PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nawozy naturalne a zdrowotność roślin

Autor: Małgorzata Tyszka

Dodano: 06-03-2016 08:57

Tagi:

Wpływ nawożenia azotem mineralnym na stan fitosanitarny roślin znany jest powszechnie. Czy podobna zależność występuje także przy stosowaniu nawozów naturalnych?



Nawożenie jest jednym z podstawowych czynników, które wpływają na właściwości fizykochemiczne i biologiczne gleby. Nieumiejętne stosowanie nawozów prowadzi do obniżenia jej produktywności ze względu na zachwianie równowagi jonowej. Nawozy wpływają także na liczebność oraz skład gatunkowy mikroorganizmów zasiedlających glebę. Mogą się zatem przyczynić do wzrostu występowania patogenów i wpływać na zdrowotność roślin. Właśnie to zagadnienie, w kontekście stosowania nawozów naturalnych, zainteresowało naukowców Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego z Olsztyna. Wyniki swoich dociekań opublikowali w kwartalniku „Postępy w Ochronie Roślin” nr 2 z 2015 r. Celem badań prowadzonych pod kierownictwem prof. Tomasza Kurowskiego było porównanie wpływu nawożenia gnojowicą i obornikiem na stan fitosanitarny upraw dwóch gatunków zbóż: pszenicy ozimej i jęczmienia jarego, a także ustalenie składu gatunkowego grzybów zasiedlających porażone korzenie i podstawy źdźbeł.

Z wcześniej wykonanych badań wiadomo, że zastosowanie azotu mineralnego (szczególnie w wysokich dawkach) zmniejsza odporność zbóż na patogeny. Jednocześnie pierwiastek ten działa stymulująco na aktywność mikroorganizmów i ich rozwój, m.in. powodując wzmożone wytwarzanie zarodników.

Z kolei wprowadzenie do gleby obornika wpływa drogą pośrednią na zmniejszenie presji ze strony grzybów patogenicznych. Po zastosowaniu go gleby ciężkie stają się bardziej przepuszczalne, a gleby piaszczyste lepiej magazynują wodę. Zmiana stosunków powietrzno-wodnych sprzyja rozwojowi organizmów antagonistycznych w stosunku do grzybów patogenicznych zbóż. Tym samym pomaga on utrzymać korzystny bilans mikroorganizmów glebowych, co sprawia, że gleba jest „zdrowa” dla roślin.

METODYKA DOŚWIADCZENIA

Doświadczenie zostało założone na glebie piaszczystej zaliczanej do kompleksu żytniego dobrego. Spośród nawozów naturalnych wykorzystano w nim gnojowicę świńską i obornik. Na połowie poletek zastosowano mineralne nawożenie fosforowo-potasowe. Kontrole stanowiło pole nienawożone. Nawozy zarówno mineralne, jak i organiczne wprowadzano do gleby 2-3 dni przed siewem roślin. Obiekty doświadczalne:

I - bez nawożenia (kontrola),

II - gnojowica (37 t/ha),

III - gnojowica (37 t/ha) + PK (40 + 60 kg/ha),

IV - gnojowica (66 t/ha),

V - gnojowica (66 t/ha) + PK (40 + 60 kg/ha),

VI - obornik (20 t/ha),

VII - obornik (20 t/ha) + PK (40 + 60 kg/ha),

VIII - NPK (100 + 80 + 120 kg/ha).

Gnojowicę zastosowano w dwóch dawkach: niższej, równej obornikowi pod względem ilości wnoszonego do gleby azotu ogółem, oraz w dawce wyższej - odpowiadającej obornikowi pod względem ilości wnoszonego do gleby węgla organicznego.

Rośliny uprawiano w płodozmianie: ziemniak, jęczmień jary, rzepak ozimy, pszenica ozima + żyto ozime, kukurydza, jęczmień jary, pszenica ozima.

Analizę zdrowotności korzeni pszenicy ozimej wykonano w fazie BBCH 39, liści oraz kłosów w fazie BBCH 75, a podstawy ź dźbła w fazie BBCH 85.

OBORNIK W ROLI FUNGICYDU

Z przeprowadzonych badań wynika, że po zastosowaniu obornika z dodatkiem nawozów fosforowo-potasowych porażenie jęczmienia jarego chorobami grzybowymi jest niższe, niż gdy korzysta się z gnojowicy.

