W roku 2003, czyli tuż przed wejściem Polski do Unii Europejskiej (UE), statystyczny rolnik rozsiewał 85kg CaO/ha użytku rolnego (UR). W ubiegłym, już tylko 37kg CaO, czyli mniej o ok. 56 proc. Zatrważający spadek wykorzystania nawozów wapniowych w rolnictwie, nie sprowokował jak dotąd MRiGŻ do jakiejkolwiek konstatacji, nie mówiąc już o podjęciu choćby najskromniejszych działań zmierzających do powstrzymania dalszego spadku ich zużycia. Efekt zaniechania?

Aż 50 proc. UR w Polsce to gleby bardzo kwaśne i kwaśne o pH poniżej 5,5. Aby prawidłowo ocenić jak bardzo jest źle, warto wiedzieć że w Czechach i na Słowacji stanowią one ok. 20 proc., a na Litwie zaledwie 9 proc.

Chcąc zwrócić uwagę gremiów decyzyjnych na pogłębiający się problem zakwaszenia gleb w kraju, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG), oraz Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego zorganizowały konferencję „Wapnowanie gleb - wyzwanie dla polskiej gospodarki".
W ocenie dr Piotra Ochali z IUNG w Puławach, gleby gruntów ornych i użytków zielonych Polski wykazują znaczne zakwaszenie wynikające z przebiegu procesów glebotwórczych, oddziaływań antropogenicznych jak i zbyt małego zużycia nawozów wapniowych. Skutki zakwaszenia dotyczą w szczególności gleb o pH poniżej 5,0. Obejmują one obszar ok. 4,8 mln ha. Ich produktywność jest bardzo słaba. Wynika to nie tylko z niskiego odczynu, ale także wywołanego nim całego zespołu czynników.

Gleby te wykazują szereg ujemnych właściwości biologicznych, fizycznych i chemicznych jak ograniczoną aktywność pożytecznych mikroorganizmów (bakterie nitryfikacyjne), podatność na procesy rozmywania i zbijania, zmniejszoną przyswajalność większości składników pokarmowych roślin - zwłaszcza fosforu, potasu i molibdenu. Z najnowszych badan okręgowych stacji chemiczno-rolniczych wynika, że w grupie gleb bardzo kwaśnych (pH poniżej 4,5) ponad 50 proc. gleb charakteryzuje się bardzo niską i niska zawartością przyswajalnego fosforu, a ponad 65 proc. bardzo niską i niską zawartością przyswajalnego potasu. W grupie gleb o odczynie obojętnym tak niską zawartość fosforu wykazuje zaledwie 14 proc. gleb, a potasu ok. 25 proc.