PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak nawozić jęczmień pastewny i browarny?

Jak nawozić jęczmień pastewny i browarny? Dobrze odżywiony jęczmień jary, fot. MT

Autor: Małgorzata Tyszka

Dodano: 19-02-2016 13:58

Tagi:

Nawożenie azotowe wpływa na parametry jakościowe ziarna. Dlatego strategia nawożenia jęczmienia jest różna w zależności od przeznaczenia produktu finalnego.



Jęczmień jary to roślina, która wytwarza słaby system korzeniowy, przez co miewa problemy z pobieraniem składników mineralnych z gleby, szczególnie przy okresowych niedoborach wody. Tym samym gatunek ten wymaga dokładnie zbilansowanego nawożenia. Cechą charakterystyczną jest nawożenie azotowe zróżnicowane w zależności od kierunku uprawy. Składnik ten w sposób decydujący wpływa bowiem na parametry jakościowe ziarna. To przeznaczone na paszę powinno odznaczać się wysoką zawartością białka, z kolei wykorzystywane do produkcji piwa - przeciwnie, winno mieć nie więcej niż 11,5 proc. białka, ponieważ wyższy poziom obniża jego przydatność browarnianą. Ilość pobranego przez rośliny azotu warunkuje nie tylko wielkość dawki nawozowej, lecz także odczyn gleby, o który należy zadbać jeszcze jesienią (po zbiorze przedplonu). Dlaczego? Przy niskim pH ziarno przeznaczone na cele browarne osiąga zbyt wysoką zawartość białka. Generalnie optymalny odczyn gleby wynosi dla produkcji jęczmienia od pH 6,0 na piaskach słabo gliniastych do pH 6 ,8 na glinach ciężkich.

POTRZEBY POKARMOWE JĘCZMIENIA

Zakładając plon ziarna w wysokości ok. 6 t/ha, rośliny pobierają z gleby ok. 120 kg N, 70 kg P2O5, 100 kg K2O, 20 kg MgO, 50 kg CaO. Trzeba przy tym zaznaczyć, że jęczmień typu pastewnego jest bardziej wymagający pod względem pobierania azotu z gleby. Przeciętnie bowiem pobiera więcej tego składnika (na 1 t planowanego plonu ziarna 25 kg N) z gleby niż jęczmień typu browarnego (20 kg N). Warto podkreślić, że szczególnie po tak suchym roku jak 2015 rolnicy powinni zbadać zawartość azotu mineralnego w glebie. Ułatwi to określenie wysokości nawożenia azotowego rośliny następczej - w tym wypadku jęczmienia. Dlaczego? Na podstawie badań okazało się, że np. na stanowisku po uprawie buraka cukrowego pozostało w glebie dużo azotu mineralnego. Brak wody spowodował, że rośliny nie mogły pobierać składników mineralnych (w tym również azotu), zatem pozostały one w glebie. Większej zasobności w składniki pokarmowe można się szczególnie spodziewać na glebach zwięzłych charakteryzujących się większym kompleksem sorpcyjnym.

NAWOŻENIE AZOTEM JĘCZMIENIA PASTEWNEGO

Jęczmień przeznaczony na paszę nawozi się azotem, biorąc pod uwagę: jego potrzeby pokarmowe, a także czynniki agrotechniczne i siedliskowe. Większe potrzeby tego składnika występują na glebach średnich o optymalnym odczynie, po przedplonach nawożonych małą dawką tego pierwiastka i gdy opady zimowe były obfite.

Najlepiej nawożenie azotowe podzielić na dwie części, podając w sumie 70-100 kg N/ha. Przyjmuje się, że w wypadku jęczmienia pastewnego na każdą przewidywaną tonę ziarna stosuje się ok. 25 kg azotu. Dlatego zakładając plon w wysokości 4 t ziarna z ha, trzeba podać roślinie 100 kg azotu, ale dawka ta musi być pomniejszona o azot mineralny pozostający w glebie z mineralizacji przedplonu, który przyjmujemy na poziomie ok. 30 kg N/ha, co w konsekwencji każe nam podać 70 kg N/ha. Pierwszą dawkę (ok. 60 proc. całkowitej dawki) należy podać 8-10 dni przed siewem, drugą - pod koniec fazy krzewienia lub ewentualnie na początku fazy strzelania w źdźbło (40 proc. dawki). Azot pogłównie można też podać w formie 5-8-proc. roztworu mocznika.

