PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Siew - tego nie poprawisz później

Siew - tego nie poprawisz później

Autor: Artykuł promocyjny dostarczył Michał Grześkowiak, PROCAM Polska Sp. z o.o.

Dodano: 31-08-2017 12:38

Termin, sposób i ilość wysiewu to elementy bardzo ważne, a zarazem jedyne, których nie da się poprawić w późniejszym okresie. Źle wykonany siew mści się aż do zbiorów, a dobry termin i obsada to podstawa wysokich plonów w uprawie zbóż ozimych i innych gatunków roślin uprawnych.



Doradcy PROCAM wskazują, iż warunkiem wykorzystania potencjału plonotwórczego zbóż jest optymalne rozkrzewienie przed zimą, aby to osiągnąć należy je posiać w odpowiednim terminie żeby osiągnęły odpowiednie fazy rozwojowe przed zatrzymaniem jesiennej wegetacji. Krzewienie powinno odbywać się w warunkach skracającego się dnia i wysokiej wilgotności gleby, co jest możliwe tylko przy odpowiedni dobranym terminie siewu. Opóźnienie terminu siewu skutkuje przeniesieniem fazy krzewienia na porę wiosenną. Wówczas roślina ma gorsze warunki, ze względu na wydłużający się dzień, zmniejszającą wilgotność a wzrastającą temperaturę, co skutkuje mniejszą odsadą kłosów i gorszym wyrównaniem pędów. Wczesny siew umożliwia rozpoczęcie procesu różnicowania elementów kłosa już jesienią, a zboża, które nie rozkrzewią się jesienią, nie zaczynają również różnicować stożka wzrostu przed spoczynkiem zimowym. Takie łany robią to dopiero na wiosnę, a wówczas faza ta skraca się skutkując mniejszą płodnością kłosów.

Zboża późno siane wytwarzają jesienią słabszy system korzeniowy, znacznie płycej się korzenią, hartują się przy mniejszej powierzchni liści, a wskutek tego są mniej zimotrwałe i mają mniejszy wigor wiosenny.

Opóźnienie siewu niekorzystnie wpływa na wszystkie trzy elementy struktury plonu - liczbę kłosów, liczbę ziaren w kłosie oraz MTZ. Skutkiem tego plon może być niższy o połowę nawet w regionach tak sprzyjających uprawie jakim jest np. Dolny Śląsk. Istnieją różnice odmianowe jeśli chodzi o wrażliwość na termin siewu, natomiast najbezpieczniej jest trzymać się optymalnych terminów agrotechnicznych.

W przypadku żyt, najnowsze badania dowodzą, że spośród siedmiu badanych czynników, odpowiedni termin siewu jest najważniejszy dla wysokości plonu ziarna. Jednak musi on mieścić się w optimum, a zbyt wczesny może zaszkodzić, bo naraża na większe wyprzenie silnie rozwiniętej przed zahamowaniem wegetacji jesiennej masy liściowej.

Nie inaczej jest z jęczmieniem, a także pszenżytem dla których optymalny termin siewu jest najlepszym rozwiązaniem, ponieważ sprzyja on krzewieniu oraz rozwojowi głębokiego i obfitego systemu korzeniowego. W niższych temperaturach znacznie szybciej rosną korzenie zarodkowe i przybyszowe niż części nadziemne, a to zapewnia lepsze przezimowanie i plonowanie również w latach suchych.

Negatywnym efektem wczesnych siewów jęczmienia jest nadmierny wzrost wegetatywny, sprzyjający atakowaniu roślin przez mączniaka, uszkadzaniu go przez ploniarkę zbożówkę i wyprzeniu podczas śnieżnych zim. Z wielu badań wynika, że najlepszym terminem siewu jęczmienia ozimego w głównych regionach jego uprawy (Polska południowo-zachodnia i zachodnia) jest druga - trzecia dekada września. Z badań przeprowadzonych np. przez Szymczyk, wynika, że z powodu zależności między terminem siewu a plonem, termin w pierwszej połowie września jest za wczesny. Najlepsze efekty produkcyjne osiągano podczas siewów pod koniec drugiej a nawet w trzeciej dekadzie września.

