PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Współczesne kierunki hodowli łubinów

Współczesne kierunki hodowli łubinów Prace hodowlane łubinów obejmowały i nadal obejmują cztery odrębne gatunki

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 01-07-2017 07:22

Tagi:

Praca hodowcy nigdy się nie kończy. Kiedy w hodowli osiąga się zamierzony cel, jest on zaledwie furtką, która otwiera drzwi do kolejnych wyzwań. Współczesne cele i osiągnięcia hodowli kreujących się niejako na nowo łubinów przedstawiono na konferencji naukowej "Znaczenie łubinu dla bioróżnorodności" zorganizowanej przez Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu.



Prace hodowlane łubinów obejmowały i nadal obejmują cztery odrębne gatunki. Prowadzone są także nad udomowieniem kolejnych (L. pilosus, L. atlanticus, L. hispanicus, L. cosentini) ze względu na ich przydatność do uprawy w nietypowych warunkach glebowych. W międzyczasie zmieniają się oczekiwania rynku, warunki środowiskowe, patogeny. Hodowcy muszą nadążyć i niejako uprzedzić zmiany, stworzyć i dopasować ideotyp odmiany do kierunków użytkowania (nasienny/zielonkowy). Dotychczasowe wyniki badań genetycznych i bogaty materiał wyjściowy zgromadzony w kolekcjach umożliwiły uzyskanie znaczącego postępu hodowlanego, szczególnie w łubinie żółtym i wąskolistnym. Jednak praca hodowcy nigdy się nie kończy.

- W najbliższej przyszłości celem hodowli jest dalszy wzrost poziomu i stabilności plonowania łubinów poprzez ograniczenie wrażliwości na suszę i wysokie temperatury w stadium kwitnienia, a zatem odporność na stresy abiotyczne. W hodowli odpornościowej hodowcy koncentrują się na skutecznym wykorzystaniu markerów molekularnych do oceny i selekcji materiałów wyjściowych, komponentów do krzyżowania itp. To dzięki prawidłowo prowadzonej selekcji udaje się poprawić wytrzymałość roślin m.in. na suszę - wskazywał prof. dr. hab. Wojciech Święcicki z Instytutu Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu, podczas kwietniowej konferencji "Znaczenie łubinu dla bioróżnorodności" w Pawłowicach (powiat bolesławiecki).

CIĄGŁA POPRAWA JAKOŚCI NASION

Prof. Święcicki wskazywał, że wciąż aktualne pozostają cechy jakościowe nasion, jak zawartość alkaloidów. Stale prowadzone są badania identyfikacji genów zaangażowanych w syntezę tych związków. Ponadto hodowla nie zaprzestaje pracy nad innymi cechami warunkującymi jakość nasion, jak: zawartość białka, włókna, oligosacharydów oraz składu jakościowego tych substancji, uwzględniając normy żywienia zwierząt tak, aby były bliskie jakości śruty sojowej. Poza tym wyzwaniem jest odporność na stresy biotyczne.

- Poważne i trudne zadania są przed hodowlą łubinu białego oraz andyjskiego i dotyczą wczesności, odporności na antraknozę, niskiej zawartości alkaloidów przy jednoczesnej wysokiej zawartości tłuszczu. Przed hodowlą wciąż stoi wiele dodatkowych zadań: ograniczenie zrzucania kwiatów, hodowla odmian mieszańcowych czy odmian o niskiej zawartości alkaloidów w nasionach, ale wysokiej w zielonej masie i stałe zwiększenie zawartości białka. By osiągnąć te cele, pomocne może być właściwe wykorzystanie materiału wyjściowego, jak i zastosowanie biotechnologii i hodowli molekularnej. Końcowy sukces zależeć będzie od włączenia nowoczesnych metod hodowli i selekcji. Pozostaje pytanie, czy zadaniom tym podoła dwóch hodowców w dwóch firmach - mówił profesor.

Zainteresowanie uprawą strączkowych coraz bardziej zauważalne jest w praktyce rolniczej, jednak nie przekłada się na zwiększenie produkcji rodzimego białka. Rolnicy wykorzystują rośliny jako wartościowy gatunek poprawiający stanowisko pod kolejny zasiew, produkcja na nasiona praktycznie nie istnieje. By stan ten uległ zmianie, potrzebne jest większe zaangażowanie ze strony przemysłu paszowego. Dla hodowli oznacza to konieczność przykładania coraz większej wagi do cech jakościowych plonu nasion. Kluczowe znaczenie ma również poziom ryzyka związany z uprawą tych gatunków, czyli ważne są cechy, które silnie wpływają na stabilność plonowania. Hodowla musi dążyć do zminimalizowania podatności na choroby i jednocześnie uwzględniony musi być niekorzystny wpływ czynników środowiskowych: susza, przymrozki, silny wiatr. Odmiany o wysokiej odporności na takie czynniki umożliwiają zmniejszenie kosztów uprawy, ochrony zasiewów i oferują lepszą opłacalność produkcji roślinnej.

DOTYCHCZASOWE OSIĄGNIĘCIA

W przypadku łubinu stabilność plonowania została poprawiona dzięki temu, że wszystkie nowe odmiany mają strąki niepękające i nawet przy opóźnionym zbiorze odsetek pękających strąków jest niewielki i wynosi kilka procent. Wyeliminowano także osypywanie nasion, ich twardą okrywę, nadmierny wzrost masy wegetatywnej. Ważnym osiągnięciem jest radykalne obniżenie zawartości alkaloidów. Zawartość substancji antyżywieniowych w nasionach najnowszych odmian została zmniejszona przez hodowlę do takiego poziomu, że jest możliwe wykorzystywanie ich nawet jako dodatku do żywności dla ludzi. W łubinie wąskolistnym ogólna zawartość alkaloidów w nasionach najnowszych odmian została ograniczona do ok. 0,01 proc. suchej masy, co oznacza, że ich obecność jest praktycznie niewyczuwalna bez użycia specjalnej aparatury. W łubinie żółtym osiągnięcie niskiego poziomu alkaloidów jest trudniejsze i w najnowszych odmianach wynosi 0,02-0,03 proc., jednak jest to całkowicie wystarczające do wykorzystania jako surowiec paszowy. Stąd łubiny nadają się do produkcji pasz dla większości zwierząt monogastrycznych i są w stanie w znacznym stopniu zastąpić importowany surowiec, jakim jest poekstrakcyjna śruta sojowa.

Na uwagę zasługuje wprowadzenie przez hodowlę odporności na fuzariozę i antraknozę, a także termoneutralności i samokończenia wegetacji. Postęp w upowszechnianiu samokończących odmian łubinu (z genem rb) trwa od ponad 20 lat, z różną intensywnością i efektywnością, zależnie od gatunku. Najnowsze odmiany samokończące cechują się plonem nasion porównywalnym z plonami odmian tradycyjnych, są zazwyczaj od nich wcześniejsze i dojrzewają bardziej równomiernie. W przypadku odmian łubinu żółtego efekty hodowli form samokończących są bardzo dobre, korzystne u łubinu wąskolistnego i umiarkowane u łubinu białego. Przykładem osiągnięć, które zsumowały się w znaczącym wzroście plenności, są odmiany łubinu wąskolistnego Bolero i Koral, których plony w latach 2015-2016 były wyższe od wzorca o 20 proc.

 

Artykuł ukazał się w czerwcowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.228.41.66
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!