Ograniczone nawożenie azotowe wykonuje się na glebach żyznych, po przedplonach roślin z rodziny bobowatych lub innych, ale nawożonych obornikiem, gdy wielkość opadu zimowego (śnieg, deszcz) była poniżej normy. W takim momencie można azot podać przedsiewnie jednorazowo zwykle w ilości 40-50kg N/ha. Dobrym rozwiązaniem (zwłaszcza w rejonach odczuwających wiosną brak wody) jest przedsiewne zastosowanie mocznika, ponieważ zaspokaja on potrzeby roślin na azot przez dłuższy czas, kiedy w glebie jest jeszcze woda pozimowa. Forma saletrzana azotu stosowana przedsiewnie w wysokiej dawce powoduje słaby wzrost i rozwój korzeni. W tym terminie polecany jest też RSM (roztwór mocznikowo-saletrzany), szczególnie właśnie w uprawie jęczmienia paszowego, gdyż może zawierać dodatek siarki, który wpływa na lepsze wykorzystanie azotu.

Najważniejszym terminem aplikacji mikroskładników poprzez podanie nawozów nalistnych jest koniec fazy krzewienia (mangan, miedź, bor i molibden) i początek strzelania w źdźbło (mangan i bor).

NAWOŻENIE AZOTEM JĘCZMIENIA BROWARNEGO

Jęczmień wykorzystywany do produkcji słodu musi być inaczej nawożony niż ten z przeznaczeniem na pasze. Po pierwsze, nawożenie azotowe wykonywane jest na 7-14 dni przed siewem ziarna. Dlaczego występuje tak duże okno aplikacji? Różnica w czasie wynika z postaci chemicznej azotu. W wypadku nawozów zawierających go w formie saletrzanej i amonowej dystans czasowy nie ma praktycznie znaczenia, natomiast odstęp między wprowadzeniem do gleby azotu amidowego (mocznik) a siewem musi wynosić 12 do 14 dni - co ważne, im jest chłodniej, tym powinien on być dłuższy.

Aby azot z formy amidowej był dostępny dla roślin, musi ulec przemianom chemicznym, a jedną z form przejściowych jest amoniak silnie toksyczny dla młodych roślin. Jego obecność w glebie powoduje zamieranie części siewek, a tym samym przerzedzenie zasiewów. Jaki jest związek między przebiegiem transformacji azotu a temperaturą gleby? Aby mocznik dostępny był dla roślin, dostępna musi być też ureaza - enzym, który katalizuje hydrolizę mocznika, wytwarzany przez organizmy glebowe. Gdy jest zimno, liczebność ich populacji nie jest wielka, a tym samym zbyt mało będzie także ureazy niezbędnej do szybkiej przemiany mocznika. Przez to proces znacznie rozciągnie się w czasie.

Wracając jednak do ogólnych zasad nawożenia azotem jęczmienia browarnego, należy pamiętać, że pierwiastek ten podaje się zawsze jednorazowo, a dawka azotu nie przekracza 50 kg N/ha. Na stanowiskach po roślinach okopowych, zwłaszcza buraku cukrowym, czyli zwykle na glebach o dobrej kulturze i zwięzłych, należy podać 25-30 kg N/ha. Z kolei na tych po uprawie zbóż, np. pszenicy, na kompleksie pszennym dawkę tę należy powiększyć do ok. 35 kg N/ha, a na żytnim bardzo dobrym - do ok. 45 kg/ha. W wypadu spodziewanych wysokich plonów powyżej 6 t/ha warto zwiększyć te dawki nawożenia azotowego o 10-15 proc.

Tak precyzyjne obwarowania dotyczące nawożenia azotem związane są z niedopuszczeniem do nadmiernego wzrostu zawartości białka w ziarnie, które dyskwalifikuje jego przydatność do produkcji słodu. Trzeba zatem pamiętać, aby azotu nie podawać pogłównie. Wskazane jest natomiast stosowanie nawozów mikroskładnikowych. Mikroelementy można podawać roślinom np. przy okazji wykonywania chemicznych zabiegów ochrony. Pierwszy raz w fazie krzewienia (magnez, miedź, mangan, bor, molibden), a drugi w fazie strzelania w źdźbło.

Jak wynika z metodyki integrowanej ochrony roślin, właściwa zawartość białka w ziarnie jęczmienia browarnego związana jest nie tylko z niskim nawożeniem azotowym, lecz także z prawidłowym nawożeniem fosforem, potasem i magnezem, czasem również z mikroskładnikami. Stosunek N:P:K w uprawie jęczmienia browarnego powinien wynosić odpowiednio 1:2:3.

Artykuł pochodzi z wydania 1/2016 miesięcznika Farmer

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.92.153.90
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!