PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Efekt łącznego stosowania cynku i herbicydów w kukurydzy

Autor: Robert Idziak

Dodano: 09-06-2017 13:25

Tagi:

Nawożenie kukurydzy cynkiem pokrywa się w czasie z jej odchwaszczaniem. Jak łączne stosowanie herbicydów z nawozami cynkowymi bądź adiuwantami zawierającymi w swoim składzie ten mikroelement wpływa na plonowanie kukurydzy?



Kukurydza, obok pszenicy i ryżu, jest jednym z najczęściej uprawianych gatunków roślin na świecie. Duże zainteresowanie tym gatunkiem obserwuje się także w Polsce, gdzie praktycznie z roku na rok powierzchnia tej uprawy rośnie, osiągając w ostatnich latach ponad milion hektarów. Wzrost powierzchni uprawny widoczny jest szczególnie po zimach, w których warunki pogodowe nie sprzyjają przezimowaniu rzepaku ozimego i jęczmienia, a które to gatunki często przesiewane są właśnie kukurydzą, gatunkiem, który charakteryzuje się przede wszystkim wysoką wydajnością.

Końcowy sukces, w postaci wysokiego i dobrej jakości plonu ziarna czy kiszonki, poprzedzony musi być szeregiem zabiegów stwarzających kukurydzy optymalne warunki do wzrostu i rozwoju. Zaspokojenie potrzeb pokarmowych poprzez siew roślin w odpowiednich dla niej stanowiskach, nawożenie nie tylko nawozami mineralnymi, lecz także organicznymi oraz stosowanie środków ochrony roślin pozwalają w pełni wykorzystać wysokie zdolności produkcyjne kukurydzy.

WESPRZEĆ AZOT CYNKIEM

Prawidłowy rozwój roślin kukurydzy uwarunkowany jest dostępnością składników pokarmowych, spośród których szczególnie intensywnie w okresie od wykształcenia 6-8 liści do zasychania znamion, który to okres przypada od drugiej połowy czerwca do połowy sierpnia, pobierany jest azot. Uzasadnione jest zatem nawożenie kukurydzy dawkami dzielonymi azotu, pierwszą przedsiewnie, drugą pogłównie. Zaspokojenie potrzeb pokarmowych rośliny uprawnej wiąże się zatem z aplikacją dość wysokich dawek tego składnika. Jednak na glebach lekkich wysokie nawożenie azotem może prowadzić do niekorzystnych zmian w środowisku, takich jak koncentracja azotanów w glebie, skażenie wód gruntowych czy eutrofizacja zbiorników i cieków wodnych. Z drugiej strony obniżenie dawki azotu, a zatem niezaspokojenie potrzeb roślin, uniemożliwia wykorzystanie potencjału produkcyjnego kukurydzy, przekładając się na ograniczenie plonowania. W tym miejscu należy stwierdzić, że w takich sytuacjach szczególnego znaczenia nabiera zdolność roślin do pobierania azotu. Pod uwagę należy brać zatem nie tylko wysokość dawki, ale przede wszystkim efektywność wykorzystania tego składnika i przetworzenia go w plon.

Jednym z najważniejszych składników w tym procesie jest cynk, niezbędny do prawidłowego przebiegu wielu procesów metabolicznych w organizmach żywych, w tym wpływa między innymi na metabolizm azotu w roślinie. Ponadto jako składnik wielu enzymów bierze udział w przemianach węglowodanów, białek oraz fosforanów. W przypadku kukurydzy plonotwórcze działanie cynku, poprzez lepsze wykorzystanie azotu, przekłada się na zwiększenie długości kolb i ich uziarnienia. Należy również pamiętać, że prawidłowa zawartość w paszach mikroskładników, w tym cynku, jest najlepszym sposobem dostarczenia ich zwierzętom.

Nawożenie cynkiem może się odbywać w postaci aplikacji doglebowej, ale efektywniejszy jest zabieg w formie oprysku. Dawka cynku powinna wówczas kształtować się na poziomie od 0,5 do 1,5 kg/ha. Ponieważ rośliny kukurydzy intensywnie pobierają składniki pokarmowe od fazy 6-8 liści, dlatego prawidłowe odżywienie ich cynkiem powinno mieć miejsce nie później niż w tym terminie.

PROBLEM Z CHWASTAMI

Ważnym czynnikiem niekształtującym plonu roślin, ale pozwalającym roślinom w pełni wykorzystać warunki środowiskowe, jest ochrona kukurydzy przed chwastami. Z uwagi na siew w szerokich międzyrzędziach, wolny początkowy wzrost i słabe zacieniane gleby kukurydza jest silnie narażona na konkurencję obecnych w jej łanie chwastów, której efektem jest duży spadek plonu. Wyeliminowanie chwastów musi zatem mieć miejsce już na początku wegetacji kukurydzy, w momencie najsilniejszej konkurencji ze strony chwastów, bowiem już wówczas decyduje się, jakiej wysokości plon zbierze rolnik jesienią.

