PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Bez uregulowanego pH trudno o wysoki plon

Autor: Anna Kobus

Dodano: 01-10-2017 07:06

Tagi:

W racjonalnej produkcji roślinnej odczyn gleby ma znaczenie priorytetowe. Uprawa roślin na glebach kwaśnych powoduje bowiem nie tylko uzyskiwanie niższych plonów. Rosną także koszty produkcji.



Pochodzenie naszych gleb w dużej mierze decyduje o tym, że naturalnie się zakwaszają. W takich warunkach dochodzi między innymi do wymywania kationów, a w przypadku wapnia są to straty dochodzące nawet do kilkuset kg CaO z hektara rocznie. Skutkiem tego jest sukcesywne zakwaszenie naszych gleb. Sami rolnicy także w dużej mierze się do tego przyczyniają. Wraz z coraz wyższymi plonami wynosimy z pola coraz więcej wapnia. Drugą istotną przyczyną jest nieracjonalne nawożenie mineralne, głównie azotowe.

Pomimo tego, że większość rolników jest świadomych tego, że nasze gleby wymagają regularnego wapnowania, to cena wapna, wysoki koszt jego transportu oraz trudności w tego typu przeprowadzeniu zabiegów wpływają ograniczająco na zakres i ilość stosowania nawozów wapniowych. Średnie ich zużycie w naszym kraju jest nadal na drastycznie niskim poziomie (poniżej 40 kg CaO/ha na rok). To zdecydowanie zbyt mało, aby poprawić stan polskich gleb w sytuacji, gdy prawie połowa z nich sklasyfikowana jest jako kwaśne lub bardzo kwaśne. Taka ilość nie wystarczy nawet na zneutralizowanie stosowanych w gospodarstwie fizjologicznie kwaśnych nawozów. Przykładowo przyjmuje się, że na zobojętnienie 1 kg azotu podanego na pole potrzeba 1,5-2 kg CaO. W Polsce stosuje się średnio statystycznie na hektar ok. 70 kg azotu. By nawozy azotowe nie przyczyniły się do zakwaszenia środowiska glebowego, przy takiej dawce potrzebne jest zatem 105-140 kg CaO rocznie.

ZACZĄĆ OD UREGULOWANIA PH

Jeśli dążymy to optymalizacji naszych kosztów w gospodarstwie, powinniśmy zacząć od uregulowania odczynu. To podstawowy warunek opłacalności produkcji rolniczej. Wraz ze spadkiem pH zachodzi bowiem w glebie wiele negatywnych następstw. Między innymi pogarsza się jej struktura i zaburzone są stosunki wodno-powietrzne. Z punktu widzenia odżywienia roślin poważną konsekwencją zakwaszenia środowiska glebowego jest słabsza dostępność podstawowych składników pokarmowych. Na dowód tego dołączamy po raz kolejny dwie bardzo obrazowe grafiki (rys. 1 oraz rys. 2). Jak widać na załączonych rysunkach, na glebach bardzo kwaśnych, o pH 4-4,5, azot, fosfor, potas, wapń, magnez są bardzo słabo dostępne dla roślin. Ich przyswajalność zwiększa się w miarę wzrostu pH. Szacuje się, że przy odczynie bardzo kwaśnym jedynie 30 proc. azotu, potasu i magnezu może zostać wykorzystane przez rośliny (między innymi z powodu zachodzących strat na skutek silnego wymywania). Jeszcze gorzej jest w przypadku fosforu. Z podanej puli tego składnika rośliny mogą wykorzystać jedynie 20 proc. Dzieje się tak, gdyż w glebach kwaśnych fosfor wprowadzany w nawozach mineralnych szybko wiąże się z glinem oraz żelazem i tworzy formy niedostępne dla roślin. Nie można tu także pominąć kolejnej negatywnej konsekwencji stopniowego zakwaszenia gleby. Wraz ze spadkiem pH uaktywnia się coraz większa ilość glinu ruchomego. Duża koncentracja tych jonów w roztworze glebowym stanowi poważne zagrożenie dla roślin (glin ogranicza przede wszystkim rozwój systemu korzeniowego). Mało wydajny korzeń pobiera mniej składników pokarmowych, a sama roślina staje się bardziej podatna na suszę i inne czynniki stresowe. Ze słabo wykształconym korzeniem oraz obniżoną dostępnością podstawowych składników pokarmowych o uzyskaniu stabilnych i wysokich polonów możemy zapomnieć. Podsumowując, raz jeszcze podkreślamy, że przy braku uregulowania pH zwiększone nakłady na nawożenie nie przyniosą żadnego efektu. Roślina nie jest w stanie tych składników pobrać i wykorzystać. Wręcz przeciwnie - może to doprowadzić do jeszcze większego zakwaszania środowiska glebowego.

