PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Uprawa nie może przesuszać gleby

Uprawa nie może przesuszać gleby Wiosną, podczas zabiegów uprawowych przygotowujących rolę do siewu, często popełniane są błędy, które obniżają plon roślin

Podstawą dobrych wschodów jest zapewnienie nasionom dostatecznej ilości wody, ciepła i powietrza. Zadania te spełnia uprawa przedsiewna, która powinna także zapewnić uzyskanie właściwej, gruzełkowatej struktury wierzchniej warstwy gleby. Struktura gleby ma duży wpływ na retencję glebową, czyli jest miarą zdolności gleby do zatrzymywania wody opadowej.



Wiosną, podczas zabiegów uprawowych przygotowujących rolę do siewu, często popełniane są błędy, które obniżają plon roślin. Przedwczesne rozpoczęcie prac, przy nadmiernej wilgotności gleby, czyli przy braku odpowiedniej nośności, powoduje, że po kołach maszyn i ciągników na powierzchni pola pozostają głębokie koleiny. W tych miejscach zostaje zniszczona struktura gleby, wskutek czego kiełkowanie nasion i rozwój roślin są poważnie ograniczone. Błędem jest także nadmierna liczba uprawek lub zbyt duża prędkość robocza oraz stosowanie aktywnych maszyn uprawowych na lekkich glebach, w wyniku czego następuje rozpylenie gleby sprzyjające erozji i zaskorupieniu. Wadliwa jest także za głęboka uprawa przedsiewna, która prowadzi do zniszczenia kapilarnego systemu podsiąkania wody, a więc przesuszenia gleby i utrudnionego kiełkowaniu nasion. Gleba bezpośrednio zakrywająca nasiona musi mieć strukturę drobnogruzełkowatą, a warstwa wierzchnia gruboguzełkowatą, co zapewnia dopływ powietrza do kiełkujących nasion oraz szybkie ogrzewanie się wierzchniej warstwy roli.

GŁĘBOKOŚĆ UPRAWY RÓWNA GŁĘBOKOŚCI SIEWU

Przedsiewne przygotowanie roli powinno być wykonane na głębokość siewu nasion. Głębokość siewu nasion w dużym stopniu decyduje o szybkości i równomierności wschodów roślin. Jest ona zatem dostosowana do wielkości nasion, ilości nagromadzonych w nich substancji pokarmowych, sposobu kiełkowania i wschodów, zapotrzebowania nasion na wodę w czasie pęcznienia i na tlen podczas biochemicznych przemian związków zapasowych. Morfologia i biologia otoczkowanych jednonasiennych kłębków buraka wymaga płytkiego siewu nasion na głębokość 2-3 cm, ponieważ kiełki mają małą siłę przebicia gleby, w szczególności ze skłonnością do zlewania. Na podobną głębokość powinna być wykonana uprawa przedsiewna dla drobnych nasion rzepaku, lucerny czy zbóż. W przypadku nasion dużych, np. kukurydzy, kapilary powinny być zamknięte na głębokości 5 cm na glebach zwięzłych i wilgotnych oraz na 7-8 cm - na glebach lżejszych i suchych.

Optymalne warunki do wzejścia i rozwoju roślin istnieją wtedy, gdy wysiane nasiona stykają się od dołu z wilgotną, niewzruszoną przez uprawę warstwą gleby, a z wierzchu są przykryte gruzełkowatą, spulchnioną, ale nierozpyloną warstwą nagrzanej roli, zapewniającą dobry dostęp powietrza do nasion. Intensywność i dokładność rozdrobnienia wierzchniej warstwy gleby musi być taka, aby zależnie od rodzaju gleby pozwalała na wchłonięcie nawet niewielkich ilości wody, a jednocześnie umożliwiała łatwe wydostanie się roślin na powierzchnię i aby gleba nie była podatna na zlewanie i zaskorupianie się. Nadmiernie rozdrobniona i rozpylona gleba w razie wystąpienia opadów po siewie może zaskorupić się, co utrudni wschody.