Chemiczne zwalczanie chwastów w kukurydzy polega najczęściej na jednokrotnym zabiegu herbicydem odpowiednio dobranym do zbiorowiska chwastów. Problemem może być w takim przypadku wybór terminu zabiegu, który nie może być zbyt wczesny (nie powschodzą jeszcze wszystkie chwasty) ani zbyt późny (zwalczanie wyrośniętych chwastów może się okazać niewystarczająco skuteczne). Zbyt wczesny lub zbyt późny zabieg może wówczas skutkować obniżeniem plonu ziarna lub kiszonki, na co rolnik pozwolić sobie nie może. Ponadto w warunkach pogodowych sprzyjających rozwojowi chwastów już po wykonaniu zbiegów herbicydami, z których większość nie wykazuje dłuższej aktywności w czasie, może dojść do zachwaszczenia wtórnego plantacji. Wykonanie kolejnego zabiegu wiąże się oczywiście z dodatkowymi kosztami i obniżeniem zysku.

Problemowi wtórnego zachwaszczenia, a co za tym idzie - wzrostowi kosztów, wydaje się zapobiegać przyjęcie strategii zakładającej, że zwalczanie chwastów odbywać się będzie w systemie dawek dzielonych, w dwóch zabiegach. Warunkiem powodzenia w takim wypadku jest dobór mieszanin herbicydów (najkorzystniej o różnych mechanizmach działania) stosowanych w silnie zredukowanych dawkach z dodatkiem efektywnego adiuwantu, najlepiej o wielokierunkowym działaniu. Zabiegi wykonuje się wówczas, podobnie jak w ochronie buraka cukrowego, w momencie pojawienia się wschodów chwastów, bowiem wówczas, gdy są one w fazie od liścieni do pierwszej pary liści, ich wrażliwość na herbicydy jest największa, co sprzyja działaniu ograniczonych dawek herbicydów. Wydłużenie w ten sposób okresu, w którym kukurydza nie musi konkurować z chwastami, sprzyja jej rozwojowi, a ewentualnie pojawiające się w jeszcze późniejszym czasie chwasty nie stanowią już praktycznie większego zagrożenia dla rośliny uprawnej. Nie należy zapominać, że warunkiem prawidłowego wzrostu i rozwoju kukurydzy jest nie tylko brak konkurencji roślinności towarzyszącej, ale także dostępność składników pokarmowych, w tym przede wszystkim azotu, na którego metabolizm, jak wskazywano wcześniej, wpływa istotnie cynk.

DOKARMIĆ I ODCHWAŚCIĆ

Nawożenie cynkiem przypada na wczesne fazy rozwojowe kukurydzy, a zatem pokrywa się z terminami zabiegów, w systemie dawek dzielonych. Można więc założyć, że stosowanie nawozów cynkowych oraz adiuwantów zawierających w swoim składzie ten mikroelement może pozwalać nie tylko obniżyć dawki herbicydów, przy zachowaniu wysokiej ich skuteczności, lecz także będzie korzystnie wpływało na plonowanie kukurydzy. W badaniach przeprowadzonych na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu przyjęto właśnie takie założenia i oceniano skuteczność chwastobójczą mieszaniny, w skład której wchodziły substancje aktywne foramsulfuron i jodosulfuron, aplikowane w systemie dawek dzielonych w dwóch zabiegach, w silnie zredukowanych dawkach, z dodatkiem adiuwantu opartego na estrach metylowych kwasów tłuszczowych oleju rzepakowego (adiuwant standardowy). W roli adiuwantów stosowano ponadto cynk (uwodniony siarczan cynku i chlorek cynku), dodawany do herbicydów samodzielnie bądź w mieszaninie z adiuwantem standardowym. Zgodnie z oczekiwaniami skuteczność chwastobójcza omawianych kombinacji zawierających herbicydy była bardzo wysoka i to zarówno wówczas, gdy dodatkiem były estry metylowe, jak i sam cynk lub jego mieszanina z adiuwantem (rys. 1). Ponadto, co jest równie istotne jak samo działanie mieszanin na chwasty, nie stwierdzono negatywnego wpływu nawozów cynkowych na działanie chwastobójcze mieszaniny foramsulfuronu z jodosulfuronem, czyli ich antagonistycznego działania.