Gęstość i obsada

Zboża posiane zbyt gęsto mają tendencję do wylegania, szczególnie przy wysokich dawkach azotu, bo rośliny konkurują ze sobą o światło, a zdrewnienie dolnych cienkich międzywęźli jest słabe. Mniejsze jest wówczas przewietrzenie łanu, więc łatwiej o porażenie chorobami grzybowymi. Zaletą zbyt gęstego siewu jest łagodzenia obniżki plonu, gdy np. warunki przyrodnicze (szczególnie wodne) uniemożliwiają krzewienie produktywne.

Pszenica ozima

Pszenice należy siać od 10 września do 5 października. Tak szeroki okres zróżnicowany jest regionalnie: najwcześniej siejemy na krańcach północno-wschodnich (Warmia, Mazury oraz Suwalszczyzna) i na wschodzie (Podlasie, Lubelszczyzna), później w centrum (Kujawy, Mazowsze), a najpóźniej na zachodzie (pas Pomorza Zachodniego, Wielkopolska, Lubuskie) i południowym zachodzie (Dolny Śląsk, Opolszczyzna).

Prawidłowa gęstość siewu to podstawa wysokiego plonowania. Dobra zwartość łanu to 550-650 kłosów na 1 m2. Efekt ten można uzyskać na dwa sposoby: przy gęstym siewie (bez krzewienia) oraz przy siewie rzadszym i krzewieniu produktywnym. Gęstość siewu zależy od wymagań świetlnych i typu odmiany. Niektóre z nich mają mniejsze wymagania (np. NORIN czy GUSTAV) gęste siewy nie powodują zmniejszenia liczby kłosków w kłosie i kwiatków w kłosku. Odmiany o wyższych wymaganiach świetlnych (np. FLORIAN, ENNSIO) posiane zbyt gęsto drastycznie zmniejszają ilość ziarna w kłosie.

Jeśli więc siejemy na początku września na glebach pszennych, wystarczy wysiać 220-250 ziaren kiełkujących na m2, pod koniec września - 280-320 ziaren na m2, ale w październiku nawet 400-500 ziaren na m2. Po dobrych przedplonach (np. bobowatych) można wysiewać o 30-50 ziaren na m2 mniej w porównaniu z przedplonami zbożowymi.

Żyto ozime

Optymalny termin w różnych rejonach kraju przypada od 5 września - regiony wschodnie i podgórskie, do nawet 5 października na ziemi szczecińskiej. Występują też znaczne różnice odmianowe, które dochodzą do 10 dni różnicy w siewie.

Gęstość siewu zależy od kompleksu glebowego, przedplonu i terminu. Typowo odmian populacyjnych siejemy 200-300 ziaren na m2. W przypadku żyt hybrydowych na początku września wystarczy wysiać 150-170 ziaren/m2, w połowie września 180-200 ziaren/m2, a pod koniec września 200-220 ziaren/m2.

Pszenżyto ozime

Najwcześniej pszenżyto siejemy na Suwalszczyźnie, Podlasiu, Warmii i Mazurach - około 15 września. W Wielkopolsce, na Opolszczyźnie i Ziemi Lubuskiej - od 20 września. Najpóźniejsze siewy możliwe są tylko na Pomorzu Szczecińskim - w I dekadzie października. W pozostałej części kraju zalecanym terminem jest 15-25 wrzesień. Optymalny termin siewu może ulec korekcie wskutek przebiegu pogody i czynników siedliskowych. W miarę ich pogarszania siew powinien być wcześniejszy. Norma wysiewu dla pszenżyta ozimego to 260-380 ziaren na m2, w zależności od jakości gleby. Obsadę należy zwiększyć o 10%-15%, gdy siew jest opóźniony i w monokulturze.

Pszenżyto ozime dobrze się krzewi i słabo reaguje na gęstość siewu pod warunkiem, że posiane jest we właściwym terminie. Niekorzystnie na zagęszczenie roślin w łanie reagują odmiany o dużych wymaganiach świetlnych.