Należy tu jednak wspomnieć, że w przypadku mikroelementów jest odwrotnie. Większość z nich (oprócz molibdenu) lepiej dostępnych jest w niższych wartościach pH. Dlatego w sezonie tuż po wapnowaniu i gdy pH jest w okolicach odczynu obojętnego, warto regularnie dokarmiać rośliny dolistnie odżywkami mikroelementowymi. Dzięki temu uprawy nie będą cierpieć na niedobór tych składników.

ZGODNIE Z UPRAWĄ I KATEGORIĄ AGRONOMICZNĄ

Rośliny różnią się wymaganiami i wrażliwością na stopień zakwaszenia gleby. Gatunki o jednocześnie wysokim potencjale plonowania i potrzebach pokarmowych, jak np. pszenica, jęczmień, burak cukrowy, rzepak, bobik, uprawiane na glebach średnich i ciężkich nie tolerują spadku ich odczynu poniżej pH 6,0. Gatunki tolerujące słabsze warunki glebowe, a więc lżejsze i bardziej zakwaszone, jak żyto, łubin żółty, wyżej i wierniej plonują w latach, gdy odczyn gleby nie spada poniżej pH 5,5.

Niezależnie od kategorii agronomicznej (gleby lżejsze łatwiej się zakwaszają, cięższe z kolei mają dużą zdolność buforowania, czyli przeciwstawiania się zmianie pH) w żadnym przypadku nie możemy dopuszczać do zbyt dużego spadku odczynu. Gleby sklasyfikowane jako lekkie należy wapnować, gdy pH zbliży się do 5,5, średnie przy wartości 6,0, a ciężkie 6,5 (tab. 1). O tym, jak wysoka powinna być dawka wapna, informuje tabela 2.

Artykuł ukazał się we wrześniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (10)

  • Kulfon 2018-01-04 08:25:53
    Od kilku lat stosuje wapno węglanowe lub defekacyjne, PH gleby znacznie się poprawiło a plony stabilniejsze.
    Dawniej sypałem wapna granulowane ale to rozwiązanie krótkotrwale, sąsiedzi nadal je stosują bo po prostu łatwiej to wysiać ale wystarczy popatrzeć na pole i widać co daje lepszy efekt.
    Kilka lat temu przedstawiciel handlowy pewnej znanej firmy namówił mnie na najlepsze na świecie wapno granulowane (T..M...C AGRO) zainteresowani wiedza. Rok później ten sam przedstawiciel już jako pracownik innej firmy powiedział ze "produkt dal dupy"no tak ale ja musiałem zapłacić za pełnowartościowy produkt a to nie cieszy kiedy trzy tony granulatu kosztują tyle co ciężarówka zwykłego wapna.
  • olek 2017-12-07 10:39:14
    Wapno granulat jest ok stosuje od kilku lat efekt, całkiem inna struktura gleby gołym okiem widać, plon większy pod truskawki , okopowe rewelacja .Stosuje 500kg na 0,5h 4-5 klasa ziemi polecam.Co do sypkich myślę że są oszukane widzę to u sąsiadów sypią a efektów brak.
  • rol-nick 2017-10-24 06:28:15
    miałem pH poniżej 5.0 więc sypnąłem kredy zgodnie z zaleceniami 3 t CaO czyli 6 ton kredy. Po 1,5 roku jest 6,6 pH. Działa
  • Rolnik pomorskie 2017-10-23 14:57:44
    A stosował ktoś z kolegów rolników wapno granulowane Polcalc?jeżeli tak to czy efekty były zadowalające?
  • jacooo 2017-10-22 21:49:27
    to zależy jakiej jakości wapno kupujecie, Cena czyni cuda kupcie sobie z Nordkalk i sypnijcie 3 tony na ha to na pewno wam pH podniesie :P , a tka ogólnie to sprawdzajcie jakiego pochodzenia jest wapno to jest najważniejsze, a im tańsze tym gorszej jakość, i tu trzeba wybrać złoty środek :P
  • Olek 2017-10-20 13:05:40
    Ja kilka lat dawalem wapno z Kujaw cena ok ale efektow brak!
  • Pafko 2017-10-11 09:49:00
    IVb pH 4.6-4.8 a pszenica dała 9t.ha średnio z 11 ha. I gdzie tu logika. Teoretycznie nie powinno być 6 ton.
  • forest 2017-10-02 05:55:59
    Nie wiem jak wcześniej ale w 1995 roku chwasty już miały wypracowaną zdolność wzrostu na wapnie. Albo ja jestem za młody, albo ty przesadzasz
  • Jan 2017-10-01 22:21:44
    Taka prawda. Kiedyś jak się składowało wapno to na hałdzie nie rósł żaden chwast, a w obecnych czasach po kilku miesiącach wyrasta cała masa chwastów...
  • wujo stasiu 2017-10-01 13:34:00
    kiedys jak wapno bylo to cos dawalo i odkwaszalo a teraz to sam piach i nic wiecej
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.73.22
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!