Zjawiska antagonizmu i synergizmu w glebie i roślinie

Antagonizm, częściej spotykany w praktyce, wyraża się w unieruchamianiu i utrudnianiu pobierania jednego składnika przez inny, podczas gdy synergizm określa się jako zwiększenie możliwości pobrania określonego składnika pokarmowego przez drugi i w efekcie jego większą przyswajalność i zawartość w roślinie. Wyróżnia się antagonizm dwu- lub jednostronny, a przy tym silny lub słaby. Poniżej typowe przykłady wzajemnej zależności antagonistycznej i synergistycznej pomiędzy pierwiastkami:

Antagonizm silny          Antagonizm słaby           Synergizm

Potas ↔ Magnez                 Wapń ↔ Fosfor                     Fosfor ↔ Magnez

Potas ↔ Sód                       Fosfor → Potas                     Potas ↔ Azot (NO3-)

Fosfor → Cynk                     Fosfor → Miedź                    Magnez ↔ Azot (NO3-)

Fosfor → Żelazo                  Wapń → Potas                      Potas → Mangan

Wapń → Magnez                 Potas → Bor                          Potas → Żelazo

Wapń → Cynk                     Azot (NH4+) → Potas

Wapń → Mangan                Azot → Bor

Wapń → Bor                        Mangan → Żelazo

Wapń → Żelazo                   Miedź → Żelazo

Siarka → Molibden              Miedź → Mangan

                                            Cynk → Żelazo