Dlatego wyrównana powierzchnia roli powinna być pokryta gruzełkami o średnicy 0,5-2,5 mm, co zapobiega zlewaniu się gleby podczas opadów deszczu, a następnie powstawaniu skorupy glebowej. Zagęszczenie gleby pod nasionami powinno wynosić 1,4-1,5 g/cm3, co odpowiada porowatości gleby pożądanej przez rośliny. Taka struktura gleby wokół nasion przyspiesza wschody o kilka dni i zwiększa liczbę wzeszłych nasion o 8-14 proc.

Podczas uprawy wiosennej równie ważne jak stopień rozdrobnienia wierzchniej warstwy roli jest zachowanie warstw głębszych pod nasionami w nienaruszonym stanie, tj. w takim, jaki powstał w wyniku strukturotwórczych procesów zachodzących w zaoranej glebie. Taki stan gleby zapewnia bowiem optymalne warunki rozwoju zarówno w fazie wschodów, jak i w okresie wegetacji. W fazie kiełkowania umożliwia on dobry dopływ wody do nasion, a w późniejszych fazach wegetacji zapewnia właściwy rozwój korzeni. Spełnienie tego wymogu jest możliwe przez trafny wybór narzędzi do uprawy przedsiewnej i odpowiednie ich stosowanie.

Zastosowanie niewłaściwego narzędzia lub popełnione błędy agrotechniczne, prowadzące do nierówności pola, niedokładnego kopiowania powierzchni i kolein po kołach ciągników i maszyn, powodują, że spulchnienie roli na głębokość siewu nasion jest poważnie utrudnione lub wręcz niemożliwe i dlatego wykonuje się je kilka centymetrów głębiej. Taki sposób uprawy przedsiewnej powoduje, że nasiona są układane na warstwie gleby wtórnie zagęszczonej, o zniszczonym podsiąkaniu wody, w której z czasem nastąpi dopiero odbudowanie struktury kapilar. Powoduje to opóźnione i nierównomierne wschody.

TYLE ZABIEGÓW, ILE KONIECZNE

W technologii uprawy przedsiewnej powinno się przestrzegać zasady: "tyle zabiegów, ile konieczne". W bieżącym sezonie agrotechnicznym, przy dalszym braku opadów, ta zasada nabiera dodatkowego znaczenia. Optymalnym rozwiązaniem jest wykonanie tylko jednego przejazdu agregatem do uprawy przedsiewnej, tuż przed siewem. Nie będzie to możliwe, jeśli jesienią pole po orce nie zostało wyrównane. Jest to błąd agrotechniczny poważny i zarazem kosztowny - ponieważ wyrównanie powierzchni pola wymaga kilku przejazdów roboczych, najczęściej ciągnika z włóką i bronami. Podczas przejazdów gleba ulega zagęszczeniu w koleinach kół ciągnika. Ponadto, a co jest szczególnie niekorzystne, na głębokości siewu pole będzie miało różną wilgotność, wskutek umieszczenia stosunkowo luźnej i przesuszonej ziemi w bruzdach między skibami. W miejscu byłej bruzdy musi nastąpić odbudowa systemu podsiąkania wody glebowej, co może być wręcz niemożliwe, jeśli wystąpi wiosenna susza.

Ponadto przy wyrównywaniu pola zęby spulchniające pracują stosunkowo głęboko, czyli przesuszają glebę, natomiast włóka może przyczynić się do zamazania niektórych rodzajów gleby. Wreszcie wskutek dużej liczby przejazdów agregatów maszynowych gleba zostaje nadmiernie rozpylona, co prowadzi do erozji wietrznej lub wodnej i zlania się w razie dużych opadów. Do tego samego stanu może doprowadzić glebę użycie maszyn aktywnych. Używając maszyn aktywnych, powinno się nastawić możliwie niskie obroty elementów roboczych i pracować z dużą prędkością roboczą. Należy także uwzględnić, że wiosną następuje bardzo szybko pogarszanie się stopnia uwilgotnienia gleby i aby zapewnić podsiąkanie wody z głębszych warstw, zachodzi konieczność zagęszczenia warstwy powierzchniowej.