Wystąpienie poszczególnych chorób było w dużej mierze uzależnione od warunków pogodowych, a także nawożenia.

Mączniak prawdziwy zbóż i traw, rynchosporioza zbóż i plamistość siatkowa liczniej występowały na wszystkich obiektach nawożonych gnojowicą, najsłabiej na poletkach nawożonych obornikiem z fosforem i potasem i tam, gdzie nie było stosowane nawożenie.

Najwyższe nasilenie fuzariozy kłosów stwierdzono na obiektach nawożonych gnojowicą w wyższej dawce i tam, gdzie stosowano ją łączenie z mineralnym PK. Najniższe natomiast na kontroli i tam, gdzie nawożono rośliny obornikiem z fosforem i potasem.

Rdza jęczmienia najliczniej występowała na poletkach, które nawożono wyższą dawkę gnojowicy, natomiast zupełnie nie pojawiła się na roślinach rosnących na obiekcie kontrolnym oraz tam, gdzie zastosowano obornik z PK. W śladowych ilościach wystąpiła tam, gdzie podano nawozy mineralne.

Z chorób podsuszkowych w zdecydowanie większym nasileniu wystąpiła fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła. Najwyższe nasilenie stwierdzono na roślinach odżywianych gnojowicą bądź nawozami mineralnymi. Najniższe natomiast na poletkach, na których zaaplikowano obornik z fosforem i potasem.

Generalnie niskie nasilenie łamliwości podstawy źdźbła spowodowane zostało najpewniej wysokimi temperaturami w okresie wegetacji. Dodatkowo warto podkreślić, że jęczmień jary jest rośliną o bardzo krótkim okresie wegetacji, zatem choroby podsuszkowe nie są dla niego problemem.

STAN FITOSANITARY PSZENICY OZIMEJ

W pszenicy ozimej nie zaobserwowano w latach badanych silnej presji chorób grzybowych. Niewątpliwie miała na to wpływ pogoda - nieduże opady deszczu wiosną i latem.

Odstąpienie od nawożenia było powodem masowego porażania młodych roślin zgorzelą siewek. Powodem oczywistym tej sytuacji była słaba ich kondycja wynikająca z niedożywienia. Wariantem doświadczenia, w którym stwierdzono najniższe porażenie, było zastosowanie gnojowicy w wyższej dawce łącznie z PK.

Fuzaryjna zgorzel podstawy źdźbła najsilniej atakowała pszenicę ozimą na tych obiektach, na których zastosowano gnojowicę z PK - wysokość dawki nie miała znaczenia. Obornik również w stosunku do tej choroby zdawał się wykazywać działanie antagonistyczne. Porażenie roślin było najniższe.

Najwyższe nasilenie występowania objawów łamliwości źdźbła stwierdzono tam, gdzie zastosowano tylko nawozy mineralne. Najniższe stwierdzono na poletkach kontrolnych oraz tam, gdzie zastosowano obornik + PK.

Rośliny na poletkach kontrolnych najsłabiej zaatakowane zostały przez ostrą plamistość oczkową. Z kolei najczęściej choroba ta występowała na obiektach nawożonych obornikiem z PK.

WNIOSKI Z DOŚWIADCZENIA

Podsumowując rezultaty przeprowadzonego doświadczenia, naukowcy stwierdzili, że:

nawozy naturalne wpływają na nasilenie występowania chorób grzybowych zbóż,

ich oddziaływanie nie jest jednakowe,

odstąpienie od odżywiania roślin zarówno nawozami mineralnymi, jak i naturalnymi silnie obniża presję chorób grzybowych,

nawożenie gnojowicą wpływa niekorzystnie na zdrowotność jęczmienia jarego,

grzyby z rodzaju Fusarium stanowiły w badanym okresie i uprawach największe zagrożenie dla zbóż,

potencjalne patogeny zbóż najliczniej występowały tam, gdzie stosowano nawożenie obornikiem bądź wyłącznie nawozy mineralne.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • damian9871 2016-03-07 07:54:09
    a już miałem wozić gnojowice pod jęczmień rozleje pod kuku i buraki
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.166.228.35
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!