Nie tylko podstawowe składniki mineralne, takie jak azot, fosfor czy potas, mają wpływ na efektywne odżywianie roślin. Bardzo ważne są też składniki drugoplanowe, które determinują działanie tych pierwszych. Tak jest z siarką, którą trzeba wziąć pod uwagę, bilansując nawożenie azotowe rzepaku czy zbóż. Pierwiastek ten ma bowiem ogromne znaczenie w efektywności azotu aplikowanego w nawozach azotowych. Dobre zaopatrzenie roślin w ten składnik nie tylko pozwala na lepsze przetworzenie azotu w plon, lecz co równie ważne, przekłada się na podniesienie parametrów jakościowych nasion - w wypadku pszenicy wyższą zawartość białka. Dlaczego t ak się dzieje?

MECHANIZM DZIAŁANIA

Efektywne wykorzystanie azotu wymaga równoczesnego zaopatrzenia roślin w siarkę w formie siarczanowej, ponieważ tylko taka jest dla nich dostępna. Wprowadzenie tego pierwiastka w postaci krystalicznej oznacza bardzo długi proces jej przemian z udziałem mikroflory glebowej, a tym samym znaczne odłożenie w czasie pobrania jej przez rośliny. Jak wynika z badań, dla pełnej efektywności wykorzystania zastosowanego azotu na każde 10-15 kg N powinien przypadać 1 kg siarki. Co sprawia, że te dwa składniki są ze sobą tak sprzężone?

Siarka spełnia w roślinie wiele funkcji, m.in. jest materiałem budulcowym aminokwasów (cystyna, cysteina, metionina) niezbędnych do syntezy białek. Od obecności wolnych grup -SH zależy funkcjonowanie wielu enzymów. Siarka jest też składnikiem sulfolipidów - elementów strukturalnych błon komórkowych. Wchodzi również w skład glukozynolanów oraz związków, których synteza jest indukowana czynnikami stresowymi - fitochelatyn i fitoaleksyn. Zwiększa tym samym odporność roślin na choroby i szkodniki. Siarka kontroluje również syntezę chlorofilu w chloroplastach. Wpływa na syntezę ligniny oraz kwasów tłuszczowych - jako składnik koenzymu A stanowi przenośnik grup acylowych. Jest obecna w witaminie B1 (tiamina) odpowiedzialnej między innymi za metabolizm węglowodanów.

Niedobór tego składnika sprawia, że silnemu ograniczeniu ulega synteza białek, prowadząc do powstawania niepożądanych, wolnych amidów powodujących obniżenie zawartości oraz jakości białka. Należy podkreślić, że dotyczy to także gatunków o niskim zapotrzebowaniu na siarkę, jakimi są zboża.