Na glebach lekkich uprawa powinna być tym bardziej uproszczona, im gorsze są warunki wilgotnościowe. Nie należy stosować zespołów spulchniających, z zębami sprężynowymi. Trudne w uprawie są gleby ciężkie i bardzo ciężkie, ponieważ optymalna do uprawy wilgotność trwa bardzo krótko. Uprawa takich gleb zarówno przy zbyt małym, jak i przy nadmiernym uwilgotnieniu jest bardzo trudna i prowadzi do niszczenia struktury tych gleb. Wiosenne uprawki takich gleb powinno się rozpoczynać możliwie wcześnie od włókowania pola lub płytkiej uprawy agregatem, ukośnie do kierunku orki. Przygotowanie gleby do siewu wykonuje się agregatem z sekcją spulchniającą wyposażoną w zęby sztywne oraz z wałem strunowym.

Poważne szkody w strukturze gleby przynosi wjazd na zbyt wilgotne pole rozsiewaczem nawozu. Powstałe wtedy głębokie koleiny trudno jest wyrównać, a rośliny w tych miejscach rozwijają się z dużym trudem. Uprawa gleby powinna być wykonywana przy wilgotności sprzyjającej kruszeniu się gleby, a nie deformacji plastycznej. W przypadku roślin ozimych pierwsze nawożenie wiosenne powinno się wykonać jeszcze na zamarzniętą glebę.

W warunkach suszy znaczenia nabiera uprawa bezorkowa, czyli uprawa konserwująca lub uprawa pasowa. Te metody uprawy sprzyjają wzrostowi materii organicznej oraz rozwojowi mikroorganizmów i fauny glebowej. W efekcie poprawia to strukturę gleby, czyli ma wpływ na infiltrację wody opadowej i zatrzymanie jej w glebie.

Przedstawione wyżej wymagania agrotechniczne, jakie stawia technice rolniczej prawidłowe przygotowanie gleby do siewu, stanowią jednocześnie podstawowe wymagania, które musi spełnić agregat do uprawy przedsiewnej. Najwyższe wymagania technice do uprawy przedsiewnej stawia siew punktowy, a szczególnie siew buraka cukrowego. Za pewnik można przyjąć, że jeżeli agregat do uprawy przedsiewnej spełnia wymagania siewu punktowego buraków cukrowych, to również z powodzeniem może być używany do uprawy roli p rzed siewem innych roślin.

PODZIAŁ AGREGATÓW UPRAWOWYCH

Produkowane obecnie wieloczynnościowe zestawy uprawowe można podzielić na trzy grupy:

Bierne specjalne agregaty do przedsiewnej uprawy roli pod siew punktowy, a także do zbóż, oleistych, motylkowych itp.

Bierne krótkie agregaty uprawowe, zębowe lub talerzowe, do łączenia z siewnikami zbożowymi w agregaty uprawowo-siewne. Agregaty tego typu mogą być użytkowane samodzielnie np. do wyrównywania roli po orce, uprawy pól po zbiorze okopowych, uprawy gleb przed siewem poplonów itp.

Aktywne agregaty uprawowe przeznaczone głównie do łączenia z siewnikami zbożowymi w agregaty uprawowo-siewne. Aktywne agregaty uprawowe mogą być także eksploatowane samodzielnie, np. w technologii bezorkowej uprawy roli, do przedsiewnego przygotowania gleb ciężkich, zlewnych i łatwo się zbrylających itp.

AGREGAT DO UPRAWY PRZEDSIEWNEJ

Podstawową cechą wyróżniającą agregat z pierwszej grupy jest umieszczenie sekcji spulchniającej między dwoma wałami, co gwarantuje utrzymywanie jednakowej głębokości spulchnienia gleby. Typ wału i jego średnica muszą być dobrane do rodzaju gleby. Najczęściej stosuje się wały strunowe, spiralne lub pierścieniowe.

