PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Cynk − niedoceniany mikroskładnik, którego niedobór ogranicza plonowanie kukurydzy!

Autor: Artykuł promocyjny dostarczony przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Consultingowe ADOB

Dodano: 01-03-2017 15:30

Nawożenie dolistne dobrymi nawozami to najtańszy i najskuteczniejszy sposób na uzupełnienie niedoborów mikroskładników w kukurydzy i innych uprawach.



Jak można określić potrzeby pokarmowe kukurydzy?

Na podstawie wieloletnich badań naukowych szacowana ilość pobranych składników pokarmowych z plonem z kukurydzy kształtuje się na następującym poziomie:

Tab. 1 Średnie pobranie jednostkowe w g/1 tonę ziarna
Tab. 1 Średnie pobranie jednostkowe w g/1 tonę ziarna

 

Tab. 2 Średnie pobranie jednostkowe w kg/1 tonę ziarna
Tab. 2 Średnie pobranie jednostkowe w kg/1 tonę ziarna

 

Dla przykładu, aby określić potrzeby pokarmowe roślin, przy założeniu że plon ziarna kukurydzy kształtować się będzie na poziomie 8 ton z ha, dane z tabel mnożymy przez 8. Otrzymujemy zapotrzebowanie roślin na makro i mikroskładniki pokarmowe. Oczywiście, powinniśmy znać zasobność naszej gleby, a tę informację zdobędziemy wykonując analizę gleby.

Odczyn gleby

Odczyn to kolejny, bardzo istotny, czynnik w bilansie pokarmowym. Najwyższe plony kukurydzy uzyskiwane są na stanowiskach o pH gleby powyżej 6,0. W takim odczynie makroskładniki są pobierane przez rośliny z roztworu glebowego dobrze, natomiast cynk, mangan, miedź, żelazo, bor słabo lub bardzo słabo:

Ryc.1. pH gleby – czynnik decydujący o dostępności Zn dla roślin kukurydzy
Ryc.1. pH gleby – czynnik decydujący o dostępności Zn dla roślin kukurydzy

Z gleby o pH 4,4 roślina kukurydzy może pobrać pięciokrotnie więc cynku niż przy odczynie 6,4. Jednak każdy rolnik wie, że przy tak niskim odczynie roślina walczy o przetrwanie, a nie o wydanie optymalnego plonu. Zatem dla właściwego pobrania makroskładników i rozwoju mikroflory glebowej odczyn gleby utrzymujmy na poziomie pH powyżej 6,0 a mikroskładniki uzupełniajmy stosując nawożenie dolistnie.

Ile cynku zastosować w uprawie kukurydzy?

W przedstawionym powyżej przykładzie, przy założonym plonie 8 ton ziarna kukurydzy z ha, rośliny muszą pobrać około 400 g Zn. W glebie zasobność tego pierwiastka jest średnia a odczyn gleby wynosi 6,2. Szacujemy (na podstawie wyk. 1), że z roztworu glebowego pobranie wyniesie około 100 g. Pozostałe 300 g pierwiastka musi zostać podane w postaci szybko działających nawozów dolistnych. Wielu autorów podaje, że potrzeby pokarmowe kukurydzy w stosunku do tego mikroelementu są znacznie wyższe, jednak trzeba pamiętać, że jest to uzależnione od formy zastosowanego nawozu.

Jaki nawóz wybrać?

Liczba dostępnych na rynku nawozów zawierających cynk jest ogromna. Zacznijmy jednak od podstaw, mianowicie należy zadać pytanie: jakie związki cynku są pobierane przez rośliny? Są to przede wszystkim związki rozpuszczalne w wodzie, a więc azotany, chlorki, siarczany i najlepsze − chelaty cynku:

Ryc. 2. Stężenie Zn w ziarnie kukurydzy uprawianej w warunkach szklarniowych, z zastosowaniem nawozów cynkowych, przy pH podłoża wynoszącym 8.
Ryc. 2. Stężenie Zn w ziarnie kukurydzy uprawianej w warunkach szklarniowych, z zastosowaniem nawozów cynkowych, przy pH podłoża wynoszącym 8.

Rośliny, przez system korzeniowy i liście pobierają cynk tylko w postaci Zn++ i chelatu Zn. Najwyżej skoncentrowane nawozy cynkowe zawierają nawet 700 g cynku ale w postaci nieprzyswajalnej dla roślin, ponieważ występuje on w tych nawozach w formie tlenkowej, praktycznie nierozpuszczalnej w wodzie. Takich nawozów nie można nazywać dolistnymi. Z takiej formy cynku roślina skorzysta po dłuższym czasie, gdy w glebie forma ZnO utleni się do Zn++. Kiedy się to stanie? Nikt tego nie wie, ponieważ jest to uzależnione od bardzo wielu czynników.

