Omacnica prosowianka to gatunek o euroazjatyckim pochodzeniu. Pierwotnym miejscem jego występowania była centralna część Azji, skąd rozprzestrzenił się na pozostałą część kontynentu oraz na Europę, gdzie pojawił się około 500 lat temu. Omacnica na początku XX w. została także przypadkowo zawleczona drogą morską do Ameryki Północnej, prawdopodobnie wraz z transportem sorgo pochodzącym z Austrii, Węgier lub Włoch. Wskutek oddziaływania korzystnych warunków meteorologicznych szkodnik zaczął się szybko namnażać i rozprzestrzeniać w Ameryce, a co gorsza, powodować tam poważne straty w plonach kukurydzy, szacowane średnio na miliard dolarów rocznie, które były jednym z powodów rozpoczęcia intensywnych prac nad wytworzeniem kukurydzy GMO odpornej na ten gatunek.

OMACNICA W POLSCE

Z uwagi na historyczne losy Polski nie można jednoznacznie wskazać, kiedy omacnica prosowianka pojawiła się na obszarze kraju. Najstarsze niemieckie zapiski informują jednak, że gatunek ten może mieć nawet 150-letnią historię występowania na ziemiach leżących w granicach obecnej Polski. Pierwsze wzmianki o obecności omacnicy prosowianki pochodzą bowiem z drugiej połowy XIX w. z terenu południowej i północno-zachodniej części kraju. W tamtym okresie owad występował w okolicach Krakowa, Wrocławia oraz Szczecina, ale nie wiadomo, na jakich roślinach wówczas żerował.

Późniejsze dane pochodzą dopiero z dwudziestolecia międzywojennego i wskazują, że omacnica prosowianka występowała w tamtym czasie w południowo-wschodniej części kraju, w ówczesnym województwie lubelskim na chmielu i prosie. Zidentyfikowano ją również na bylicy, czumizie, sorgu, buraku cukrowym i konopiach siewnych. W okresie powojennym wykryto ją ponadto na fasoli i grochu. W ostatnich natomiast kilku latach żerowanie gąsienic stwierdzono m.in. na papryce, rabarbarze, jabłoniach oraz na winorośli.

W odniesieniu do kukurydzy pierwsze informacje o jej uszkadzaniu przez omacnicę pochodzą z początku lat 50. XX w. z południowo-zachodniej części kraju, z ówczesnego województwa wrocławskiego, gdzie koncentrowała się niemal cała uprawa tej rośliny w Polsce. Już kilka lat później gąsienice wykryto na kukurydzy na obszarze sąsiednich województw, tj. opolskiego, wrocławskiego, zielonogórskiego i poznańskiego.