Jęczmień ozimy

W przypadku jęczmienia sprawa już nie jest taka prosta. Formy wielorzędowe wytwarzają z reguły pęd główny i 2-3 pędy boczne, a dwurzędowe 3-4 pędy boczne. Ze względu na dużą krzewistość jęczmienia w rzadszych siewach na jednej roślinie wyrasta do kilkunastu źdźbeł. Źdźbła boczne nie są plonotwórczo równe. Najdorodniejsze kłosy rosną na pędzie głównym, stąd w uprawie odmian browarnych należy ograniczyć krzewistość przez gęściejszy siew.

W optymalnym terminie siewu wystarczy obsada 280-350 ziarniaków na 1 m2, co daje ok. 125-175 kg ziarna na 1 ha. Siewy późne wymagają zwiększenia obsady i masy wysiewu o 10-15%. Odmiany mieszańcowe siejemy w niższych normach wysiewu, już na poziomie 180 ziaren na 1m2 w terminie optymalnym, co daje bardzo wyrównany łan z równo wyniesionymi kłosami.

Drugą sprawą są różnice w terminie siewu, które wynikają z faktu przynależności odmian do grupy roślina dnia krótkiego, długiego lub pośredniego. Efektem tego podziału jest szybszy okres strzelania w źdźbło odmian dnia krótkiego, kiedy to dzień trwa już 13 godzin. Dotyczy to głównie odmian dwurzędowych. Odmiany dnia długiego, które z reguły są odmianami wielorzędowymi, kończą swój rozwój wegetatywny, kiedy dzień staje się dłuższy niż 14 godzin. Natomiast odmiany dnia pośredniego można wysiewać późnej niż odmiany dnia krótkiego. Sumując te informacje, odmiany dnia krótkiego powinny być najwcześniej wysiewane, ale również nie możemy popadać w skrajność, bo grozi to strzelaniem w źdźbło na jesieni. W praktyce jednak wprowadzenie powyższego rozumowania w życie jest w zasadzie niemożliwe, bo firmy hodowlane w naszym kraju jeszcze nie charakteryzują w ten sposób wprowadzanych na rynek odmian.

Odmiany mieszańcowe z kolei mogą być wysiewane nawet ekstremalnie późno - na początku października (pod warunkiem korzystnego przebiegu pogody jesienią). Mają one szybciej rozwijający się i okazalszy system korzeniowego w porównaniu do odmian populacyjnych, a także krótszy okres krzewienia się jesienią.

Jak obliczyć normę wysiewu?

Do obliczenia normy wysiewu używamy prostego wzoru, który pozwala wyliczyć liczbę wysiewanych ziaren na ha z masy tysiąca ziaren oraz zdolności kiełkowania użytych nasion.

Na zachodzie Europy od niedawna stosuje się dokładniejsze wzory. Obejmują one prócz MTZ i zdolności kiełkowania, jeszcze dodatkowe parametry:

  • Zakładaną gęstość łanu (liczba kłosów na 1 m2), czyli ile kłosonośnych pędów powinno się znajdować na roślinie przed zbiorem;
  • Współczynnik średniej liczby kłosów na roślinie przed zbiorem;
  • Polową zdolność wschodów. Jest to zdolność wschodów na konkretnym stanowisku, a nie w warunkach idealnych;
  • Straty spowodowane wymarznięciem. Jest to wartość szacunkowa wynikająca m.in. z mikroklimatu.

Biorąc pod uwagę powyższe parametry jesteśmy w stanie określić normę wysiewu z o wiele większą dokładnością niż przy metodzie dotychczas stosowanej. Pamiętać należy również że warunkiem wysokiego i powtarzalnego plonowania jest używanie sprawdzonych nasion dobrej jakości, o udokumentowanej laboratoryjnie zdolności kiełkowania, zdrowych i dobrze wykształconych, a dodatkowo prawidłowo zaprawionych. Te warunki spełniają tylko nasiona kwalifikowane najlepiej w stopniu C1 (niebieska etykieta), pochodząca od dystrybutora lub firmy hodowlano-nasiennej. Wykorzystywanie własnego materiału siewnego niesie ze sobą ryzyko, że wszystkie nasze prognozy i obliczenia będą nic nie warte. Chyba, że posiadamy własne laboratorium...

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.158.199.217
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!