Zboża ozime nawozi się azotem przede wszystkim wiosną. Jedynie w wypadku pszenicy uprawianej po zbożach wskazane jest zastosowanie jesienią do 30 kg N/ha. Dlatego nawożenie azotem w okresie wiosennym jest jednym z najważniejszych czynników plonotwórczych.

Dawka podstawowa

Właściwe nawożenie azotem wczesną wiosną (w pierwszym terminie) ma duże znaczenie w uprawie pszenicy ozimej, gdy jej siew był opóźniony. Krzewienie roślin następuje wtedy wiosną. Zastosowany wczesną wiosną azot decyduje o liczbie źdźbeł produktywnych, czyli takich, które później wytworzą kłosy, a także stopniu różnicowania elementów kłosa. Niedożywienie pszenicy w tym terminie spowoduje ograniczenie liczby wytwarzanych pędów, a tym samym niedostateczną ilość kłosów przed zbiorem. Z kolei nadmiar azotu spowoduje wytwarzanie zbyt dużej ilości źdźbeł, z których część będzie nieproduktywna, bo nie wytworzy kłosów. Poza tym może następować nadmierne wydłużenie 1. i 2. międzywęźla, które są odpowiedzialne za wyleganie.

Jaki podział

W uprawie pszenicy ozimej nawozy azotowe stosuje się wiosną w dwóch częściach. W pierwszym terminie (przed ruszeniem wegetacji w pszenicy zasianej późno, a po wznowieniu wegetacji w pszenicy zasianej wcześnie) stosuje się 60–70 proc. łącznej dawki azotu. Pozostałą część (30–40 proc.) rozsiewa się w fazie trzeciego międzywęźla. Gdy łan staje się zwarty, ciemnozielony, jest ciepło (co sprzyja mineralizacji azotu w glebie), zastosowanie drugiej dawki nawozów azotowych można opóźnić do kłoszenia pszenicy.

W uprawie żyta, pszenżyta i jęczmienia ozimego dawki do 60 kg N/ha stosuje się jednorazowo wczesną wiosną. Większe natomiast dzieli się na dwie części: 60 proc. w pierwszym terminie i 40 proc. – w drugim, w fazie strzelania w źdźbło.

Dobór nawozów

Do nawożenia pszenicy ozimej w pierwszym terminie stosuje się nawozy saletrzane: saletrę amonową, saletrzak i Salmag o szybkim działaniu. W wypadku żyta uprawianego na glebach lżejszych należy stosować azot w formie amonowej (np. w saletrze amonowej) lub amidowej (mocznik), która jest mniej ruchliwa od formy saletrzanej i wolniej przemieszcza się w glebie. Dlatego ryzyko wymycia substancji w tym wypadku okazuje się mniejsze. Mniejsze jest także zagrożenie dla środowiska naturalnego.