Idealna odmiana pszenicy ozimej to taka, która wysoko plonuje, tworzy ziarno o pożądanej jakości oraz charakteryzuje się wysoką odpornością na wyleganie, suszę, tolerancją na zakwaszenie gleby i dobrą zimotrwałością. Równie ważne jest, aby nie była podatna na poszczególne patogeny chorobotwórcze.

Straty gospodarcze wywołane przez choroby grzybowe w przypadku pszenicy ozimej przeciętnie wynoszą od 10 do nawet 50 proc. wysokości plonu (w zależności od choroby, odmiany i warunków wzrostu). Sięgając po odmiany bardziej odporne, możemy zmniejszyć skalę strat i obniżyć koszty ochrony. Jednocześnie Komisja Europejska sukcesywnie ogranicza ilość substancji czynnych dopuszczonych do stosowania w ochronie roślin. Dotyczy to także środków grzybobójczych. Należy się zatem spodziewać, że skuteczna ochrona roślin z roku na rok będzie trudniejsza. W zaistniałej sytuacji coraz większego znaczenia nabiera hodowla odpornościowa.

W jakim kierunku podąża ona w przypadku zbóż? Czy jest możliwe wyhodowanie kompleksowo odpornych odmian przy równoczesnym zachowaniu wysokiej plenności? O to między innymi zapytaliśmy dr. Przemysława Matysika, zastępcę dyrektora pionu HR Strzelce odpowiedzialnego w spółce za hodowlę pszenicy ozimej.

"Farmer": Co powinniśmy wiedzieć na temat hodowli odpornościowej, by lepiej zrozumieć zagadnienia z tym związane?

Dr Piotr Matysik, HR Strzelce: W tworzeniu nowych, bardziej odpornych odmian nie tylko pszenicy ozimej, ale każdego gatunku wykorzystuje się przede wszystkim dwa rodzaje odporności: odporność rasowo-specyficzną (tzw. pionową, pełną) oraz odporność rasowo-niespecyficzną (tzw. poziomą, częściową). Pierwszy rodzaj odporności jest zazwyczaj zakodowany przez pojedyncze geny. I to właśnie stanowi jej podstawową wadę. Odporność ta łatwo ulega przełamaniu, w momencie gdy w środowisku pojawi się nowa rasa patogenu, na którą dany genotyp nie będzie odporny. Bardziej trwała wydaje się odporność rasowo-niespecyficzna (pozioma). Warunkowana jest ona wieloma genami i zabezpiecza roślinę przeciwko różnym rasom (patotypom). Jest natomiast mniej efektywna niż odporność pionowa.