PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Rośliny strączkowe wyżej plonują w mieszankach

Rośliny strączkowe wyżej plonują w mieszankach Rośliny strączkowe nie wymagają wysokich dawek azotu. Wystarczy podać przedsiewnie 25-30 kg N/ha; Fot. K. Szulc

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 09-04-2017 07:05

Tagi:

Roślinom strączkowym zarzuca się dość niską i niestabilną w latach plenność. Można to ograniczyć poprzez uprawę w mieszankach ze zbożami.



Rośliny strączkowe nie wymagają wysokich dawek azotu. Wystarczy podać przedsiewnie 25-30 kg N/ha lub nawet odstąpić od nawożenia azotem. Jest to możliwe dzięki symbiozie tych roślin z bakteriami brodawkowymi, które asymilują azot z powietrza. Ilość dostarczanego przez nie azotu do gleby może wynosić od 90 do 200 kg/ ha, a przy dobrym plonowaniu nawet więcej. Dzięki głębokiemu systemowi korzeniowemu korzystają ze składników pokarmowych umieszczonych w warstwach gleby, niedostępnych dla zbóż, tym samym zapobiegają ich wymywaniu. Wydzieliny ich korzeni przyczyniają się do uruchomienia z głębszych warstw gleby trudno dostępnych związków fosforu i wapnia. Ponadto głęboki system korzeniowy po obumarciu roślin pozostawia w glebie kanaliki przyczyniające się do lepszego przewietrzania gleby i do poprawy stosunków wodnych. Ma to szczególne znaczenie na glebach bardziej zwięzłych. Tyle o korzyściach. Mają one, niestety, także swoje niedoskonałości.

Zarzuca się im dość niską i niestabilną plenność. Ułomności te można ograniczyć poprzez wysiew roślin strączkowych w zasiewach mieszanych ze zbożami. Na rozmowę o agrotechnice uprawy mieszanek strączkowo-zbożowych udaliśmy się do Przebędowa w pow. poznańskim, w woj. wielkopolskim, gdzie znajduje się oddział Hodowli Roślin Smolice specjalizujący się w hodowli roślin strączkowych. Ponadto od ponad 20 lat prowadzone są tam doświadczenia z roślinami strączkowymi w zasiewach mieszanych. Pieczę nad tą placówka sprawuje dr Stanisław Stawiński.

"Farmer": Jakie korzyści wynikają z siewu roślin strączkowych w mieszankach?

Stanisław Stawiński: Strączkowe w siewach mieszanych ze zbożami wykazują korzystne oddziaływanie poprzez pozostawienie lepszego stanowiska dla następczych upraw zbożowych. Prawidłowo skomponowane wierniej plonują, obniżają koszty uprawy i pozwalają na mniejsze zużycie środków ochrony roślin.

Uprawa mieszanek strączkowo-zbożowych niesie za sobą mniejsze ryzyko niepowodzenia niż uprawa strączkowych w siewie czystym. Ponadto tak poprowadzona uprawa podnosi opłacalność produkcji roślin strączkowych. Doświadczenia przeprowadzone w latach 2013-16 w Przebędowie wskazują, że w takich uprawach plon wzrasta o ok. 50 proc.

"Farmer": W których gospodarstwach z powodzeniem wykorzystywać można mieszanki strączkowo-zbożowe, a kiedy ich wysiew może okazać nie najlepszym rozwiązaniem?

S.S.: Komponenty strączkowe, takie jak łubin czy groch, mają mniejsze wymagania względem stanowiska niż zboża jare, dlatego przy siewie zwracać trzeba uwagę na wymagania glebowe zbóż. Mieszanki dobrze plonują, ale problem jest po zbiorach ze zbyciem zebranego materiału. Jest niejednolity, niewyrównany, z udziałem nasion czy ziaren obcych (mamy dwa gatunki), a więc z punktu widzenia skupu zanieczyszczony. Dlatego najlepiej, jeśli uprawa jest prowadzona na użytek własny, czyli na skarmianie, np. przy chowie trzody lub gdy rolnik ma zapewniony odbiór w sąsiednim gospodarstwie. Poza tym mieszanki nie są objęte dopłatami do roślin strączkowych. Kolejny bardzo ważny problem stanowi odchwaszczanie takich upraw. Nie ma obecnie zarejestrowanych preparatów chwastobójczych możliwych do stosowania, czyli takich, które są dopuszczone do stosowania zarówno w strączkowych, jak i w zbożach. Preparaty, które można było stosować jeszcze kilka lat temu, przy odnowieniu rejestracji nie mają uwzględnionych w zaleceniach roślin strączkowych. Wprawdzie uprawy w zasiewach mieszanych nie są tak intensywnie zanieczyszczane chwastami jak w czystych, jednak wymagają pod tym kątem ochrony. O odchwaszczaniu mieszanek więcej na 120. str. tego "Farmera".