Zwalczanie chwastów w systemie dawek dzielonych nie tylko pozwala bardzo skutecznie eliminować zagrożenie ze strony chwastów, ale także przyczynia się do ograniczenia ilości docierającego do środowiska herbicydu, w tym przypadku do 2/3 dawki rekomendowanej przez producenta. Należy na to zwrócić uwagę zwłaszcza w kontekście integrowanej ochrony roślin, w której spory nacisk kładzie się właśnie na redukcję dawek środków ochrony roślin. Wykonanie zabiegów we wczesnych fazach rozwojowych chwastów herbicydami z dodatkiem efektywnych adiuwantów gwarantuje praktycznie całkowite wyeliminowanie chwastów, a tym samym zmniejsza się ryzyko wyselekcjonowania biotypów chwastów odpornych, na których występowanie zwraca się coraz częściej uwagę. Dodatkowych korzyści należy upatrywać w możliwości ograniczenia zabiegów agrotechnicznych, co ma miejsce w przypadku zastosowania nawozu cynkowego, który pełni wówczas rolę zarówno adiuwantu mineralnego, jak i nawozu. Terminy zabiegów praktycznie nakładają się w czasie, dlatego ich połączenie niesie ze sobą ewidentne korzyści zarówno dla rolnika, jak i rośliny uprawnej.

Dla rolnika ważne jest jednak nie tylko skuteczne wyeliminowanie chwastów, lecz także brak wpływu zabiegu na rośliny kukurydzy. W tym przypadku takie zjawisko miało miejsce, a uzależnione było od formy, w jakiej dostarczano cynk. Niewielkie, szybko zanikające uszkodzenia obserwowano wówczas, gdy cynk aplikowano w formie chlorku cynku, natomiast w pełni bezpieczny dla kukurydzy był cynk w formie uwodnionego siarczanu. Wynika z tego, że ewentualne wykorzystanie cynku jako nawozu i adiuwantu opierać się powinno właśnie na tej formie nawozu. Korzystne działanie cynku jako adiuwantu może wynikać z faktu, że pierwiastek ten wpływa na przepuszczalność błony komórkowej nie tylko chwastów, ale i kukurydzy. O ile w pierwszym przypadku jest to jak najbardziej pożądane, gdyż błona stanowi ostatnią barierę, jaką musi pokonać herbicyd na drodze do miejsca działania wewnątrz chwastów, o tyle w przypadku kukurydzy takie działanie jest niepożądane. Niemniej jednak, jak wskazują wyniki, można temu zapobiec, stosując w pełni bezpieczny dla roślin uwodniony siarczan cynku.

CO MOŻNA ZYSKAĆ?

Miarą sukcesu w uprawie roślin uprawnych jest ostatecznie zebrany plon. Omawiane rozwiązania nie wykazywały się jednoznacznie silnie plonotwórczym działaniem, jakkolwiek obserwowano tendencje do wyższego plonowania kukurydzy, przy ochronie której wykorzystano cynk. Znanym faktem jest, że kukurydza wykazuje silną reakcję na nawożenie tym mikroskładnikiem, zwłaszcza w sytuacji jego niedoboru w glebie.

Cynk jest znacznie łatwiej przyswajalny przez rośliny, z uwagi na wysoką rozpuszczalność jego związków, szczególnie na glebach lekko kwaśnych i kwaśnych. Kolejnym czynnikiem warunkującym jego dostępność jest zasobność gleb w fosfor, im wyższa, tym mniejsza dostępność cynku dla roślin. Zatem przesłanką do stosowania adiuwantów zawierających w swoim składzie cynk jest uprawa kukurydzy na glebach obojętnych lub zasadowych oraz w warunkach wysokiej ich zasobności w fosfor. W takich warunkach zaspokojenie potrzeb kukurydzy na ten składnik jest wówczas znacznie ograniczone. Aplikacja w postaci oprysku wydaje się zatem najlepszym rozwiązaniem, tym bardziej że możliwe jest nie tylko zaspokojenie potrzeb pokarmowych roślin w stosunku do cynku, lecz także zwiększenie przyswajania azotu i lepsze jego wykorzystanie przez kukurydzę. Niewątpliwą korzyścią jest także jednoczesne skuteczne wyeliminowanie zagrożenia dla kukurydzy ze strony chwastów, a wszystko to można osiągnąć, ograniczając liczbę przejazdów na polu. Pod względem ekonomicznym zabiegi dzielone, pomimo dwukrotnego wjazdu na pole, nie muszą wcale przewyższać kosztów tradycyjnej ochrony. Niszczenie siewek chwastów, dzięki ich dużej wrażliwości, jest przecież znacznie łatwiejsze i nie wymaga wysokich dawek herbicydów. Kontrola składu gatunkowego zbiorowiska chwastów (wymagana umiejętność rozpoznawania gatunków chwastów w tak wczesnych fazach rozwojowych) jest niezbędna dla prawidłowego doboru herbicydu/ów. Od wiedzy i doświadczenia rolnika zależy już wtedy takie dobranie mieszaniny herbicydów i adiuwantów, które mogą, tak jak w przypadku cynku, spełniać dodatkowe zadania, aby uzyskać wysoką skuteczność zabiegu, a jednocześnie maksymalnie ograniczyć koszty środków. Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że takie działania w przyszłości będą na porządku dziennym, tak jak obecnie szeroko stosowane uproszczenia w uprawie roli, możliwe dzięki stosowaniu np. agregatów uprawowych czy uprawowo-siewnych.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.52.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!