- Siew niekwalifikowanych nasion odmian objętych ochroną prawną jest niedozwolony dla kogokolwiek za wyjątkiem samego hodowcy. Konsekwencje wynikające z ochrony prawnej odmian roślin niekwalifikowanych poza tymi oczywiście o charakterze produkcyjnym mają też charakter cywilnoprawny, a więc uiszczenie opłaty za skorzystanie z instytucji odstępstwa rolnego i naprawienie szkody wynikającej z naruszenia wyłącznego prawa. Jak również karny, w postaci grzywny, kary ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku za naruszenie wyłącznego prawa - podkreśla Kochański.

Zgodnie z art.21 ustawy z dnia 26 czerwca 2003 roku o ochronie prawnej odmian roślin, wyłączne prawo obejmuje:
- wytwarzanie lub rozmnażanie,
- przygotowanie do rozmnażania,
- oferowanie do sprzedaży,
- sprzedaż lub inne formy zbywania,
- eksport,
- import,
- przechowywanie materiału siewnego odmiany chronionej.

- Przepisy dotyczące ochrony prawnej odmian roślin przewidują jednak odstępstwo od wyłącznego prawa i z tego powodu nazywane jest ono „odstępstwem rolnym". Odstępstwo rolne przewiduje możliwość wysiania materiału ze zbioru, czyli nasion niekwalifikowanych, bez pisemnej zgody hodowcy, ale za opłatą. Ściągalność opłat licencyjnych obecnie wynosi ok. 15 proc. i na pewno większą świadomość w tej sprawie mają więksi przedsiębiorcy - mówił Kochański.

Ponieważ rolnicy korzystają z odstępstwa rolnego bez pytania hodowcy o zgodę, oprócz prawa do opłaty, hodowcy przysługuje prawo do informacji, a także kontroli korzystania z jego odmian. Odstępstwo rolne dotyczy tylko kilku, ściśle określonych w art. 23 ust.2 ustawy o ochronie prawnej odmian roślin, gatunków (zbóż, rzepaku, ziemniaków).

W tym miejscu dokonajmy podziału nasion niekwalifikowanych na dwie grupy:
1. materiał ze zbioru - nasiona lub bulwy uzyskane z własnej produkcji w ramach samozaopatrzenia w materiał do siewu;
2.materiał nabyty - nasiona lub bulwy uzyskane spoza gospodarstwa w drodze zakupu, darowizny, wymiany towarów.

- Użycie do siewu materiału niekwalifikowanego jest powszechnie stosowane w większości gospodarstw rolnych i obowiązkiem rolnika jest znać nazwę odmiany, aby móc zidentyfikować obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku siewu materiału ze zbioru, lub móc zidentyfikować możliwość siewu w ogóle, w przypadku niekwalifikowanego materiału nabytego - dodaje.

Podobał się artykuł? Podziel się!