowe jest ona odmianą wczesną (FAO 210), ale już na cele ziarnowe - średnio wczesną (FAO 240).

Gdzie uprawiać dane odmiany? Te wczesne polecane są do uprawy w całym kraju, ale przeważnie w warunkach mniej korzystnych termicznie, czyli regionów północnej i centralnej Polski. Odmiany średnio wczesne mogą być uprawiane na dużym obszarze kraju w rejonach centralnej i południowej Polski, a średnio późne w cieplejszych miejscach, czyli w południowo-zachodniej i południowo-wschodniej Polsce.

WAŻNE PRZEZNACZENIE

Wszyscy wiemy, że kukurydzę uprawia się na ziarno i na kiszonkę. Modyfikacją paszowego wykorzystania ziarna jest kiszonka z ześrutowanych kolb kukurydzy, czyli skrót - CCM. Dość nowym zagadnieniem jest użytkowanie ziarna, np. do produkcji etanolu technicznego, a także użytkowanie masy organicznej roślin do celów energetycznych (bezpośrednie spalanie lub produkcja biogazu), wtedy plon kolb nie ma istotnego znaczenia.

"Stay green" to zdolność do rozwoju w niższych temperaturach oraz możliwość aktywnego dosychania ziarna w polu przy utrzymujących się zielonych liściach.

LINIA LINII NIERÓWNA

Kolejny skrót, który znajduje się w opisie odmiany, mówi o jej typie. Odmiany zawierają bowiem w swoim składzie dwie, trzy lub cztery linie wsobne. Odmiany DC (double-cross), podwójne - czteroliniowe, które są produktem krzyżowania dwóch mieszańców pojedynczych (AB) x (CD przeważały w początkowych latach hodowli mieszańcowej w Polsce). Do ich głównych zalet można zaliczyć dość duże plony nasion, ale z punktu widzenia hodowlanego również i mniejsze zużycie cennych linii wsobnych, dlatego odznaczają się niższą ceną nasion handlowych. W tym miejscu trzeba też powiedzieć o ich wadach, takich jak mniejszy efekt heterozji i mniejszy potencjał plonowania, a także słabsze wyrównanie morfologiczne. Te ujemne cechy typu DC przyczyniły się do ograniczenia, a nawet po prostu do zaprzestania ich hodowli - obecnie w Krajowym Rejestrze nie figuruje ani jedna odmiana tego typu.

Odmiany TC (trójliniowe three-way cross) z kolei łączą w sobie zalety odmian DC przy większej zdolności plonowania i dobrym, a czasem nawet bardzo dobrym wyrównaniu pokroju roślin. Odmiany SC (single cross) pojedyncze składają się z dwóch linii (A x B). Odznaczają się najwyższym efektem heterozji i największą zdolnością plonotwórczą. Są też najlepiej wyrównane morfologicznie. Ich wadą jest wyższa cena materiału siewnego, co wynika z faktu, iż cechują się trudniejszą produkcją nasienną (u niektórych wczesnych linii wsobnych stosunkowo bardzo małe plony nasion). Odmiany tego typu stanowią obecnie zdecydowaną większość wśród badanych i rejestrowanych odmian dostępnych na rynku.

Artykuł ukazał się w grudniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (7)

  • Pusik 2017-12-10 16:45:45
    Zyc nie umierac w takiej sytuacji
  • rolnik z mazowsza 2017-12-10 16:36:52
    Za dzierżawę gruntu rolnego płacę czynsz dzierżawny w wysokości równowartości dopłat bezpośrednich. Właściciel musi zapłacić podatek rolny.
  • Niereformowalny 2017-12-10 08:00:26
    U nas srednio 2.5 w nowych umowach ale zdarzaja sie pezypadki do 3tys/ha. Gleby 1-5kl. Tu u nas wysokosc czynszu zalezy glownie od prawdopodobienstwa pozniejszej sprzedazy gruntu wydzierzawiajacemu i bliskosci pola do gospodarstwa a nie od klasy. Ale u nas co drugie gospodarstwo hoduje bydlo a w lubuskim to psa trudno znalezc. KUJAWY
  • lub. 2017-12-09 22:28:11
    Lubuskie . 60 ha, czynsz równy dopłatom (771 plus ONW)
  • Czekla 2017-12-09 21:15:42
    U nas wlkp za dzierżawę średnio 2tys jak płace to płacze
  • xxx 2017-12-09 15:04:36
    3,1 tys. za ha? Kto bierze dopłaty? To się opłaci. U nas na wschodzie jak za właściciel zostawia dopłaty to dzierżawa za darmo, albo jeszcze dopłaty pół na pół
  • waldi 2017-12-09 08:53:20
    po ile płacicie za ha dzierżawy pod kuku w pow. Proszowice bo ten z mni....wa daje po 3.1tys.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.119.26
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!