PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Efekt nawożenia

W nawożeniu zbóż jarych azotem ważne jest nie tylko określenie wielkości optymalnej dawki azotu, lecz także terminu i sposobu stosowania.



Dokładne określenie potrzeb nawożenia azotowego jest najważniejsze, nie tylko ze względu na możliwość przenawożenia roślin tym składnikiem, ale również ze względu na ujemne skutki środowiskowe. W nawożeniu azotowym zbóż jarych ważne okazuje się nie tylko określenie wielkości optymalnej dawki tej substancji, ale także termin i sposób stosowania.

Nawozy w dawkach

Dawki azotu w uprawie zbóż jarych

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Dawki azotu w uprawie zbóż jarych

Pierwszą dawkę nawozów stosuje się bezpośrednio przed siewem zbóż jarych. Powinna ona stanowić 60 proc. przeciętnej zalecanej dawki. Pierwsza dawka azotu jest jedyną dawką stosowaną pod jęczmień browarny. Zaleca się ją nawet 3–4 tygodnie przed siewem w ilości 30–40 kg N/ha. Wczesny wysiew nawozów sprzyja równomiernemu pobieraniu azotu z gleby i lepszej gospodarce węglowodanowej w roślinie, zwiększa plon, nie podnosi natomiast zawartości białka. W chwili ukazania się artykułu zboża jare będą już po zastosowaniu pierwszej dawki azotu.

Dawki azotu do 50 kg N/ha stosuje się jednorazowo przed siewem zbóż jarych, natomiast większe należy dzielić na części i mniej więcej 60 proc. rozsiać przed siewem zboża, a pozostałe podać pogłównie na początku fazy strzelania w źdźbło (nawóz sypki) lub w końcowym okresie tej fazy (nawozy płynne). Efekt dzielenia dawek jest korzystny przy uprawie pszenicy jarej na cele młynarsko-piekarskie.
Testy roślinne

Uściślenie drugiej dawki azotu pod zboża

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Uściślenie drugiej dawki azotu pod zboża

Przy ustaleniu drugiej i trzeciej dawki nawozów wskazane jest wykonanie testu stanu odżywiania roślin azotem (zawartość azotu ogólnego) i dokonanie na tej podstawie modyfikacji wielkości tych dawek nawozów. Testy roślinne mają duże znaczenie, gdy stwierdzone niedobory azotu mogą być uzupełnione nawożeniem pogłównym. Najstarszym sprawdzonym testem roślinnym jest test azotu ogólnego polegający na oznaczeniu w laboratorium zawartości tej substancji w całej masie nadziemnej zbóż. Próbki materiału roślinnego pobiera się między pełnym krzewieniem a początkiem strzelania zbóż w źdźbło. W tabeli przedstawiono możliwości uściślenia drugiej dawki azotu pod zboża na podstawie wyników analizy roślin (cała masa nadziemna). Przy braku testu przydatna jest wzrokowa obserwacja stanu zabarwienia łanu, na której podstawie można zdecydować o zmniejszeniu lub zwiększeniu zaplanowanej dawki.

Wpływ dawki i sposobu nawożenia azotem na plon

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Wpływ dawki i sposobu nawożenia azotem na plon

Nawozy w tych terminach stosuje się w formie stałej, najlepiej w postaci saletry amonowej lub saletry wapniowej, a także w formie oprysków roztworem mocznika czy roztworem saletrzano-mocznikowym RSM, przestrzegając dopuszczalnych stężeń tego nawozu.

Ostatnim okresem, w którym można stosować nawożenie, jest faza rozwiniętego liścia flagowego aż do rozpoczęcia kwitnienia. Dawka ta jest zalecana w uprawie pszenic odmian chlebowych. Wraz ze zwiększeniem nawożenia azotem rośnie zawartość białka, glutenu, wzrasta wskaźnik sedymentacji i poprawiają się cechy ciasta.

Odmiany

Istotne znaczenie dla efektywności nawożenia azotem ma również zdolność odmiany do produktywnego wykorzystania nawozu. Badania w warunkach kontrolowanych wykazały, że duże dawki azotu dobrze wykorzystują odmiany: pszenica jara (Jasna, Hezja, Triso, Raweta, Radunia, Hewilla, Banti, Helia), owies (Flaemingsstern, Koneser, Furman), jęczmień jary (Barke, Jersey, Justina, Rataj, Annabell).