"Farmer": Czynnikiem mającym wpływ na siłę konkurencji w łanie są proporcje komponentów mieszanki. Jak powinny się one kształtować?

S.S.: Poziom plonowania mieszanek zależy od właściwego doboru ich komponentów, czyli gatunków i odmian oraz od warunków pogodowych, na które szczególnie reagują strączkowe. Uprawiane w mieszankach gatunki powinny mieć podobne wymagania siedliskowe, zbliżony termin dojrzewania, podobną wysokość roślin oraz małą konkurencyjność względem siebie. Jednak zawsze, niezależnie od komponentu, rośliny stanowią względem siebie konkurencję w walce o dostęp do światła oraz o zasoby glebowe. Pojedyncza roślina strączkowa jest silniejsza, tzn. ma większy potencjał konkurencyjny niż jedna roślina zbożowa, ale to zboża przyrastają szybciej i z uwagi na krzewienie - liczbę źdźbeł, to zbożowe wywierają większą presję konkurencyjną na komponent strączkowy. Na przestrzeni lat sprawdzaliśmy różny udział komponentów i z naszych doświadczeń wynika, że w mieszance nie może być mniej niż 50 proc. roślin strączkowych. W przypadku grochu najlepiej, gdy wynosi on 40-50 proc. normy wysiewu i odpowiednio u zbóż 60-50 proc. Najlepsze efekty z udziałem łubinu uzyskuje się, gdy stanowi 65-75 proc. normy wysiewu, a reszta to zboże jare pszenżyto lub jęczmień.

Przechodząc do głębszej analizy: na poziomie odmian mogę powiedzieć, iż dobre walory agrotechniczno-produkcyjne stwierdziliśmy, gdy jęczmień jary uprawiany jest z krótkołodygowymi odmianami grochu, jak np. Milwa. Z kolei z owsem najlepiej wysiewać wysokie odmiany grochu, np. Muza.

Przy siewie łubinu wąskolistnego sięgnąć można po jedną z następujących odmian - Kalif, Graf, Wars, Koral - i wysiać ją z dowolną odmianą pszenżyta jarego lub późno dojrzewającą odmianą owsa, np. późno dojrzewającą odmianą owsa, np. Haker, Zuch, Harnaś, Krezus jednak nie więcej niż 20 proc. obsady. Z kolei siejąc z jęczmieniem jarym, wybrać trzeba wczesną odmianę, np. Lazur, Regent, Neptun, Dalbor.

"Farmer": Strączkowe dzięki zdolnościom wiązania wolnego azotu z powietrza same zaopatrują się w ten składnik i dostarczają go też roślinom zbożowym. Jak powinno w tej sytuacji wyglądać nawożenie mieszanek strączkowo-zbożowych?

SS: Identycznie jak przy uprawie zbóż jarych. Przedsiewnie w dawce startowej nie więcej niż 60 kg N/ha. Zbyt duże jego dawki rozleniwiają bakterie, które ograniczają rozwój brodawek, co w późniejszym czasie skutkuje wolniejszym rozwojem roślin, niższym plonem i pozostawieniem nie tak dobrego stanowiska, jakby można byłoby oczekiwać. Rośliny strączkowe potrafią uruchamiać z gleby niedostępny dla roślin zbożowych fosfor, co nie oznacza, że nie wymagają nawożenia tym składnikiem. Musi być on uzupełniany, aby nie doszło do niedoboru tego składnika. Mieszanki strączkowo-zbożowe w zależności od wysokości oczekiwanego plonu nawozi się w ilości 50-70 kg P2O5/ha i 70-90 kg K2O/ha (przy plonach średnich).

Artykuł ukazał się w marcowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.83.221
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!