Zasadniczy roboczy element agregatu stanowi sekcja spulchniająca glebę. Jeżeli agregat zgodnie z wymaganiami agrotechnicznymi ma spulchnić glebę na głębokości ułożenia nasion, to brona powinna być wyposażona w zęby sztywne, względnie sprężynowe z gęsiostopkami. W taki sposób jest zbudowana np. sekcja spulchniająca agregatu Kompaktor firmy Lemken i Wicher z Expomu Krośniewice. Zęby z gęsiostopką podcinają glebę dokładnie na głębokości siewu, tworząc równe dno uprawy z bardzo dobrym kapilarnym podsiąkaniem wody. Ograniczeniem dla gęsiostopek są gleby nadmiernie wilgotne, względnie skłonne do zamazywania.

Drugim rozwiązaniem sekcji spulchniającej są zęby sprężynowe, z prostą wibrującą, ustawioną niemal pionowo częścią roboczą zakończoną wąską redliczką. W tym przypadku bardzo ważna jest gęstość śladów zębów, która powinna wynosić 50-60 mm. Wymaga to rozmieszczenia zębów na 4-5 belkach. Wtedy dno uprawy jest prawie płaskie, a więc nasiona mają zbliżone warunki do kiełkowania, jak po uprawie zębami z gęsiostopką. Wzorcowym agregatem w tej grupie jest Germinator SP lub Pro firmy Kongskilde. Niestety, większość producentów agregatów do uprawy przedsiewnej w sekcji spulchniającej montuje zęby "esowe", o rozstawie śladów ponad 100 mm. Prawidłowe wykonanie uprawy przedsiewnej takim agregatem jest niemożliwe.

Dobry agregat do uprawy przedsiewnej powinien być wyposażony jeszcze w trzeci wał, o regulowanym nacisku, który wtórnie zagęszcza glebę i frakcjonuje agregaty glebowe w wierzchniej warstwie roli. Do tego celu najlepszy j est wał Crosskill.

KOMPAKTOWE AGREGATY UPRAWOWE

Opisane wyżej agregaty znajdują zastosowanie w dużych gospodarstwach wyposażonych w ciągniki o dużej mocy. W mniejszych gospodarstwach ze względów ekonomicznych stosowane są kompaktowe bierne agregaty uprawowe do łączenia z siewnikami, ponieważ na glebach lekkich i średnich przeważnie nie ma uzasadnienia użytkowanie agregatów czynnych. Stosowanie w tych warunkach agregatów biernych nie tylko jest znacznie tańsze, ale także chroni rolę przed nadmiernym rozdrobnieniem agregatów glebowych. Jednak także w tych zwartych konstrukcyjnie agregatach, aby precyzyjnie utrzymywać głębokości uprawy, konieczne jest prowadzenie sekcji spulchniającej między dwoma wałami. Drugim rozwiązaniem, stosowanym przede wszystkim w kompaktowych agregatach talerzowych, jest regulacja głębokości roboczej względem wału zagęszczającego.

Aktywne zestawy uprawowe powinny być stosowane na cięższych glebach, które trudno jest doprawić agregatami biernymi w jednym przejeździe roboczym. Oferta aktywnych maszyn uprawowych jest bardzo szeroka, ale ze względu na brak niekorzystnego zagęszczania gleby powinno się preferować brony wirnikowe. Zaletą tych maszyn jest szeroki zakres regulacji efektu uprawy, np. poprzez zmianę prędkości roboczej, zmianę liczby obrotów WOM lub przełożenia w skrzyni przekładniowej. Końcowy efekt uprawy można również zmieniać wałami służącymi do wtórnego zagęszczenia gleby i do regulacji głębokości pracy brony. Wały powinny być dobrane do rodzaju stanowiska. Na glebach lekkich i średnich wystarczająco skutecznie pracuje wał strunowy lub rurowy, przy czym im gleba lżejsza, tym średnica wału powinna być większa. Na glebach cięższych potrzebny jest wał zębowy lub wał Crosskill. W agregatach z siewnikami rzędowymi stosowane są wały oponowe lub wąskie wały pierścieniowe zagęszczające glebę dokładnie w miejscu pracy redlic siewnika.

 

Artykuł pochodzi z marcowego wydania miesięcznika "Farmer"

Zamów roczną prenumeratę, a "Przewodnik po chorobach zbóż i rzepaku" otrzymasz w prezencie

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.133.152
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!