Forma nawozu

Terminy stosowania mocznika

Autor: M.Ptaszyński

Opis: Terminy stosowania mocznika

Azot może być stosowany w formie sypkiej i płynnej (RSM bądź w roztworze mocznika). Zazwyczaj pierwszą dawkę stosuje się w formie sypkiej, następne w formie sypkiej lub płynnej w zależności od warunków pogodowych i możliwości technicznych gospodarstwa. W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa roztwór saletrzano--mocznikowy. Forma ta działa na cechy jakościowe ziarna pszenicy podobnie jak forma sypka. Roztwór ten może zatem być stosowany z powodzeniem przy uprawie pszenic jakościowych. RSM zawiera w swoim składzie saletrę amonową i mocznik o zawartości azotu 28–32 proc. W uprawie zbóż nawóz ten stosuje się jedynie techniką grubokroplistego oprysku. Należy go wykonać, gdy liście i łodygi są suche. Na wilgotnych roślinach nawet grube krople RSM łatwo się przyklejają, co może powodować poparzenie roślin. Z tego powodu nie wolno nawozić RSM późnym wieczorem lub rano na liście pokryte rosą, a także po opadach deszczu. RSM najlepiej stosować: międzyrzędowo za pomocą węży lub rur rozlewowych montowanych na belce opryskiwacza polowego.

Inna metoda dokarmiania roślin to stosowanie roztworu mocznika w stężeniu dobranym do faz rozwojowych zboża. Można z nim łączyć inne środki chemiczne wykorzystywane w uprawie pszenic, na przykład nawozy mikroelementowe, retardant i fungicydy. Do roztworu mocznika można też dodać siarczan magnezu. Zawiera on w swoim składzie siarkę, której na wielu polach zaczyna brakować. Do dolistnego nawożenia można zastosować jednowodny siarczan magnezu w stężeniu 2,5 proc. lub siarczan siedmiowodny w stężeniu 5 proc.

Najbardziej efektywne jest czterokrotne dokarmianie zbóż jarych z dwukrotnym dodawaniem do cieczy opryskowej siarczanu magnezowego i nawozów dolistnych.

Magnez

W żywieniu roślin magnez zaliczany jest do pierwiastków niezbędnych, mających duży wpływ na wielkość i jakość plonu. Odgrywa on bardzo ważną rolę, gdyż wchodzi w skład chlorofilu oraz bierze udział w wielu procesach fizjologicznych. Pierwiastek ten bierze także udział w utrzymaniu prawidłowej równowagi jonowej w roślinie między jonami magnezu a jonami potasu, wapnia i sodu. Zboża jare należą do roślin średnio wrażliwych na niedobór magnezu. Ich wymagania odnośnie ilości pobierania Mg są mniejsze niż w przypadku NPK. Pierwiastek ten jest czynnikiem limitującym przede wszystkim wielkość plonu ziarna, ale także jego jakość. Wiadomo, że przy ostrych niedoborach tego składnika w glebie obniża się zawartość Mg w ziarnie, co zmniejsza wartość odżywczą i niesie pogorszenie jakości.

Siarka

W ostatnich latach na skutek zmniejszenia emisji dwutlenku siarki do atmosfery stała się ona w znacznej części gleb Polski pierwiastkiem deficytowym w stosunku do potrzeb pokarmowych roślin. Mimo że zboża nie potrzebują zbyt wiele siarki, to przy jej niedoborze i wysokim nawożeniu azotem ulega zakłóceniu stosunek tego pierwiastka do azotu i w konsekwencji obniża się wykorzystanie tego ostatniego. Powoduje to spadek plonu ziarna i obniżenie zawartości białka w ziarnie.

Mikroelementy

Najważniejszymi mikroelementami niezbędnymi do prawidłowego wzrostu, rozwoju i plonowania zbóż są: miedź, mangan, żelazo i cynk. Ich niedobór zmienia zasadniczo cechy jakościowe plonu, przy równoczesnym jego obniżeniu. Odbija się to negatywnie i jest widoczne przy zwiększonych dawkach NPKMg i przy osiąganiu wysokich plonów ziarna. Rośliny pobierają większą ilość mikroelementów z gleby i w związku z tym ich potrzeby nawozowe są często znacznie większe niż zasobność gleby w te składniki. Z tego wynika konieczność nawożenia mikroelementami roślin zbożowych.

W intensywnych technologiach uprawy zbóż (zwłaszcza pszenicy) dolistne nawożenie mikroelementami stało się nieodłącznym elementem agrotechniki. Stosuje się je w krytycznych fazach wzrostu i rozwoju roślin, aby zapewnić im niezbędne składniki pokarmowe.

Dawka azotu 

Wielkość całkowitej dawki azotu pod zboża jare określa się przez pomnożenie plonu osiągalnego na konkretnym polu i pobrania składnika na jednostkę plonu. Na wytworzenie tony ziarna wraz z odpowiednim plonem słomy pszenica jara pobiera 27 kg N, jęczmień 24 kg, a owies 22 kg.

Autorka pracuje w Instytucie Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa-PIB w Puławach

Źródło: "Farmer" 07/2008

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.86.28
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!