Większość odmian rzepaku wpisanych do Krajowego Rejestru (KR) cechuje średnia odporność na najczęściej występujące patogeny chorobotwórcze, brakuje też wystarczająco dużego zróżnicowania odmian pod względem odporności na choroby. Ponadto jak dotychczas nie ma dostępnych odmian, które byłyby odporne na licznie występujące szkodniki. To tylko niektóre z zadań, jakie stoją przed rzepakiem, o których dyskutowano w ostatnich dniach września br. w Zakładzie Genetyki Patogenów i Odporności Roślin, Instytutu Genetyki Roślin Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu, na roboczym spotkaniu Komisji ds. rejestracji odmian roślin oleistych i włóknistych.

Wskazywano, że istnieje potrzeba zintensyfikowania prac hodowlanych w celu wytworzenia odmian odpornych na różne organizmy szkodliwe i że należy dążyć do wszechstronnego rozpoznania właściwości badanych odmian, a zwłaszcza polowej oceny odporności na choroby.

Dlatego w hodowli roślin ważnym kierunkiem jest zdrowotność, która stanowi jedno z kryteriów oceny, jakiej poddawany jest rzepak w badaniach Centralnego Ośrodka Badań Odmian Roślin Uprawnych (COBORU). Oceniane jest porażenie przez najczęściej atakujące patogeny: suchą zgniliznę kapustnych, inne choroby podstawy źdźbła, zgniliznę twardzikową, czerń krzyżowych.

Mgr inż. Jacek Broniarz z Pracowni WGO Roślin Oleistych i Włóknistych COBORU w swoim wystąpieniu poinformował, że z roku na rok rośnie udział odmian o deklarowanej odporności na patogeny wśród rodów zgłaszanych do Krajowego Rejestru. W 2013 stanowiły one 19 proc, w 2014 r. 25 proc, w 2015 było to 29 proc. i w ostatnich dwóch latach odpowiednio 44 i 45 proc. W tym roku do Krajowego Rejestru zgłoszone 100 rodów, dla 45 zgłaszający deklarowali odporność na patogeny (kiłę kapusty, suchą zgniliznę kapustnych, czy wirusa żółtaczki rzepy).

Zdrowotność odmian to istotny aspekt z punktu praktyki rolniczej, bowiem zagrożenie samą kiłą kapustnych występuje na terenie całej Polski. Największe jest na północy kraju, w województwach: zachodnio-pomorskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim oraz na południowym zachodzie w województwach: dolnośląskim, opolskim, śląskim.

Obecnie w KR 6 odmian figuruje jako kiłoodporne: Alasco, Archimedes, DK Platinum, Mentor, SY Alister, SY Alistorm. W 2017 r zgłoszono 12 rodów o deklarowanej odporności na kiłę kapustnych, w toku badań jest 6 zgłoszonych w latach wcześniejszych.