Siarczan cynku jest tani, a więc powszechnie stosowany w nawozach wieloskładnikowych. Jest to forma lepiej przyswajalna dla roślin. Natomiast zastosowanie nawozów z siarczanem cynku powoduje bardzo szybkie wytrącanie się nierozpuszczalnego wodorotlenku cynku w opryskiwaczu. Nawet gdy będzie możliwe „wypryskanie” takiej cieczy (utrudnienia wynikają z zapychania się końcówek opryskiwacza), to roślina nie jest w stanie wchłonąć takiej formy cynku. Gdy w mieszaninie zbiornikowej znajdują się związki fosforu dostępność cynku spada do zera, ponieważ bardzo szybko wytrąca się nierozpuszczalny w wodzie fosforan cynku.

Najlepszą formą cynku są chelaty, całkowicie rozpuszczalne w wodzie. Czyli nawóz zawierający 10% Zn jest całkowicie rozpuszczalny w wodzie, a więc zastosowanie 1 kg takiego nawozu wnosi na 1 ha 100 g szybko działającego cynku. Ta forma nie ulega uwstecznianiu, może być stosowana z innymi nawozami i środkami ochrony roślin. Najnowsze chelaty Zn zawierają dodatkowo tensydy i biorozkładalne związki chelatujące np. nawóz ADOB® 2.0 Zn IDHA.

Niestety wielu producentów nawozów dolistnych wprowadza rolników w błąd, że dany produkt jest chelatem i podając podobnie brzmiące nazwy, jak np. chelation, chelacyd itd. Zgodnie z obowiązującą w UE ustawą nawozową aminokwasy nie są związkami chelatującym.

Wiemy już ile cynku i w jakiej postaci zastosować w uprawie kukurydzy. Pytanie nasuwa się samo:

Po co i kiedy stosować cynk?

Dla kukurydzy cynk to najważniejszy mikroskładnik ponieważ:

● bierze udział w syntezie auksyn;

● 10% białek występujących w roślinach zawiera ten składnik;

● stabilizuje struktury i funkcje biologiczne błony komórkowej;

● jest głównym czynnikiem chroniącym ściany komórkowe przed toksycznym działaniem wolnych rodników tlenowych tworzących się w czasie intensywnego nasłonecznienia i suszy;

● jest niezbędny do tworzenia pyłku;

● odpowiada za gospodarkę azotem − wiele badań pokazuje, że przy ograniczeniu dawki azotu o 40% i zastosowaniu odpowiedniej dawki cynku można uzyskać taki sam plon jak przy pełnej dawce azotu;

● zwiększa odporność na choroby;

● kiszonka przygotowana z kukurydzy bogatej w cynk ma bardziej korzystne właściwości pokarmowe dla krów, gdyż cynk odgrywa dużą rolę w systemie immunologicznym oraz niektórych hormonach rozrodczych; jego niedobór powoduje obniżenie płodności, ilości spożytej paszy, wskaźników wzrostu i reakcji odpornościowych; bydło żywione paszą z „niedoborem” cynku jest bardziej podatne na zapalenie racic.

Cynk należy stosować zapobiegawczo najlepiej w dwóch fazach rozwoju roślin, gdy mają one: 4−6 liści i 6−8 liści, aplikując 2 x 1,5 kg chelatu cynku. Pierwsza dawka jest bardzo istotna gdyż stymuluje pobranie azotu w czasie gdy kształtują się zawiązki kolb. Często spotykam się z pytaniem: czy warto stosować dolistnie cynk w fazie gdy liście kukurydzy pokrywają zaledwie 20−30% powierzchni pola? Oczywiście tak. Dobry nawóz dolistny, który trafi na powierzchnię gleby będzie pobierany także  przez system korzeniowy.

Niestety rolnicy w Polsce zbyt późno stosują nawożenie cynkiem (dopiero, gdy zaobserwują przebarwienia na liściach  lub nie wykonują tego prostego zabiegu.

Fot. 2 Objawy niedoboru cynku na liściach kukurydzy
Fot. 2 Objawy niedoboru cynku na liściach kukurydzy

Najczęściej występują tzw. ukryte niedobory cynku, czyli roślina nie wykazuje żadnych zewnętrznych objawów, a plony są niższe o ok. 15−20%. Czy warto podejmować takie ryzyko? Koszt zakupu 3 kg dobrego chelatu cynku to około 50−60 PLN. Odpowiedź jest zatem jednoznaczna!

Bor ma znaczenie

Oprócz cynku kukurydza wykazuje dużą reakcję na niedobór boru. Prawie 70% polskich gleb wykazuje niską zasobność boru. Dobrze plonująca kukurydza pobiera około 200 g boru z ha. Susza bardzo utrudnia pobieranie i transport tego składnika do kolb, a gdy niedobory pierwiastka są duże to szczyty kolb nie są wypełnione ziarnami (podobnie jak w przypadku niedoborów potasu). Jeżeli w gospodarstwie wykorzystywany jest opryskiwacz szczudłowy to w czasie zwalczania omacnicy prosowianki lub zabiegów preparatem Retengo® Plus 183 SE warto zastosować nawożenie dolistne borem.

Dr Błażej Chudziński

Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Consultingowe ADOB

 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.166.172.180
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!